VI SA/Wa 1693/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-04

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Aneta Lemiesz, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Minister Sprawiedliwości) ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie odwołania notariusza ze stanowiska, jeśli strona złożyła prośbę do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji od prawomocnego wyroku sądu, który stanowił podstawę odwołania?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości nie miał obowiązku zawieszać postępowania administracyjnego w sprawie odwołania notariusza ze stanowiska, ponieważ prawomocny wyrok sądu powszechnego, orzekający zakaz wykonywania zawodu, stanowił obligatoryjną podstawę do wydania decyzji o odwołaniu. Wniosek o wniesienie kasacji do Rzecznika Praw Obywatelskich nie stanowił podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż rozpatrzenie sprawy nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przez RPO.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości decyzją utrzymał w mocy decyzję o odwołaniu H. Z. ze stanowiska notariusza, powołując się na prawomocny wyrok sądu, który orzekł wobec niej zakaz wykonywania zawodu notariusza na okres roku. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym art. 16 § 1 pkt 5 Prawa o notariacie oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że złożyła prośbę do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji od wyroku sądu i domagała się zawieszenia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza oddala skargę Minister Sprawiedliwości (zwany dalej organem/MS) decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. Z. (zwanej dalej stroną/skarżącą) od swojej wcześniej decyzji z dnia [...] marca 2018 r., utrzymał w mocy decyzję o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza Decyzją z dnia [...] marca 1995 r. MS powołał skarżącą na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w P.. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w L. z siedzibą w S. uznał skarżącą za winną popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. i wymierzył jej karę roku pozbawienia wolności oraz na mocy art. 33 § 2 k.k. grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 200 zł każda stawka. Na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat. Nadto na podstawie art. 41 § 1 k.k., Sąd orzekł wobec oskarżonej H. Z. środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu notariusza na okres roku. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt [...], utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] w L. z siedzibą w S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Powołując się na przepis art. 16 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2291; zwanej dalej Prawo o notariacie) MS odwołał notariusza, bowiem wskazał, że notariusz miał orzeczony zakaz wykonywania zawodu na mocy prawomocnego wyroku sądu. Organ twierdzi, że użyte w tym przepisie sformułowanie "odwołuje" nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. Decyzje o odwołaniu na podstawie art. 16 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o notariacie nie są wydawane w granicach uznania administracyjnego, ale mają charakter związany, co oznacza, że organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym innymi względami i zasadami współżycia społecznego. Wskazał, że bezspornym jest, że wobec skarżącej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w L. z siedzibą w S. z dnia [...] sierpnia 2017 r. w ww. sprawie, orzeczony został zakaz wykonywania zawodu notariusza na okres jednego roku. Uznał, że jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Decyzja o odwołaniu ze stanowiska notariusza stanowi jedynie następstwo orzeczonego wobec skarżącej zakazu wykonywania zawodu notariusza. Rozpoznając ponownie sprawę MS przyjął opisany w decyzji stan faktyczny i prawny i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając: 1) naruszenie prawa - art. 16 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o notariacie w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że w stosunku do skarżącej zachodzą podstawy dla jej odwołania w sytuacji, gdy złożyła ona prośbę do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) o wniesienie na jej korzyść kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] grudnia 2017 roku; 2) naruszenie prawa - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, poprzez rozpoznanie niniejszej sprawy i wydanie decyzji pomimo wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] grudnia 2017 r. przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Wskazała, że wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] grudnia 2017 roku jest prawomocny, niemniej jednak skarżąca wniosła prośbę do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji od tego właśnie rozstrzygnięcia. Jej zdaniem postępowanie w tym przedmiocie trwa nadal i nie jest znany moment jego ukończenia. Podniosła, że stosownie do treści przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Zauważyła, że wniesiona przez nią prośba do RPO o wniesienie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] grudnia 2017 r. jest właśnie okolicznością, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniającą zawieszenie postępowania. Wskazała, że w wypadku wniesienia kasacji oraz ewentualnego jej uwzględnienia przestanie w obrocie funkcjonować orzeczenie zawierające rozstrzygnięcie, które stanowi jedyną i wyłączną podstawę zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] lipca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną w I instancji z [...] marca 2018 r. o odwołaniu skarżącej ze stanowiska notariusza. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z przepisem art. 16 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o notariacie MS odwołuje notariusza, jeżeli notariusz ma orzeczony zakaz wykonywania zawodu na mocy prawomocnego wyroku sądu. Użyte w tym przepisie sformułowanie "odwołuje" nie daje możliwości innego rozstrzygnięcia. Decyzje o odwołaniu na podstawie art. 16 § 1 pkt 5 ustawy - Prawo o notariacie nie są wydawane w granicach uznania administracyjnego, ale mają charakter związany, co oznacza, że organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym innymi względami i zasadami współżycia społecznego. Wobec faktu istnienia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym m.in. orzeczony został zakaz wykonywania zawodu notariusza na okres jednego roku, stanowisko MS nie może być zakwestionowane. Należy zauważyć, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji MS rozpoznał wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania. W ocenie Sądu podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż złożyła ona prośbę do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie na jej korzyść kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] z siedzibą w S. z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie sygn. akt [...], nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasadne jest twierdzenie, że prawomocny wyrok wyroku Sądu Rejonowego wiąże MS, a organ zobligowany jest uwzględnić stan obowiązujący w dacie wydania decyzji. Zasadnie więc postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Minister Sprawiedliwości odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie odwołania skarżącej ze stanowiska notariusza - wobec braku podstaw do zawieszenia, wynikających zarówno z art. 97 § 1, jak i art. 98 § 1 k.p.a. Postanowienie to jest ostateczne. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, MS uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło