VI SA/Wa 1704/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia (spr.) WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005r. sprawy ze skargi S.S. na uchwałę Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę aplikantów radcowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę i utrzymaną nią w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z dnia [...] lutego 2004r., 2. zasądza od Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego S.S. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą nr [...] podjętą w dniu [...] lutego 2004r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. postanowiła odmówić S.S. wpisu na listę aplikantów radcowskich powołując się na art. 33 w zw. z art. 31 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) i uchwałę nr 2/VI/2003 Prezydium KRRP z dnia 11 grudnia 2003r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską oraz ustalenie wysokości opłaty konkursowej. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, ze podstawę odmowy wpisu stanowi wynik konkursu, w którym S.S. uzyskał w I jego etapie 46 punktów, co spowodowało niedopuszczenie do II etapu postępowania konkursowego. Zgodnie bowiem z wymogami § 9 pkt 9 zasad przeprowadzania konkursu na aplikację radcowską stanowiącego załącznik do uchwały Prezydium KRRP nr 2/VI/2003 z dnia 11 grudnia 2003r. do drugiego etapu konkursu dopuszcza się kandydatów, który za test i pracę pisemną osiągnęli min. 75 pkt. W odwołaniu od tej uchwały S.S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy Radzie OIRP w B. do ponownego rozpatrzenia bądź o jej zmianę przez podjęcie uchwały o wpisaniu go na listę aplikantów radcowskich. Zdaniem S.S. uchwała Prezydium KRRP przywołana w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia została uchwalona w oparciu o przepis art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych, co do którego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2004r. sygn. akt P21/02 orzekł, o jego niezgodności z Konstytucją. Uchwała z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych na podstawie art. 33 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych i art. 138 § 1 k.p.a. utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy. Organ II instancji podniósł, iż Rada OIRP przeprowadziła konkurs zgodnie z § 22-252 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich wydanego na podstawie art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych. W wyniku tego postępowania S.S. uzyskał 46 pkt, a więc poza limitem ustalonym na 75 pkt. Zdaniem organu zaskarżona uchwała obowiązująca na podstawie przepisów prawa, w szczególności art. 60 pkt 8b powołanej ustawy, jest uchwałą podjętą prawidłowo, bowiem w wyroku z dnia 18 lutego 2004r. stwierdzającym niezgodność powołanego przepisu z Konstytucją RP Trybunał stanął na stanowisku, że "przepisy dotychczasowe, także w zakresie orzeczenia o ich niezgodności z Konstytucją – do czasu ich zakwestionowania przez Trybunał – korzystały z domniemania konstytucyjności z wszelkimi następstwami co do podjętych w oparciu o nie uchwał i decyzji organów samorządu zawodowego". W skardze na tę uchwałę S.S. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją uchwały Rady OIRP w B. bądź o stwierdzenie ich nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania w trybie art. 200 i nast. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż kryteria stosowane w postępowaniu konkursowym muszą być zdefiniowane w ustawie, a w przypadku delegowania przez ustawodawcę na samorząd radcowski uprawnienia do określenia takich kryteriów w formie uchwały KRRP – zakres takiej delegacji musi być precyzyjnie zdefiniowany w ustawie. Żaden z przepisów powszechnie obowiązujących źródeł prawa nie zawiera jednak takiej delegacji na rzecz korporacji radców prawnych. W szczególności nie spełniał tego konstytucyjnego kryterium art. 60 pkt 8 ustawy o radcach prawnych, w oparciu o który Krajowa Rada Radców Prawnych uchwaliła "zasady przeprowadzenia konkursu...". Stąd też Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. orzekł o jego niezgodności z Konstytucją. W tym stanie rzeczy i wobec treści przepisu art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona uchwała spełnia, w ocenie skarżącego, przesłanki wyeliminowania jej z obrotu prawnego przez uchylenie lub stwierdzenie nieważności. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2004r. sygn akt P21/02 orzekł, że art. 60 pkt 8b ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1059 , Nr 126, poz. 1069, Nr 153, poz. 1271, z 2003r. Nr 124, poz. 1152) jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza - co do osób nie będących jeszcze członkami korporacji samorządowej radców prawnych - możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania oraz że art. 60 pkt 8b ustawy o radcach prawnych, w zakresie w jakim odnosi się do osób nie będących członkami korporacji zawodowej radców prawnych, jest niezgodny z art. 17 Konstytucji. W rozpatrywanej sprawie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, mimo że zaskarżona uchwała nie opiera się wprost na zakwestionowanym przepisie, znajduje zastosowanie, bowiem, w dacie wydawania zaskarżonych uchwał, obowiązywał przywołany Regulamin postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich, który został wydany na podstawie w/cyt. przepisu. Regulamin ten realizował zatem w dacie wydania zaskarżonych uchwał dyspozycję tego przepisu stanowił podstawę odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich. Podstawą odmowy wpisu skarżącego na listę aplikantów radcowskich było bowiem uzyskanie liczby punktów, poniżej wymaganego, a ustalonego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych limitu 75 punktów. W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że zasady przeprowadzania konkursu, na aplikację radcowską, także te, z których wynika ustalenie limitu punktów, którego uzyskanie pozwala uzyskać kandydatowi wpis na listę aplikantów radcowskich, wydane na podstawie sprzecznego z Konstytucją przepisu miały zasadniczy wpływ na treść uchwał podjętych przez Krajową Radę Radców Prawnych i Radę Okręgowej Izbę Radców Prawnych w B. uchwał. Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia. Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zobowiązuje sąd administracyjny badający sprawę do uchylenia decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ rozstrzygnięcia w sprawie oparte są na przepisie niekonstytucyjnym, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić zaskarżone uchwały samorządu radcowskiego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt l b p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zważywszy, że z zaskarżoną decyzja nie wiąże się bezpośrednio kwestia jej wykonalności, Sąd uznał za niecelowe orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.