VI SA/Wa 1705/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Komendant Główny Policji (dalej KGP) utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (dalej KWP) z [...] stycznia 2015 r., którą skreślono K. K. (dalej skarżący) z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji wskazano art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2014 r., poz. 1099), dalej u.o.o.m. W czerwcu 2010 r. skarżący uzyskał licencję pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia (dalej licencja). W grudniu 2014 r. KWP z urzędu wszczął wobec skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Jako podstawę faktyczną wszczęcia organ wskazał okoliczność postawienia skarżącego w akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 k.k., tj. przestępstwa umyślnego. W odpowiedzi skarżący, wprawdzie w niepodpisanym przez siebie piśmie, przyznał, że rzeczywiście toczy się wobec niego postępowanie karne, jednakże wskazał, że nie został jeszcze skazany żadnym prawomocnym wyrokiem sądu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 157 § 1 k.k., tj. o to, że "będąc ochroniarzem lokalu (...) zatrudnionym w Agencji Ochrony Osób i Mienia (...), dokonał uszkodzenia ciała (...) uczestnika imprezy odbywającej się w w/w dyskotece w ten sposób, że użył wobec niego z bliskiej odległości ręcznego miotacza gazu, skierowując strumień gazu w twarz pokrzywdzonego, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci oparzenia chemicznego rogówki i spojówek oka prawego, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie jego organizmu na okres powyżej siedmiu dni". W ocenie organu powyższy stan w pełni wyczerpuje zawartą w art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. przesłankę skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Jednocześnie organ podniósł, że ustawodawca stanowiąc, że pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizyczne w przypadku, gdy wszczęto w stosunku do takiego pracownika postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego, nie pozostawił możliwości innego rozstrzygnięcia, jak tylko wskazane w tym przepisie obligatoryjne skreślenie. Skarżący z zachowaniem terminu odwołał się od decyzji KWP wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W jego ocenie sam fakt wszczęcia w stosunku do niego postępowania karnego, bez zbadania samej osoby pracownika ochrony, jak i dotychczasowego przebiegu jego pracy, nie może skutkować skreśleniem z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Z uwagi na powyższe zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., gdyż w sprawie nie został w sposób wyczerpujący zgromadzony, a następnie zbadany materiał dowodowy, a także art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ w jego ocenie uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu skarżonej decyzji KGP na wstępie przywołał brzmienie art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. i wskazał, że ustawodawca z góry ustalił w tym przepisie, że przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi nie tylko skazanie pracownika ochrony za popełnienie przestępstwa umyślnego, ale również wszczęcie przeciwko takiemu pracownikowi postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego. Zdaniem organu dla oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do skreślenia osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wystarczy tylko ustalenie, że w stosunku do niej wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. Mając na uwadze brzemiennie powyższej normy KGP przypomniał, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że skarżącego oskarżono o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 k.k. tj. o popełnienie przestępstwa umyślnego i wszczęto wobec niego postępowanie karne w tej sprawie. Wskazał zatem, że powyższa okoliczność dla organów Policji była wiążąca w sprawie skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, gdyż w takim przypadku sam ustawodawca (a nie organy Policji) rozstrzygnął o spełnieniu ze strony takich osób przesłanki z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. W związku z powyższym KGP zarzuty odwołania uznał za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że ziszczenie się w odniesieniu do skarżącego jednej z przesłanek zawartych w przywołanym przepisie obligatoryjnie skutkować musiało skreśleniem go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Organ podniósł przy tym, że na owo skreślenie żadnego wpływu nie mogły mieć - jak chce tego skarżący, inne dowody, choćby pozytywnie świadczących o nim, jak np. dotychczasowa niekaralność, czy pozytywna postawa życiowa. Raz jeszcze podkreślił, że w takich przypadkach ustawodawca przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela i nie przewidział możliwości, aby pracownik ochrony fizycznej, wobec którego wszczęto postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego, nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro pracownicy ochrony realizują swoje czynności w formie bezpośredniej ochrony fizycznej (art. 3 pkt 1 u.o.o.m.) to w żadnym razie nie może być żadnych wątpliwości, co do praworządnego zachowania takich osób. Wykluczona jest zatem możliwość choćby ich podejrzenia o popełnienie przestępstwa umyślnego. W odniesieniu do tej grupy osób ustawodawca świadomie zastosował bowiem ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw, o których jest mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o umorzenie niniejszego postępowania KGP po pierwsze stwierdził, że zostało ono wszczęte z urzędu, a po wtóre wskazał, że w sprawie nie ustały powody, dla których zostało ono wszczęte. Zatem ów wniosek skarżącego przyjął jako nieuzasadniony. Skarżący niezgadzając się z decyzją KGP w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów prawa, a to art. 5 k.p.a. oraz art. 42 Konstytucji RP poprzez przełamanie gwarantowanej konstytucyjnie każdemu obywatelowi zasady domniemania niewinności poprzez skreślenie go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie samego wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego, które nie zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym; 2. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia przy pominięciu twierdzeń podnoszonych przez niego i pominięciu konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie oby decyzji wydanych w sprawie lub o uchylenie decyzji KGP i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący podtrzymując stanowisko wyrażone w odwołaniu, a odnoszące się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stwierdził, że obligatoryjność skreślenia, jaka wynika z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności do czasu skazania prawomocnym wyrokiem sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia, czego oczekuje strona skarżąca. Wymaga uwagi, że w niniejszej sprawie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz.U z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W rozpoznawanym przypadku skarżący przedmiotem kontroli sądu administracyjnego uczynił decyzję, którą skreślono go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Istota sporu sprowadza się w tym przypadku do ustalenia, czy ziszczenie się drugiej przesłanki wskazanej w art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. obligatoryjnie skutkuje skreśleniem, i czy takie rozstrzygnięcie nie stoi w sprzeczności z zasadą domniemania niewinności do czasu prawomocnego skazania przez właściwy sąd. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. brzmi "Pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo" Stosownie do ust. 8 cytowanego przepisu skreślenie takie następuje w formie decyzji administracyjnej właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, która w myśl ust. 9 podlega natychmiastowemu wykonaniu. Zdaniem Sądu przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. jest jasny i nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego, że w sytuacji, gdy wobec pracownika ochrony ziści się któraś z przesłanek w nim wskazanych, tj. albo zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub – jak w rozpoznawanym przypadku, wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo umyślne, pracownik podlega skreśleniu. Norma ta nie pozostawia dla organów Policji żadnego luzu decyzyjnego, co oznacza, że są one związane sankcją przewidzianą przez ustawodawcę w tym przepisie. Z powyższego faktu związania organów wynika w dalszej perspektywie, że w toku postepowania nie badają one żadnych innych okoliczności, czy przesłanek, jak tylko wskazanych w tym przepisie. Organy Policji muszą zatem jedynie ustalić czy w stosunku do pracownika ochrony toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego, lub czy został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, przy czym są to dwie rozłączne przesłanki – dla skreślenia nie musza wystąpić kumulatywnie. Ustalenie ziszczenia się którejś z nich zawsze i bezwarunkowo obliguje KWP do wydania decyzji administracyjnej o określonej w tym przepisie treści. Sąd stwierdza wobec powyższego, że dla skutecznego skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony w oparciu o art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. KWP musiał ustalić czy został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu popełnienie przestępstwa umyślnego lub czy toczy się wobec niego postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego. W ocenie Sądu z akt zgromadzonych w toku wszczętego z urzędu przez KWP postępowania wynika w sposób bezsporny – sam skarżący to potwierdza, że w stosunku do skarżącego zostało wszczęte i toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 157 § 1 k.k., tj. o to, że "będąc ochroniarzem lokalu (...) zatrudnionym w Agencji Ochrony Osób i Mienia (...), dokonał uszkodzenia ciała (...) uczestnika imprezy odbywającej się w w/w dyskotece w ten sposób, że użył wobec niego z bliskiej odległości ręcznego miotacza gazu, skierowując strumień gazu w twarz pokrzywdzonego, w wyniku czego doznał on obrażeń ciała w postaci oparzenia chemicznego rogówki i spojówek oka prawego, które to obrażenia naruszyły prawidłowe funkcjonowanie jego organizmu na okres powyżej siedmiu dni". Treść powyższego zarzutu dowodzi, że było to przestępstwo umyślne popełnione przez skarżącego w związku i w czasie wykonywania przez niego pracy pracownika ochrony fizycznej. Zatem wszczęcie wobec skarżącego powyższego postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego w zupełności wypełniało dyspozycję art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. co powoduje, że ani organ I instancji (KWP), ani organ odwoławczy (KGP) nie mieli możliwości nie wydania decyzji skreślającej skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W innym razie, tj. niewydania decyzji skreślającej, organy dopuściły by się naruszenia prawa. Sąd doszedł do przekonania, że organy Policji prawidłowo i zasadnie skreśliły skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., gdyż w stosunku do skarżącego bezsprzecznie ziściła się jedna z przesłanek wskazana w tym przepisie, obligująca je do wydania takiej decyzji. W tym miejscu warto przywołać uzasadnienie zmian w ustawie o ochronie osób i mienia odnoszących się do zasad wykreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony (druk sejmowy VII.806), gdzie wskazano, że: "Za przesłankę do wykreślenia uznano toczenie się przeciwko pracownikowi postępowania karnego za przestępstwo umyślne. Mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie pracownika ochrony do możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni. Wykreślenie z listy nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Obszar ochrony osób i mienia - gdzie ustawa wymaga zatrudnienia pracowników kwalifikowanych - jest mocno ograniczony. Zdecydowana większość zadań ochrony mienia nie wymaga kwalifikacji, zatem na czas trwającego postępowania pracownik byłby "przesuwany" z obszaru kwalifikowanej ochrony na obszar, gdzie wpis na listę pracowników kwalifikowanych nie jest konieczny, co ze względu na szczególny charakter pracy jest uzasadnione." Zauważyć wypada również, że z tego uzasadnienia wynika, że "Zwolnienie państwa z obowiązku weryfikacji osób dopuszczonych do wykonywania zadań ochrony z wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego i broni palnej i przekazanie tego uprawnienia koncesjonowanym przedsiębiorcom musi iść w parze ze zwiększeniem kontroli (i nadzoru) państwa dotyczącej wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Ponadto wprowadzenie przepisu zatrudniania w charakterze pracowników ochrony osób nie karanych za popełnienie przestępstw umyślnych oraz obowiązek zawierania przez przedsiębiorców umów OC z jednej strony spowoduje wzrost bezpieczeństwa chronionego mienia, z drugiej zaś zapewni poszkodowanemu obywatelowi rekompensatę za nieuprawnione działania pracownika ochrony." W kwestii domniemania na jakie powołuje się skarżący tj. domniemania niewinności do czasu prawomocnego skazania przez właściwy sąd, wypada zauważyć, że w niektórych – szczególnie uzasadnionych przypadkach, domniemanie to może doznać ograniczenia lub wyłączenia ze uwagi na nadrzędny, ważny interes publiczny. W przypadku zawodu jaki wykonywał skarżący – kwalifikowana ochrona fizyczna, bez wątpienia taka osoba musi mieć nieposzlakowaną opinię, a jej zachowanie musi cechować nienaganność. Trudno sobie bowiem wyobrazić, że zawód ten wykonuje osoba postawiona w stan oskarżenia o popełnienie przestępstwa umyślnego lub też skazana za popełnienie takiego przestępstwa. Sąd badając niniejszą sprawę stwierdza, że organy obu instancji skreślając skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postąpiły zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Skoro w sprawie bezspornie ustaliły, że wobec skarżącego wszczęto i toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego, to nie miały innej możliwości, jak tylko z urzędu wszcząć postępowanie wobec skarżącego, o czym został skarżący prawidłowo zawiadomiony, i ostatecznie zastosować obligatoryjną sankcję przewidzianą przez ustawodawcę w art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające, że w chwili wydawania zarówno przez KWP, jak i KGP, wobec skarżącego toczyło się postępowanie o popełnienie przez niego przestępstwa umyślnego. Sąd stwierdza również, że w toku niniejszego postępowania skarżący miał zapewniony czynny w nim udział, a organy pouczały i powiadamiały skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach oraz o podejmowanych przez siebie czynnościach. W świetle powyższego nie można zarzucić organom, że przeprowadziły postępowanie z naruszeniem zasad z art. 7 i art. 77 k.p.a., skoro niezbędne i wystarczające dowody zostały zebrane w sprawie, a ich ocena została dokonana przez pryzmat treści art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., obligującej do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony. Uwzględniając powyższe skargę należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.