VI SA/Wa 1703/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2019 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej SKO) z dnia [...] czerwca 2019 r., znak [...], wydana w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie warunków zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego osób. Organ wydając zaskarżoną decyzję ustalił następujące okoliczności faktyczne oraz prawne. Decyzją wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2019 r., o nr [...], nałożono na PKS w L. sp. z o.o. ( dalej "spółka" i "skarżąca"), karę pieniężną w wysokości 2000 zł za naruszenie warunków zezwolenia o nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii komunikacyjnej Nr [...] W. – S. – L. za brak realizacji kursów wynikających z zatwierdzonego przez organ rozkładu jazdy w dniach 25, 26 i 28 września 2018 r. Przeprowadzona w ww. dniach kontrola przewoźnika wykazała naruszenie warunków wykonywania przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, poprzez brak realizacji kursu o godzinie 12.05 w relacji S. – L. z przystanku Dworzec Autobusowy w S.. Kontrola wykazała ponadto brak umieszczenia tego kursu na rozkładzie jazdy na peronie. Kurs, o jakim mowa, jest wymieniony w obowiązującym rozkładzie jazdy, co pozwoliło według organu stwierdzić naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. f w zw. z art. 22b ust. 1, art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym ( t.j. Dz.U z 2019 r. nr 58 ze zm., dalej "u.t.d.") tj. naruszenie warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu poprzez nierealizowanie kursu z obowiązującego i zatwierdzonego rozkładu jazdy będącego stosownie do art. 20 ust. 1a u.t.d. załącznikiem do zezwolenia. Nie zrealizowanie kursu zgodnie z rozkładem jazdy będącym załącznikiem do zezwolenia jest naruszeniem skutkującym wydaniem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., stosownie do zał. nr 3 lp. 2.2.1. do u.t.d. w wysokości 2 000 zł. Od decyzji Marszałka Województwa [...] skarżąca wniosła odwołanie do SKO w W. podnosząc w jego treści wadliwość ustaleń organu pierwszej instancji, w zakresie w jakim pominięto okoliczność braku po stronie przewoźnika kierowców dla realizacji ww. kursów, z uwagi na zwolnienia lekarskie oraz przekazania informacji o odwołaniu kursów. Strona powołała się przy tym na przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 ze zm. Organ odwoławczy po rozpoznaniu opisanego odwołania zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej. W treści uzasadnienia decyzji przytoczono przepisy materialno - prawne dotyczące nakładania kar pieniężnych w transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono w szczególności, że strona odwołująca nie dopełniła wymogu podania w sposób zwyczajowo przyjęty do wiadomości publicznej informacji o ograniczeniu przewozu, gdyż kurs o którym mowa nie został zamieszczony w rozkładzie jazdy na przystanku - Dworzec Autobusowy w S., a ponadto przewoźnik winien zatrudniać ilość kierowców umożliwiającą ich zastępstwo. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja o nałożeniu kary pieniężnej była w tej sytuacji uzasadniona niewykonaniem warunków udzielonego skarżącej zezwolenia. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo przewozowe poprzez jego niezastosowanie, 2) art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo przewozowe poprzez jego błędną interpretację odnośnie braku zamieszczenia informacji o odwołaniu przez przewoźnika kursu, 3) art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie, ich pobieżnej interpretacji i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów spółka przedstawiła argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona. W pierwszej kolejności należy podnieść, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznanej skargi jest decyzja administracyjna o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 2000 zł, za naruszenie warunków zezwolenia wydanego przez Marszałka Województwa [...], na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii komunikacyjnej W. – S.– L.. Organy zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego w postaci art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.; zwana dalej u.t.d.). W myśl właściwej dla okoliczności faktycznych treści art. 92a ust. 1 w/w ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlegał karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. W podstawach prawnych skontrolowanych decyzji wskazano także na przepis lp. 2.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który przewiduje za stwierdzone naruszenie w zakresie wykonywania przewozu regularnego, nałożenie na przewoźnika kary w wysokości 2000 zł. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje fakt, że kurs w dniach 25-28 września 2018 r. o godz. 12.05 nie został przez przewoźnika tj. skarżącą zrealizowany. Okolicznościami jakie należy poddać w tej sprawie ocenie są zatem przyczyny z powodu których nie doszło do wykonania kursów oraz postępowanie w tej sytuacji podmiotu odpowiedzialnego za wykonywanie przewozów regularnych na trasie W.- S.- L. (tzw. okoliczności egzoneracyjne). Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d., przedsiębiorca może uwolnić się od odpowiedzialności w wyniku wskazania, że okoliczności sprawy i dowody świadczą o tym, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonym przepisie spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z niego skutki prawne. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy następuje, jeżeli w sprawie zaistnieją łącznie dwie przesłanki: pierwsza to okoliczności sprawy a druga to dowody – przy czym obydwie przesłanki muszą wskazywać na to, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Podkreślić należy, że przepis ten odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie mógł przewidzieć. W tym zakresie w rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała na niewystarczającą ilość dyspozycyjnych kierowców dla realizacji wszystkich zaplanowanych kursów w dniach 25-28 września 2018 r., co było spowodowane zbyt liczną absencją chorobową, nawet w sytuacji zatrudnienia większej liczby kierowców pozwalającej na ich zastępstwo, niż wynika to z ilości realizowanych przez skarżącą w danym dniu kursów oraz na podjęte przez nią działania celem zapewnienia pasażerom odwołanego kursu o godz. 12.05. dojazdu do miejscowości L. innym kursem, tj. o godz. 12.50. Wskazała także na okoliczność przekazania w wymaganym przez przepisy Prawa przewozowego terminie właściwemu organowi informacji o czasowym zawieszeniu przedmiotowego kursu, jak również, że jego odwołanie miało miejsce w zwyczajowo przyjęty sposób, zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Podkreśliła, że brak kursu o godz. 12.05 w rozkładzie jazdy, widniejącym na peronie dworca autobusowego w S., wynikał jedynie z faktu jego odwołania przez Zarząd dworca, a informacja o tym fakcie była ogólnie dostępna dla podróżnych przy kasie biletowej, w zwyczajowo przyjęty sposób. Zauważyć należy, że okoliczności powyższych orzekające w sprawie organy w istocie nie poddały szczegółowej analizie, co należy uznać za istotne uchybienie postępowania, nie został bowiem należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, gdyż dokonane w tym zakresie ustalenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tak istotnych braków dowodowych, wymagających przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne są w ocenie Sądu obarczone poważną wadliwością polegającą na nieustaleniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności – art. 7, 77 i 80 k.p.a. - w sposób który mógł mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy nałożenia kary pieniężnej i nie wypełniają dyrektywy obligującej organ administracji do dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, co powoduje, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że ustalono stan faktyczny sprawy w sposób umożliwiający zastosowanie przepisów prawa materialnego przewidujących nałożenie na skarżącą kary pieniężnej. Ponownie prowadząc postępowanie organy uzupełnią materiał dowodowy o dostrzeżone przez Sąd braki w postaci pełnej analizy okoliczności egzoneracyjnych sprawy, wskazanych przez stronę skarżącą. W tych okolicznościach Sąd zobowiązany był do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265).