VI SA/Wa 170/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej J.L. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku przyznanie prawa pomocy skarżąca J. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowychw sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że po opłaceniu z emerytury kosztów utrzymania mieszkania i wykupieniu leków niewiele pozostaje jej na życie. Podniosła, iż działalność gospodarcza [...] prowadzi sezonowo. Podała również, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka w lokalu komunalnym, a wysokość jej świadczenia emerytalnego wynosi 1.281,42 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawione dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia skarżąca został wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) dokumentów wskazujących wysokość dochodu (straty) osiągniętego przez skarżącą w roku 2014 oraz od 1 stycznia 2015 roku do 31 marca 2015 roku, b) dokumentu wskazującego wysokość otrzymywanego przez skarżącą świadczenia emerytalnego (np. dowód wpłaty ww. świadczenia na rachunek bankowy skarżącej lub ostatnia decyzja organu rentowego ustalająca wysokość tego świadczenia), c) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, d) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki; koszty zakupu leków). Powyższe wezwanie Sądu skarżąca odebrała osobiście w dniu [...] maja 2015 r. i dotychczas go nie wykonała. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, w szczególności potwierdzających brak uzyskiwania przez skarżącą dochodów z tytułu wykonywania działalności gospodarczej oraz pobierania świadczenia emerytalnego, brak było możliwości ustalenia, czy J. L. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.