VI SA/Wa 1704/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej oddala skargę M. C. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową w celu ochrony osobistej. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. C. od 1988 r. posiadał pozwolenie na broń palną gazową w celu ochrony osobistej wydane na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 6 poz. 43 z późn. zm.). Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. Komenda Wojewódzka Policji w [...], powołując się na zapis art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r., o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), poinformowała M. C., że jako osoba posiadająca pozwolenie na broń palną gazową wydane w celu ochrony osobistej jest on zobowiązany do przedstawienia orzeczeń lekarskich i psychologicznych, wydanych przez uprawnionego lekarza i psychologa, stwierdzających, że może dysponować bronią, zobowiązując go do przedłożenia tych orzeczeń w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] marca 2005 r. W piśmie zawarta została jednocześnie informacja, że niespełnienie powyższego obowiązku skutkować będzie cofnięciem pozwolenia na broń. Powyższe pismo zostało doręczone stronie w dniu [...] lutego 2005 r. M. C. w zakreślonym przez organ terminie nie przedłożył żądanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r., Komenda Wojewódzka Policji w [...] poinformowała M. C., iż na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia mu pozwolenia na broń palną gazową, w oparciu o art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r., o broni i amunicji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a k.p.a. cofnął M. C. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób i mienia, jest zobowiązana raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenie lekarskie i psychologiczne, wydane przez upoważnionych lekarza i psychologa potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Strona nie przedłożyła wymaganych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, co stanowi przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń w oparciu o art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji wniesionym do Komendanta Głównego Policji M. C. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 52 ustawy o broni i amunicji (poprzez jego niezastosowanie) oraz art. 15 ust. 4 tejże ustawy (poprzez jego błędne zastosowanie). Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, iż posiada bezterminowe pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej oraz broni gazowej wydane przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Art. 52 tejże ustawy stanowi natomiast wyraźnie, że wydane dotychczas pozwolenia zachowują w całości swą moc. W świetle powyższego, działanie organów Policji jest sprzeczne z treścią powołanego art. 52, wobec czego obarczone jest wadą nieważności. Skarżący zaznaczył, iż nie wystąpiły żadne wydarzenia, które uzasadniałyby konieczność cofnięcia mu pozwolenia na broń w myśl art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Wskazał też, że jest myśliwym i broń gazowa służy mu do zabezpieczania broni palnej myśliwskiej w czasie samotnych pobytów w łowisku. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, przytaczając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, iż posiadanie szczególnego, reglamentowanego przepisami ustawy o broni i amunicji prawa, jakim jest pozwolenie na broń, wiąże się z rygorami ustanowionymi przepisami ustawy z 1999 r. o broni i amunicji. Jednym z nich jest okresowe, co 5 lat, potwierdzanie zdolności zdrowotnej i psychicznej do dysponowania bronią (art. 15 ust. 4 ustawy). Obowiązek przedłożenia badań lekarskich i psychologicznych spoczywa na wszystkich posiadaczach broni w celu ochrony osobistej, w tym także tych, którzy uzyskali pozwolenia na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, co wynika z faktu, iż mocą art. 52 ustawy o broni i amunicji z 1999 r. ustawodawca zachował ważność tych pozwoleń. Nie ma przy tym znaczenia, że pozwolenia te mają charakter bezterminowy, gdyż celem nałożonego obowiązku jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla którego zagrożenie mogą stworzyć osoby nie posiadające zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną. Organ podkreślił, iż strona nie poddała się obowiązkowi, o którym mowa w art. 15 ust. 4 ustawy oraz nie zamierza mu się poddać, zatem spełnione zostały przesłanki z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy pozwalające organom Policji cofnąć pozwolenie na broń, gdyż strona nie przedstawiając aktualnych orzeczeń, nie potwierdziła w sposób przewidziany prawem swojej zdolności do dysponowania bronią. Kwestia zdolności skarżącego do dysponowania bronią, według organu miała tu o tyle istotne znaczenie, że posiadając przedmiotowe zezwolenie od 1988 r. tylko raz przedstawił badania w 1991 r. i to z własnej woli, ponieważ obowiązek taki wtedy nie istniał. Komendant Główny Policji wyjaśnił jednocześnie, iż w istocie art. 52 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, zachował ważność pozwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy z 1961 r., ale oznacza to, że dotychczasowi posiadacze pozwoleń zostali poddani wszystkim obowiązkom wynikającym z nowej ustawy. Fakt, że organ nie cofnął skarżącemu także pozwolenia na broń myśliwską wynika natomiast z samej dyspozycji art. 15 ust. 4 ustawy, który odnosi się wyłącznie do osób posiadających pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1, a więc w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. W świetle powyższego argumenty strony dotyczące konieczności zapewnienia sobie bezpieczeństwa np. podczas pobytów na łowisku, nie dają podstaw do zachowania ważności pozwolenia. Odnosząc się zaś do wniosku strony o umorzenie postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie może on zostać uwzględniony, z uwagi na brak przesłanek do umorzenia postępowania określonych w przepisach art. 105 § 1 i 2 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie art. 52 oraz art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez błędne ich zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący potrzymał argumentację zawartą w odwołaniu ponownie wskazując, iż na wszystkie egzemplarze broni, zarówno myśliwskiej, jak i gazowej, uzyskał pozwolenie bezterminowe wydane pod rządem starej ustawy o broni i amunicji z 1961 r. W ocenie skarżącego, pogląd, iż zgodnie z art. 15 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji powinien poddać się badaniom lekarskim co 5 lat jest chybiony w sytuacji posiadania przez niego pozwolenia wydanego bezterminowo. Skarżący zarzucił organom Policji niekonsekwencję wskazując, iż nie zakwestionowały one posiadanych przez niego także bezterminowo pozwoleń na broń myśliwską śrutową, kulową i śrutowo-kulową. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, iż nie kwestionuje faktu, że pozwolenie na broń zostało wydane skarżącemu bezterminowo. Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 52 ustawy o broni i amunicji nie może jednak zasługiwać na uwzględnienie, gdyż do posiadaczy pozwoleń na broń, którzy uzyskali pozwolenia pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązujące, w tym przepis art. 15 ust. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. C. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r., Sąd doszedł do przekonania, iż skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy, tj. wydawanych przez upoważnionych lekarza i psychologa, stwierdzających, że osoba badana nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do kwestii, czy do osób, które uzyskały pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej, wydane pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. z 1961 r. Nr 6, poz. 43 z późn. zm.), mają zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w tym art. 15 ust. 4 tej ustawy, który nakłada na osoby posiadające pozwolenie na broń wydane w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia obowiązek przedstawiania raz na pięć lat właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wydanych przez upoważnionych: lekarza i psychologa, potwierdzających, że mogą one dysponować bronią. W przepisach przejściowych obowiązującej od dnia 20 marca 2000 r. ustawy o broni i amunicji, która uchyliła (z wyjątkami niemającymi znaczenia w rozpatrywanej sprawie) ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenia na broń" wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to, że podmioty, które otrzymały takie pozwolenia, mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Nie oznacza to natomiast, że osób tych nie obowiązują regulacje wynikające z nowych przepisów. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, a dotyczącego konieczności przedstawiania właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Wymóg ten dotyczy wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń wydanych w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia niezależnie od tego, czy uzyskali pozwolenia pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy, czy też na podstawie ustawy z 1961 r. Ustawodawca zachowując w mocy "stare" pozwolenia nie zwolnił bowiem ich posiadaczy z obowiązku poddawania się okresowym badaniom lekarskim i psychologicznym. Obowiązek ten wynika niewątpliwie z potrzeby gwarantowania bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią przez wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń, a nie tylko przez tych z nich, którzy pozwolenie otrzymali pod rządami nowej ustawy. Nietrafny jest w związku z tym zarzut zawarty w skardze, że wobec brzmienia art. 52 ustawy o broni i amunicji w stosunku do skarżącego, który uzyskał pozwolenie na broń przed wejściem w życie tej ustawy, nie ma zastosowania obowiązek przedkładania okresowych badań lekarskich i psychologicznych. Wymieniony przepis stanowi tylko, iż zachowują ważność, po dniu wejścia w życie ustawy z 21 maja 1999 r., pozwolenia na broń i legitymacje stwierdzające te pozwolenia, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Natomiast inne kwestie związane z posiadaniem broni przez takie osoby, po dniu wejścia w życie nowej ustawy, reguluje ten akt prawny. Za takim rozumieniem powyższego przepisu przemawiają argumenty trafnie wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a przede wszystkim ten, iż sytuację prawną wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń powinien regulować aktualnie obowiązujący akt prawny. Obowiązek przedkładania zaświadczeń lekarskich i psychologicznych raz na pięć lat dotyczy więc wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia - zarówno wydanych na podstawie obecnie obowiązujących, jak i wcześniejszych przepisów. Ustawa z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych utraciła bowiem moc obowiązującą. Z żadnych przepisów ani zasad wykładni nie wynika natomiast, że do pozwoleń na broń wydanych na podstawie ustawy z 1961 r. zachowują zastosowanie przepisy "starej" ustawy. Przeciwnie, z przepisów przejściowych jednoznacznie wynika, że w odniesieniu do tego rodzaju pozwoleń mogą mieć zastosowanie tylko przepisy ustawy "nowej", z 1999 r. Co za tym idzie - osoby posiadające pozwolenia na broń wydane na podstawie ustawy z 1961 r., które zachowały ważność na podstawie art. 52 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, są zobowiązane wykonać powinności wprowadzone wobec nich przez przepisy nowej ustawy. Jedną z tych powinności jest obowiązek aktualizacji orzeczeń lekarskich i psychologicznych raz na pięć lat przez osoby posiadające pozwolenie na broń wydane w celach ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia (art. 15 ust. 4 ustawy). Zgodnie natomiast z przepisem art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy Policji przed wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, pismem z dnia [...] lutego 2005 r., wezwały skarżącego, pomimo iż nie ciążył na nich taki obowiązek, do złożenia wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Skarżący z obowiązku tego nie wywiązał się i dlatego też - w ocenie Sądu - zasadnym było cofnięcie mu pozwolenia na broń palną gazową. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy stanowi wprawdzie, że właściwy organ Policji "może" cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Jednakże w ustalonym przez organ i niespornym między stronami stanie faktycznym, zaskarżona decyzja znajduje, w ocenie Sądu, uzasadnienie. Decyzja w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną dla celów ochrony osobistej wydana w oparciu o art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy zapada w ramach uznania administracyjnego organu. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, jak każde inne, ale zakres tej kontroli jest ograniczony – Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, a nie wnika w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami tak, że nie można mu postawić zarzutu dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Nadto zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, że stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. W ocenie Sądu zakwestionowane przez skarżącego rozstrzygniecie organu odpowiada powyższym kryteriom. Organ wyjaśnił jego motywy, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego ocenę w świetle zastosowanych przepisów prawa. Komendant Główny Policji zgodnie z wymogami art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. wskazał bowiem na przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję i swoje stanowisko przekonywująco uzasadnił. Fakt, że organ nie cofnął skarżącemu także posiadanego przez niego pozwolenia na broń myśliwską wynika natomiast z samej dyspozycji art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, który odnosi się wyłącznie do osób posiadających pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy, tj. w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.