VI SA/Wa 168/11
WyrokWSA w Warszawie2011-05-18
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy transport opakowań z papieru i tektury o kodzie 15 01 01 z Czech do Polski, od firmy zajmującej się produkcją i sprzedażą papieru i tektury, do firmy uczestniczącej w procesie odzysku surowca, wymaga zezwolenia na transport odpadów, a w przypadku braku takiego zezwolenia, czy nałożenie kary pieniężnej jest zasadne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając istotne uchybienia proceduralne w zgromadzeniu i analizie materiału dowodowego. Sąd uznał, że organy obu instancji nie przedstawiły wystarczająco jasnego stanowiska prawnego co do obowiązku posiadania zezwolenia na transport odpadów o kodzie 15 01 01, co uniemożliwia kontrolę decyzji pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego. W odniesieniu do kary za przejazd bez uiszczenia opłaty, sąd uznał stanowisko organu za właściwe, podkreślając obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę Z. S. za wykonywanie przewozu drogowego odpadów (opakowań z papieru i tektury) bez wymaganego zezwolenia oraz bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przedsiębiorca kwestionował obowiązek posiadania zezwolenia, powołując się na przepisy rozporządzenia zwalniające z tego obowiązku w określonych sytuacjach, a także podnosił brak wpływu na zachowanie kierowcy w kwestii opłaty drogowej. Organy administracji nałożyły kary, uznając naruszenia za bezsporne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu istotnych uchybień proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 1560 (jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9000 zł na przedsiębiorcę – Z. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. H. U. "[...]" Z. S. (dalej: strona, skarżący).
Podstawę nałożenia kary stanowiły następujące delikty administracyjne:
1. wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 42 ust. 1, ust. 1 "a" ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. 125, poz. 874 ze zm.) dalej u.t.d.), § 3 rozporządzenia z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 nr 86 poz. 721)) – podstawa prawna: art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 4.1 załącznika do u.t.d.
2. wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia (art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. nr 39, poz. 251 ze zm.)) - podstawa prawna: art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 oraz l.p. 7.2 załącznika do u.t.d.
Powyższe naruszenia ustalono w wyniku kontroli drogowej, która miała miejsce w dniu [...] maja 2010 r. w B. Kontroli został poddany zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], kierowanego przez M. W. Pojazdem wykonywano przewóz odpadów o kodzie [...] z Czech do Polski. Kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...].
Pismem z dnia [...] maja 2010 r. K. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż strona nie posiada zezwolenia na transport odpadów o kodzie [...] (pismo Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...] czerwca 2010 roku - w aktach sprawy). W związku z powyższym organ I instancji zawiadomił stronę pismem z dnia [...] czerwca 2010 roku o rozszerzeniu postępowania o kolejne naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Strona złożyła wyjaśnienia pismami z dnia [...] czerwca oraz [...] lipca 2010 roku.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez K. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej dnia [...] sierpnia 2010 roku nakładającej na skarżącego wyżej wskazaną karę pieniężną.
W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Podniósł, iż w jego ocenie przewóz odpadów o kodzie [...] niepodlega obowiązkowi posiadania zezwolenia, gdyż jest z tego obowiązku zwolniony na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (Dz. U. 2004 Nr 16, poz. 154).
W odniesieniu do zarzutu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych bez wymaganego zezwolenia, skarżący podniósł, że należało rozważyć zasadność zastosowania art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Strona powołała się na dokument, który wskazuje, że kierowca był pouczony o swoich prawach i obowiązkach. Skarżącym stwierdził, że ze względu na wykonywanie transportu międzynarodowego pracodawca nie mógł wyposażyć kierowcy w kartę opłaty. Nadto skarżący wskazał, że uiszczenie nałożonej kary może doprowadzić przedsiębiorstwo strony do upadku.
Ustalenia organów stanowiące podstawę rozstrzygnięcia wskazują na to, że w dniu [...] maja 2010 r. strona wykonywała transport drogowy opakowań z makulatury z Czech do spółki [...] Ś. SA z siedzibą Ś. Organ I instancji zwrócił się do odbiorcy ładunku o udzielenie informacji, czy przewożona makulatura była odpadem. Uzyskana odpowiedź oraz załączone dokumenty (protokół dostawy i dokument przekazania) świadczą o tym, że przewożony w dniu kontroli ładunek stanowił odpad opakowaniowy z papieru i tektury o kodzie [...].
Pełnomocnik strony w piśmie z [...] czerwca 2010 r. stwierdził, że przewożona makulatura była surowcem produkowanym na zlecenie firmy [...] "w związku z niezbędnym utrzymaniem cyklu produkcyjnego tej firmy"; nie pochodziła ze składowiska śmieci, nie była też pozostałością z produkcji firmy [...].
Makulatura pochodziła od firmy [...] w C., pobierana była w firmie [...] w S. (Czechy).
Firma [...] posiadała zezwolenie MIOŚ na wysyłkę do [...] Ś. SA m.in. odpadów o kodzie [...] (zezwolenie z [...].12.09 r. znajduje się w aktach sprawy). Jak wynika z pkt 6 ww. zezwolenia – w przypadku podwykonawców firm spedycyjnych, transport może być wykonywany wyłącznie przez przewoźników posiadających aktualne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów o kodach: [...],[...] oraz zlecenie na transport od firmy spedycyjnej.
Organ odwoławczy, odnosząc się do argumentacji prezentowanej przez pełnomocnika skarżącej stwierdził, że powoływane przez stronę przepisy rozporządzenia w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności, nie znajdują zastosowania w omawianej sprawie. W opinii organu odwoławczego zakres przedmiotowy rozporządzenia określony w § 1 wymaga łącznego stosowania, a nie traktowania wykazu rodzajów odpadów oraz wymogów dla ich zbierania i transportu jako dwóch odrębnych kwestii unormowanych rozporządzeniem.
Podstawowym aktem prawnym regulującym problematykę zezwoleń na zbieranie i transport odpadów jest ustawa o odpadach. Omawiane rozporządzenie wprowadza wyjątek od zasady, w myśl której zezwolenie na transport odpadów jest dokumentem bezwzględnie wymaganym od przedsiębiorców trudniących się transportem drogowym odpadów. Obowiązek posiadania przez stronę zezwolenia na transport odpadów wynika wprost z przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach. Odpowiedzialność za zgodne z warunkami określonymi przepisami obowiązującego prawa prowadzenie działalności gospodarczej spoczywa na przedsiębiorcy, zgodnie z art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast rozporządzenie w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności, wprowadza m.in. możliwość wykonywania transportu odpadu o kodzie [...] bez wymaganego zezwolenia na transport tegoż odpadu pod warunkiem, że transport odpadu odbywa się do placówek handlowych, prowadzących zbiórkę odpadu lub z placówek handlowych do następnego posiadacza, prowadzącego lub uczestniczącego w procesie odzysku lub unieszkodliwienia tych odpadów.
Ponadto organ odwoławczy wskazując na adres strony internetowej przekazującego odpad przedsiębiorstwa [...] (spółki z Czech) przyjął ustalenie, iż spółka ta prowadzi działalność polegającą na zbieraniu, magazynowaniu i sprzedaży odpadów. Nie stanowi ona jednak placówki handlowej, w związku z czym nie ma zastosowania wyłączenie spod obowiązku posiadania zezwolenia na mocy rozporządzenia z 23 grudnia 2003 r.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, odnoszącej się do wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych organ stwierdził, iż bezspornie za dzień kontroli drogowej strona nie uiściła wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podnoszone w odwołaniu okoliczności – w tym fakt pisemnego poinformowania kierowcy o obowiązku uiszczania opłat drogowych (dokument znajduje się w aktach) – nie mogą wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem organu opisana sytuacja nie stanowi okoliczności, której przewoźnik nie mógł przewidzieć – w rozumieniu art. 93 ust. 7 u.t.d., gdyż obowiązkiem jego było wyposażenie kierowcy w środki finansowe na zakup opłaty drogowej oraz zadbania, aby karta została zakupiona, a jej oba elementy właściwie przedziurkowane i wypełnione.
Organ podkreślił, iż podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów, w tym przypadku ustawy o transporcie drogowym, ustawy o odpadach i rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Powyższe potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 roku (OTK-A 2008/2/30, Dz. U. RP 2008/57/349), który to stwierdza, iż wskazane regulacje zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób.
Strona wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. 2007 nr 39, poz. 251 z późn. zm.), oraz § 1 pkt 1 i § 3 oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności z dnia 23 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004 Nr 16, poz. 154) w tym załącznika do tego rozporządzenia i art. 92 ust. 1 pkt 2, 3, 7 8 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U 2007 nr 125 poz. 874 z późn. zm.), polegające na błędnej interpretacji, iż transport makulatury do firmy uczestniczącej w procesie odzysku surowca, może być wykonywany wyłącznie przez przewoźników posiadających aktualne zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów o kodach [...], podczas gdy z w/w rozporządzenia i załącznika do tego rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż przewóz odpadów o w/w kodzie z jednej placówki do drugiej, która zajmuje się odzyskiem surowca nie wymaga zezwolenia na transport - tym samym decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa),
2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 kpa. i art. 84 § 1 k.p.a. - polegające na przekroczeniu przez organ administracji zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie za dowód w sprawie informacji uzyskanych ze strony internetowej firmy [...], tj.www. [...].cz, bez zasięgnięcia opinii biegłego tłumacza z j. czeskiego, czego skutkiem stało się błędne przyjęcie, iż spółka [...] zajmuje się tylko zbieraniem, magazynowaniem i sprzedażą odpadów,
- naruszenie art. 10 k.p.a. - polegające na przeprowadzeniu przez organ II instancji dowodu w postaci informacji ze strony internetowej firmy [...] i wydaniu decyzji bez umożliwiania stronie wypowiedzenia się co do tego dowodu,
- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. - polegające na wybiórczym potraktowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie i pominięciu okoliczności, iż kierowca M. W. był wyposażony przez pracodawcę w środki finansowe na zakup karty opłaty za przejazd,
- naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na wydaniu decyzji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, poprzez pominięcie dowodu z dokumentu odnoszącego się do praw i obowiązków pracowniczych i pominięciu przesłuchania świadka zawnioskowanego do sprawy, czego skutkiem stało się błędne przyjęcie, że Z. S. swoim działaniem naruszył art. 92 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 nr 125 poz. 874 z późn. zm.).
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący nie negując interpretacji prawa dokonanej przez organ, zarzuca wadliwe ustalenie, iż przewóz odbywał się w warunkach nie pozwalających na zastosowanie wyłączenia spod obowiązku posiadania zezwolenia na transport odpadów.
Podniósł, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o odpadach, Minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje odpadów, których zbieranie lub transport nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów, oraz podstawowe wymagania dla zbierania lub transportu tych rodzajów odpadów, kierując się właściwościami odpadów oraz oddziaływaniem na środowisko poszczególnych rodzajów działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów. Z kolei w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności z dnia 23 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004 Nr 16, poz. 154) w tym z załącznika do tego rozporządzenia wynika jednoznacznie, iż transport towaru o kodzie [...] nie wymaga zezwolenia, oczywiście jeśli taki transport odbywa się na określonych trasach, min. z placówek handlowych do posiadacza uczestniczącego w procesie odzysku (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.12.2006 r., sygn. akt VI SA/WA 1795/06).
W przedmiotowej sprawie transport odbywał się na wyznaczonej dokładnie trasie, tj. pomiędzy placówką handlową zajmującą się również produkcją i sprzedażą papieru oraz tektury, a placówką zajmującą się min. produkcją tektury i worków papierowych. Zatem w tej sytuacji jak najbardziej zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności z dnia [...] grudnia 2003 r.
Z przepisu art. 92 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 r. nr 125 poz. 874 z późn. zm.) oraz z załącznika do tejże ustawy lp 7.2 wynika, iż przewoźnik ponosi odpowiedzialność w przypadku wykonywania przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Tymczasem przewóz odpadów o kodzie [...] nie wymaga zezwolenia. Z. S. przewożąc makulaturę nie dopuścił się zatem naruszenia ww. przepisów.
Skarżący podniósł ponadto, iż organ administracyjny nie wziął pod uwagę braku wpływu na zachowanie pracownika – kierowcy, który nie uiścił wymaganej opłaty za przewóz drogowy. Organ pominął podnoszone w postępowaniu okoliczności, iż skarżący wyposażył kierowcę w środki finansowe w celu uiszczenia opłaty oraz poinformował pisemnie o jego prawach i obowiązkach. Nadto pominięty został zgłoszony dowód z zeznań świadka na okoliczność, że pracownicy wiedzą o obowiązku uiszczania opłat oraz, że otrzymują środki na zakup opłaty, jeśli nie istnieje możliwość bezpośredniego jej zakupu przez pracodawcę.
Tak było w stanie faktycznym sprawy, gdyż pracownik jechał z towarem do Czech, pracodawca nie mógł wcześniej nabyć opłaty i dostarczyć jej pracownikowi.
Podkreślił, iż aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje tzw. obiektywny miernik staranności wymaganej zwykle od wykonującego przewóz drogowy po drogach publicznych. W szczególności organ musi każdorazowo badać, czy podmiot wykonujący przewóz drogowy mógł w danej sytuacji mieć wpływ na powstanie naruszenia oraz czy mógł przewidzieć okoliczności lub zdarzenia będące podstawą naruszenia przepisów.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Zaakcentował, iż z treści zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2009 r. wydanego dla firmy [...] wynika obowiązek posiadania zezwolenia na transport odpadów przez spedytora – podwykonawcę usługi transportowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom dostatecznego zgromadzenia i poddania stosownej analizie materiałów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Narusza zatem w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przepisy art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a.
Bezspornym ustaleniem jest fakt wykonywania w dniu kontroli, czyli [...] maja 2010 r. przez przedsiębiorcę – Z. S. – przewozu drogowego rzeczy: makulatury (21.760 kg), pochodzącej z firmy [...] (Czechy), zamówionej przez firmę polską – [...] Ś. SA. Załadunek towaru nastąpił na terenie Czech, w miejscowości S. w firmie [...] (vide m.in. pisma [...] Ś. SA z [...] i [...] maja 2010 r.; pismo pełnomocnika skarżącego z [...] czerwca 2010 r.
Zdaniem organu, przewożony towar stanowił odpad w rozumieniu ustawy o odpadach (ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 203, poz. 1351) o kodzie [...]. Uznał, iż niezbędne w tej sytuacji było dysponowanie przez przewoźnika zezwoleniem, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach – na przewóz towarów innych niż niebezpieczne.
Pełnomocnik skarżącego negował istnienie powyższego obowiązku po stronie skarżącego.
Początkowo (pismo z [...] czerwca 2010 r.) opierał swój pogląd prawny o stwierdzenie, iż przewożony towar nie stanowił odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach, lecz surowcem produkowanym na zamówienie firmy [...] Ś. SA.
W skardze natomiast swój wywód o braku zastosowania w stosunku do skarżącego w realiach niniejszej sprawy oparł o przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003 r., w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (Dz. U. 2004 r. Nr 16, poz. 154), zawierający w swojej treści wyłączenie wymogu zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów w stosunku do określonych kodem: [...] opakowań z papieru i tektury (kod według rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).
Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów obydwu instancji nie jest dostatecznie jasne, a na podstawie wywodów zawartych w uzasadnieniach decyzji nie jest możliwe odtworzenie toku rozumowania, który doprowadził do pogląd o zasadności nałożenia kary na skarżącego.
Jak wynika z przepisu art. 2 ustawy o odpadach, odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.
Podstawowym zatem kryterium zakwalifikowania towaru jako "odpadu" jest zamiar pozbycia się go przez posiadacza.
W niniejszej sprawie posiadaczem, który wprowadził do obrotu odpady, była firma [...], która uzyskała stosowne zezwolenie na przewóz odpadów (m.in. o kodzie [...]), w postaci decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2009 r. (k. 49 akt administracyjnych).
Organy obydwu instancji wyraziły następujące poglądy prawne.
Z literalnego brzmienia regulującego transport odpadów § 7 rozporządzenia wynika, iż nie chodzi o wszelki transport odpadów wymienionych w załączniku do rozporządzenia, tylko o transport odpadów w postaci zużytych produktów do placówek handlowych prowadzących ich zbiórkę (to jest do placówek handlowych handlujących wyrobami przemysłowymi podlegającymi zużyciu, które bez konieczności uzyskiwania zezwolenia prowadzą zbiórkę zużytych wyrobów oraz transport zużytych opakowań z uczestniczącego w procesie odzysku lub unieszkodliwiania. Zwolnienie z obowiązku posiadania zezwolenia – stanowiącego regułę na mocy art. 28 ust. ustawy o odpadach – dotyczy wyłącznie transportu wymienionych w załączniku do rozporządzenia odpadów – pomiędzy ściśle określonymi podmiotami i na ściśle określonych trasach, tj. do placówek handlowych prowadzących zbiórkę bez zezwolenia oraz z placówek handlowych do posiadacza utylizującego odpady. Tylko tak ograniczony transport opakowań o symbolu 15 01 01 jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia (vide – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1795/06).
W ocenie Sądu, przyjęcie powyższych poglądów prawnych jako podstawy rozstrzygnięcia, obligowały organy obydwu instancji do bardziej wnikliwego zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego analizy pod kątem przyjętych przesłanek warunkujących korzystanie przez podmiot wykonujący przewóz odpadów ze zwolnienia z obowiązku posiadania stosownego zezwolenia.
Przede wszystkim jednak, skoro organy administracyjne zdecydowały się oprzeć swoje rozumowanie na wykładni odmiennej, niż wykładnia językowa, winny swoje stanowisko w sposób staranny umotywować z uwzględnieniem ratio legis unormowania, a następnie dokonać właściwej subsumcji stanu faktycznego do właściwie zinterpretowanych norm prawnych.
Z literalnego brzmienia załącznika do rozporządzenia MGPiPS wynika, iż opakowania z papieru i tektury (kod: [...]) stanowią rodzaj odpadów nie podlegających zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów.
Organ I instancji winien ponownie rozważyć, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy istnieją przesłanki do nałożenia kary na skarżącego z powyższego tytułu i szczegółowo swoje stanowisko umotywować.
W szczególności wymaga zbadania, czy stan faktyczny sprawy uzasadnia zastosowanie Ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. 2007.124. 859).
Brak stosowania umotywowanego poglądu prawnego organu w powyższej kwestii uniemożliwia kontrolę decyzji pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego.
W odniesieniu do kary za przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty Sąd uznał stanowisko organu za właściwe i w sposób należyty umotywowane.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia procedury poprzez zaniechanie przesłuchania świadka zgłoszonego przez stronę w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. na okoliczności związane z ewentualnym wyłączeniem odpowiedzialności przewoźnika z uwagi na nie dające się przewidzieć zdarzenia.
Skarżący podnosił w postępowaniu administracyjnym, iż wręczył kierowcy pisemną informację o jego zakresie obowiązków, w tym – obowiązku uiszczania opłat za wykonywane przejazdy. Kopia dokumentu znajduje się w aktach sprawy. Przedsiębiorca twierdził także, że wyposażył kierowcę w stosowne środki finansowe z przeznaczeniem na zakup kart opłaty drogowej. Podkreślił, że osobiście nie mógł tych kart nabywać, gdyż nie pozwalał na to charakter pracy kierowy na trasach międzynarodowych. Jedynie kierowca mógł te karty kupować, gdyż znał terminy, w których będzie się poruszał po drogach w Polsce.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, iż takie argumenty nie mogą wpłynąć na zmianę poglądu co do odpowiedzialności przewoźnika za zaistniałe naruszenie.
Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego transport drogowy ma charakter obiektywny. Nie niweluje jej ani brak jego zawinienia, ani wykazanie dokonania aktów staranności przy zapewnieniu prawidłowości przejazdu.
Okolicznościami wyłączającymi odpowiedzialność mogą być wyłącznie zdarzenia nadzwyczajne i nie dające się przewidzieć.
Innymi słowy, niezasadne jest oczekiwanie skarżącego, aby skutkiem wykazania przez niego rutynowych działań podjętych w celu zapewnienia legalności działań kierowców było umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w kierunku nałożenia na niego kary z powyższego tytułu.
Z uwagi na wyżej wskazane istotne uchybienia proceduralne Sąd uchylił decyzje I i II instancji na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., mając na uwadze konieczność zapewnienia stronie realizacji uprawnień wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
O kosztach orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło