VI SA/Wa 1694/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. Inc. w T., J. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. działając w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm. - dalej jako u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z póź. zmianami - dalej jako p.w.p.) Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu sprzeciwu J. Inc., z J. wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny MAGNAT o nr R-143 760, zarejestrowanego na rzecz P. Sp. z o.o. w K., oddalił wniosek. Rozstrzygnięcie to zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Urząd Patentowy RP udzielił prawa ochronnego na znak towarowy słowny MAGNAT zgłoszony w dniu [...] września 1999 r. przez P. Spółkę z o.o. z siedzibą w K., za numerem Z-207161, przeznaczony do oznaczania wyrobów tytoniowych (klasa 34). W dniu [...] kwietnia 2004 r. firma J. Inc. wniosła sprzeciw. W swoim sprzeciwie podnosiła, że jest uprawniona z prawa rejestracji na znak towarowy słowno-graficzny MAGNA nr R - 140615 od dnia [...] marca 1998 r. w zakresie towarów w klasie 34, to jest: tytoń, wyroby tytoniowe, w tym papierosy, artykuły dla palaczy, zapałki, jak również jest uprawnioną z późniejszej rejestracji międzynarodowej (w stosunku do spornego znaku) znaku słownego MAGNA o numerze IR - 770274 od dnia [...] września 2001 r., przeznaczonego do oznaczania towarów także w klasie 34 - papierosów, tytoniu surowego i przetworzonego, artykułów dla palaczy i zapałek. Zdaniem wnioskodawcy znaki MAGNAT i MAGNA mają tak wiele wspólnych elementów, że niebezpieczeństwo mylenia tych oznaczeń przez odbiorców wyrobów tytoniowych w warunkach rynkowych jest bardzo duże bowiem są one przeznaczone do oznaczania identycznych towarów, mają po sześć identycznych liter, słowo MAGNA zawiera się w słowie MAGNAT, różnią się wyłącznie ostatnią literą w słowie MAGNAT, która jest bezdźwięczna, więc różnica między oznaczeniami jest bardzo trudna do uchwycenia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. uprawniony z rejestracji znaku MAGNAT wskazał, że element słowny oznaczenia podlega ochronie jedynie w tym konkretnym opracowaniu graficznym i w tej konkretnej kolorystyce, więc przy porównaniu ze znakiem MAGNAT powinien być brany znak jako całość, a nie wyłącznie jego element słowny. Zdaniem uprawnionego istotna jest też różnica znaczeniowa, gdyż w języku polskim słowo MAGNA należy uznać za słowo fantazyjne (w języku łacińskim oznacza ono "wielka"), natomiast słowo MAGNAT ma w języku polskim konkretne znaczenie - wg Małego Słownika Języka Polskiego, wyd. PWN 1997 r. - "członek rodu arystokratycznego, możnowładca, bogacz". Dodatkowo oznaczenia składają znaki się z innej ilości liter, mają zróżnicowane brzmienie fonetyczne obu wyrazów. W stosunku do wskazanej rejestracji międzynarodowej IR - 770274 uprawniony podnosi, iż została ona wyznaczona na Polskę w dniu [...] stycznia 2001 r., więc nie może w żadnym wypadku stanowić podstawy do stwierdzenia, że przeszło 2 lata wcześniej zgłoszony znak MAGNAT (zgłoszony [...] września 1999 r.) został zarejestrowany z naruszeniem przepisu art. 9 ust. l pkt l u.z.t. Urząd Patentowy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w myśl art. 9 ust. 1 pkt l ustawy o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do źródła pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń. Urząd zgodził się ze stanowiskiem uprawnionego w kwestii rejestracji międzynarodowej MAGNA IR - 770274, iż jest to znak później wyznaczony na Polskę (z pierwszeństwem od [...] września 200 l roku) w stosunku do przedmiotowej rejestracji (zgłoszenie z [...] września 1999 roku), w związku z czym nie może stanowić podstawy do żądania unieważnienia prawa ochronnego na znak przedmiotowy na podstawie art. 9 ust. 1 pkt l ustawy o znakach towarowych. Dlatego też rozstrzygnięcie dotyczy podobieństwa między oznaczeniami MAGNA o numerze R - 140615 oraz MAGNAT o numerze R-14376. W ocenie Urzędu Patentowego bezsporną sprawą jest podobieństwo towarów, gdyż są one w obu oznaczeniach identyczne (wyroby tytoniowe). Natomiast porównując natomiast same oznaczenia MAGNA i MAGNAT Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska wnioskodawcy o ich mylącym podobieństwie. Znak MAGNA jest słowno-graficzny, napis wykonany jest fantazyjną czcionką i umieszczony na zarysie okręgu, pod i nad napisem znajdują się grube linie, wszystko to jest w kolorze białym na czarnym tle, co powoduje, że oznaczenie jest bardzo charakterystyczne w odbiorze. Ponadto samo słowo MAGNA dla przeciętnego odbiorcy jest rodzaju żeńskiego. Oznaczenie słowne MAGNAT jest pojedynczym słowem w rodzaju męskim, posiada konkretne znaczenie, które w żaden sposób nie odnosi się do słowa MAGNA i choć jest pewne podobieństwo w zapisie za względu na to, iż MAGNA stanowi początkowy człon słowa MAGNAT, a słowa różnią się tylko dopisaną jedną literą "T", to jednak biorąc pod uwagę wszystkie elementy różnicujące te dwa oznaczenia wyklucza to niebezpieczeństwo prowadzenia w błąd odbiorców. W skardze do Sądu J. Inc. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podtrzymując swoje zastrzeżenia zawarte w sprzeciwie. Wskazała na dominujący w doktrynie pogląd podkreślający konieczność uwzględniania ogólnego wrażenia, jakie porównywane znaki wywierają na odbiorcę, dla którego decydujące znaczenie mają elementy zbieżne porównywanych oznaczeń. Zdaniem skarżącej faktem niezaprzeczalnym jest, że element słowny znaku MAGNA jest zawarty w całości znaku MAGNAT, a zatem fonetycznie znaki te są wręcz identyczne ze względu na obecność bezdźwięcznego "T" na końcu słowa MAGNAT. W tej sytuacji nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców bowiem wystarczająca jest sama potencjalna możliwość pomyłki. Jednocześnie skarżąca podnosi, iż w przypadku porównywania znaków kombinowanego (słowno-graficznego) ze znakiem słownym przyjmuje się, że elementy słowne mają charakter decydujący. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Zdaniem Urzędu Patentowego w przedmiotowej sprawie podobieństwo fonetyczne staje się drugorzędne ze względu na ogólne wrażenie jakie wywierają oba oznaczenia -MAGNA jest znakiem posiadającym wyróżniającą grafikę, a MAGNAT jest zwykłym słowem, więc oznaczenia wizualne są zupełnie inne. Istotna jest również wartość znaczeniowa obu słów, która w obydwu znakach jest odmienna przy czym słowo - MAGNAT wskazuje na mężczyznę, zaś znak MAGNA - z łaciny "wielka" będzie przez przeciętnego odbiorcę odbierany jako fantazja rodzaju żeńskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2005 r. nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, nie uwzględniając sprzeciwu J. Inc. w J., Urząd Patentowy RP nie dopuścił się zarówno naruszenia przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, w tym art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t. jak również nie uchybił przepisom postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 86 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Nie można podzielić zarzutów skarżącej, iż decydujące znaczenie w sprawie ma kwestia zbieżności elementu słownego obydwu porównywanych znaków: MAGNA i MAGNAT służących do oznaczania wyrobów tytoniowych i to samo przez się przesądza o braku uzasadnionych podstaw do zarejestrowana znaku słownego MAGNAT. Podkreślić należy, iż w postępowaniu o rejestrację ocenie Urzędu Patentowego podlega znak towarowy jako całość. Zdaniem Sądu kwestia podobieństwa obu znaków została poddana właściwej i wszechstronnej analizie z punktu widzenia przepisów ustawy o znakach towarowych, a zatem nie sposób dopatrzyć się uchybień Urzędu w tym zakresie. Jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń (R. Skubisz, Prawo znaków towarowych, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997 r., str. 84). Oznacza to, że Urząd Patentowy przy ustalaniu czy takie niebezpieczeństwo występuje obowiązany jest przeprowadzić badanie towarów i badanie oznaczeń dwóch porównywanych znaków. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2778/01 (M.Prawn. 2002/13/581) wskazano, że; "Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 ZnTowU przeszkodę do rejestracji znaku stanowi prawo z rejestracji znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. W przypadku podobieństwa znaków rozstrzyga kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Na niedopuszczalne wprowadzenie w błąd odbiorców (co do pochodzenia towarów) składa się podobieństwo towarów i podobieństwo oznaczeń. [...] W analizowanej sprawie nie można podzielić argumentów skarżącej, iż istnieje ryzyko kolizji przedmiotowych znaków. Należy zwrócić uwagę na to, że przy ewentualnym zakupie papierosów oznaczonych znakiem MAGNAT inna będzie odmiana tej nazwy przez poszczególne przypadki w porównaniu do znaku MAGNA. Dodając do tego fakt, iż znaki są innego rodzaju (rodzaj męski MAGNAT, rodzaj żeński MAGNA) oraz opisaną odmienność znaczeniową ( słowo "magna" może się również kojarzyć z Magna C(h)arta czyli "zbiorem podstawowych zasad ujętych w dokument; konstytucja, ustawa zasadnicza" - W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych z almanachem, Muza S.A) słuszny jest pogląd Urzędu Patentowego wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż współistnienie obydwu znaków w obrocie nie spowoduje niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd konsumentów co do pochodzenia towarów w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. Z drugiej strony niewątpliwe jest podobieństwo obydwu znaków w płaszczyźnie fonetycznej bowiem wyraz "magna" zawiera się w słowie "magnat" lecz mimo tej zbieżności, jak słuszne wskazano w odpowiedzi na skargę, nie jest to zbieżność wystarczająca do uwzględnienia sprzeciwu uprawnionego z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Zbieżność ta na innych płaszczyznach, zwłaszcza w płaszczyźnie znaczeniowej, uległa zneutralizowaniu, a zatem w tym przypadku uzyskała znaczenie drugorzędne. Jednocześnie należy - zdaniem Sądu - podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając obie zaskarżone decyzje administracyjne w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego co do zasady uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które Urząd poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialno-prawnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.