VI SA/Wa 1703/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-26

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała odmawiająca wpisu na listę aplikantów radcowskich, podjęta na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Uchwały organów samorządu zawodowego, które opierają się na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlegają uchyleniu przez sąd administracyjny. Niezgodność przepisu z Konstytucją, nawet jeśli postępowanie konkursowe rozpoczęło się przed wydaniem wyroku TK, stanowi podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b) PPSA, ponieważ może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. został odmówiony wpisu na listę aplikantów radcowskich przez Okręgową Izbę Radców Prawnych, a następnie Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała tę decyzję w mocy. Odmowa opierała się na wyniku konkursu, w którym skarżący uzyskał zbyt mało punktów według zasad określonych w uchwale Prezydium KRRP. Skarżący zarzucił, że uchwały zostały podjęte na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją, co zostało potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Zasądzono od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz M. G. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia - Asesor - Ewa Marcinkowska WSA - Protokolant - Mariusz Mamczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005r. sprawy ze skargi M. G. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Nr [...] Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] lutego 2004r.; 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz M. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. utrzymującej w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. odmawiającej wpisu skarżącemu na listę aplikantów radcowskich. Zaskarżone uchwały podjęte zostały na podstawie art. 33 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 ze zmianami ) oraz na podstawie uchwały Nr [...] Prezydium KRRP z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalenia wysokości opłaty konkursowej. Rada OIRP w [...] odmówiła wpisu M. G. na listę aplikantów radcowskich argumentując, że w wyniku przeprowadzonego konkursu uzyskał on w pierwszym etapie tego konkursu 58 pkt, co spowodowało niedopuszczenie kandydata do dalszej części postępowania kwalifikacyjnego. Było to zgodne z § 9 pkt 9 uchwały Prezydium KRRP z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalenia wysokości opłaty konkursowej. Skarżący podniósł w złożonym do KRRP odwołaniu, że uchwała została podjęta na podstawie art. 60 pkt 8b) ustawy o radcach prawnych uznanego przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn. akt P 21/02 za niezgodny z art. 87 ust.1 Konstytucji RP. Ponadto zarzucił, ze decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 65 ust. 1 Konstytucji RP zapewniającym każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz z naruszeniem przepisu art. 17 ustawy zasadniczej formułującego zakaz ograniczania wolności podejmowania działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług prawniczych. KRRP utrzymując w mocy uchwałę zaskarżoną argumentowała, że Rada OIRP w [...] przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22 – 252 Regulaminu postępowania Krajowej rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych i aplikantów radcowskich, wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. W wynku konkursu skarżący M. G. uzyskał 58 pkt, a więc poza ustalonym limitem 75pkt. KRRP powołała się na uzasadnienie wyroku TK, który stwierdził że przepisy dotychczasowe, także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją – do czasu ich zakwestionowania przez trybunał – korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi tego następstwami co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego. Tak więc uchwałę zaskarżoną należy uznać za podjętą prawidłowo. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze A. P. domagał się uchylenia wskazanych wyżej uchwał KRRP i Rady OIRP w [...] odmawiających mu wpisu na listę aplikantów radcowskich. Decyzjom zarzucił wydanie ich z naruszeniem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie ich bez uwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004r., art. 65 ust. 1 Konstytucji RP zapewniającego każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz z naruszeniem art. 17 ust. 2 tej ustawy , naruszenie art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 Kpa, naruszenie ustawy o radcach prawnych poprzez niezastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 3-5 , naruszenie art. 6, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. poprzez wskazanie podstaw prawnych , które nie uzasadniają tak podjętej decyzji i zastosowanie błędnej wykładni wyroku TK. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Fakt rozpoczęcia procedury konkursowej przed wydaniem i ogłoszeniem wyroku TK przemawiało, ze względu na specyfikę sytuacji kandydatów oraz potrzebę ochrony zaufania do prawa, za dopuszczeniem kontynuowania rozpoczętego już postępowania na dotychczasowych zasadach. Skarżący przystąpił do konkursu i poddał się jego wymogom w okresie, gdy zakwestionowane przepisy regulujące zasady konkursu korzystały z domniemania konstytucyjności. Byłoby niesprawiedliwe różnicowanie traktowania uczestników konkursu w zależności od tego, czy – niezależnie od ich woli, bez możliwości wpływu z ich strony – czynności konkursu na aplikację zostały wobec nich podjęte przed czy też po ogłoszeniu wyroku TK w ramach trwającego jednego postępowania konkursowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonych uchwał Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], w świetle wydanego dnia 18 lutego 2004r. sygn. akt P 21/02 przez Trybunał Konstytucyjny wyroku, skarga jest uzasadniona i bez znaczenia, w ocenie Sądu jest okoliczność kiedy rozpoczęło się postępowanie konkursowe. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 ze zmianami ) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że dopuszcza – co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych – możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczenia. Zaskarżone uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych i Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] znalazły swoje oparcie w wynikach konkursu, którego zasady określone zostały w oparciu o art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. Stosownie do art. 145a Kpa. w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. `145 § 1 pkt 1b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) zobowiązuje sąd administracyjny do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, co mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b) p.p.s.a. uchylił uchwały samorządu radców prawnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło