VI SA/Wa 1706/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-12

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Izabela Głowacka-Klimas, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana przepisów rozporządzenia dotyczących odnawiania dyplomów kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, wprowadzająca ograniczenie uprawnień do zajmowania stanowiska starszego oficera na statkach o pojemności brutto powyżej 3000, narusza zasadę ochrony praw nabytych i pewności prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana przepisów rozporządzenia dotyczących odnawiania dyplomów kapitana, wprowadzająca ograniczenie uprawnień, jest zgodna z prawem. Ograniczenie to było uzasadnione koniecznością dostosowania polskich przepisów do wymogów międzynarodowej konwencji STCW, co służyło zapewnieniu bezpieczeństwa życia i mienia na morzu. Sąd podkreślił, że zasada ochrony praw nabytych nie oznacza ich niezmienności, a dopuszczalne jest ich ograniczenie w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza gdy wymaga tego ważny interes społeczny i prawny.
Stan faktyczny
Skarżący K. L. wniósł o odnowienie dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000. Organ pierwszej instancji wydał nowy dyplom, ograniczając uprawnienia skarżącego do zajmowania stanowiska starszego oficera wyłącznie na statkach o pojemności brutto poniżej 3000. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów rozporządzenia z 2013 r., które jego zdaniem ograniczyło jego nabyte uprawnienia i było niezgodne z Konstytucją RP oraz Konwencją STCW. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odnowienia dyplomu kapitana oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 63 ustawy z dnia 18sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 228, poz. 1368, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. L., od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...], dotyczącej odnowienie dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał między innymi, że: Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. Pan K. L. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Morskiego w [...], zwanego dalej "organem I instancji", o odnowienie dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000. Organ I instancji, Dyrektor Urzędu Morskiego w [...] w wyniku przeprowadzonego postępowania, ustalił zakres posiadanych przez Pana K. L. kwalifikacji. Wobec spełnienia wszystkich wymaganych warunków formalnych, określonych w § 82 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2013r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. poz. 937), zwanego dalej "rozporządzeniem 2013", odnowił wnioskującemu dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2014r. Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. Pan K. L., wniósł do Ministra Infrastruktury i Rozwoju odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. W odwołaniu podnosił, że organ I instancji nie odnowił mu dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, o co skarżący wnioskował, lecz wydał całkowicie nowy dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000. W nowym dokumencie posiadane przez niego uprawnienie do zajmowania stanowiska starszego oficera na wszystkich statkach ograniczono wyłącznie do statków o pojemność brutto (GT) poniżej 3000. Wskazał, że naruszono tym § 86 ust. 2 rozporządzenia 2013 oraz art. 104 k.p.a., gdyż nie rozpatrzono jego wniosku z dnia [...] listopada 2013r. co do istoty. Pan K. L. podniósł również, że naruszono art. 107 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ decyzja organu I instancji w sprawie odnowienia dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 pozbawiona była uzasadnienia merytorycznego oraz pouczenia o ewentualnej możliwości odwołania. Dodatkowo, naruszono art. 15 k.p.a., ponieważ nie poinformowano go o prawie do dwuinstancyjnego postępowania przed organami administracji morskiej. Organ II instancji odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. wskazał, że skarżący wnioskował o odnowienie dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, a ponieważ spełnił warunki § 82 rozporządzenia 2013, jego wniosek został w całości rozpatrzony pozytywnie. Sam fakt złożenia odwołania od decyzji organu I instancji może wskazywać, że decyzja nie uwzględnia w całości żądania strony. Tym samym zarzut naruszenia art.107 § 1 k.p.a. należy uznać za uzasadniony, przy czym uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy bowiem może być konwalidowane przez organ II instancji. Dokonując merytorycznej oceny sprawy, organ II instancji zauważył, że dyplomy członków załóg statków morskich, zgodnie z § 81 ust. 2 rozporządzenia 2013, zachowają ważność przez 5 lat. Możliwość ich odnowienia jest uzależniona od spełnienia warunków określonych w § 82 rozporządzania 2013, czyli wykazania się odpowiednią praktyką pływania lub zdania stosownego egzaminu. Nie są to zatem uprawnienia bezterminowe, a ich odnowienie nie jest bezwarunkowe i wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem dokumentu lub decyzji o odmowie jego wydania (art. 71 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 18 sierpnia 2013 r. o bezpieczeństwie morskim). Zgodnie z § 31 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 47, poz. 445, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 2005", obowiązującego przed wejściem w życie rozporządzania 2013, osoba posiadająca dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 mogła, bez dodatkowych zastrzeżeń, zajmować stanowisko kapitana na statkach o pojemności brutto poniżej 3000 oraz starszego oficera - na każdym statku. Zgodnie z § 33 pkt. 4 rozporządzenia 2013, osoba posiadająca dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 może zajmować stanowiska: a) oficera wachtowego - na każdym statku, b) starszego oficera - na każdym statku o pojemności brutto poniżej 3000, c) starszego oficera - na każdym statku, pod warunkiem posiadania dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, d) kapitana - na każdym statku o pojemności brutto poniżej 3000. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, aby posiadać uprawnienia do zajmowania stanowiska starszego oficera na każdym statku bez względu na jego tonaż, musi przy ubieganiu się o dokument posiadać równocześnie dyplom starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Wprowadzenie tego wymogu w rozporządzeniu z 2013 r. czyni zadość art. 1 pkt 2 Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, z 1978r., sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 39, poz. 201 i 202, z późn. zm.), zwanej dalej "Konwencją STCW", który nakłada na Strony Konwencji obowiązek "zapewnienia, aby pod względem bezpieczeństwa życia i mienia na morzu oraz ochrony środowiska morskiego marynarze na statkach posiadali odpowiednie kwalifikacje i byli zdolni wykonywać swoje obowiązki’. Kierując się postanowieniami Konwencji STCW, Strona nie powinna zatem dopuścić możliwości objęcia stanowiska na poziomie zarządzania na statku o pojemności brutto powyżej 3000 przez osobę, która nigdy wcześniej nie pełniła obowiązków na takich statkach. Na mocy art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011r. o bezpieczeństwie morskim dyrektor urzędu 'morskiego od osób odnawiających dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, w celu zachowania wszystkich uprawnień wynikających z odnawianego dyplomu, kierując się § 33 pkt 4 rozporządzenia 2013, wymaga przedłożenia dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Jeśli wnioskujący nie posiada wymaganego dodatkowo dyplomu, przyznaje mu się uprawnienia zgodne z § 33 pkt 4 rozporządzania 2013 r., ograniczając posiadane przez niego prawo do zajmowania stanowiska starszego oficera na każdym statku wyłącznie do statków o pojemności brutto (GT) poniżej 3000. Odnosząc się do zarzutów odwołania zauważyć należy, że organ I instancji, działając na wniosek Pana K. L. z dnia [...] listopada 2013r., w dniu [...] stycznia 2014 r. wydał decyzję na podstawie art.104 k.p.a. w związku z art. 63 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011r. o bezpieczeństwie morskim, nie zaś § 33 rozporządzenia 2013, jak wskazuje Skarżący. W decyzji tej organ I instancji postanowił odnowić wnioskującemu dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, czym przychylił się do wniosku. Pan K. L. podnosił w odwołaniu, że organ I instancji nie odnowił mu dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, o co skarżący wnioskował, lecz wydał mu całkowicie nowy dokument. Utrzymywał, że nie rozpoznając właściwie jego wniosku, organ I instancji naruszył § 86 ust. 2 rozporządzenia 2013 oraz art. 104 k.p.a. W toku postępowania wyjaśniającego organ II instancji ustalił, że Pan K. L. posiadał dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, przyznany dnia [...] marca 2004r., ważny do [...] lutego 2014 r. Podstawą wydania tego dyplomu był § 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. nr 81 poz. 734). Dyplom ten następnie odnowiono na podstawie § 75 rozporządzenia 2005 i w dniu [...] marca 2009r. wydano skarżącemu kolejny dyplom, ważny do [...] lutego 2014r. Dnia [...] listopada 2013 r. Pan K. L. wystąpił z kolejnym wnioskiem o odnowienie posiadanego dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, załączając komplet wymaganych dokumentów. Organ I instancji, w oparciu o § 82 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 2013, odnowił Panu K. L. dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000. Ponieważ wniosek o odnowienie dyplomu kapitana na statkach pojemności brutto od 500 do 3000 złożony został w czasie ważności dokumentu, datę ważności odnowionego dyplomu, zgodnie z § 81 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia 2013, ustalono na okres 5 lat licząc od dnia utraty ważności odnawianego dyplomu, czyli do dnia [...] lutego 2019 r. Aktualnie obowiązujący wzór dyplomu jest odmienny od wzoru dyplomu, który posiadał Pan K. L., dlatego otrzymał on nowy dokument, zgodny ze wzorem dyplomu kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, znajdującym się w załączniku nr 1 do rozporządzania 2013 Obecnie w dyplomie nadawane są uprawnienia zależne od spełnienia lub niespełnienia wymagania, o którym mowa w § 33 pkt 4 lit. c rozporządzenia, czyli posiadania dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Z akt osobowych Pana K. L. wynika, że nigdy nie posiadał on dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, stąd uprawnie do zajmowania stanowiska starszego oficera na wszystkich statkach, bez względu na ich tonaż, nie zostało mu nadane. O fakcie, że nie jest to dyplom nabyty po raz pierwszy, a dyplom odnowiony, świadczy data przyznania dokumentu, widniejąca na dyplomie. Dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 przyznano Panu K. L. z dniem [...] marca 2004 roku, i ta właśnie data, nie zaś data spełnienia ostatniego z wymogów § 31 rozporządzenia 2013 - jak w przypadku nowo przyznawanych dokumentów - widnieje na dokumencie, który skarżący otrzymał w odpowiedzi na swój wniosek z dnia [...] listopada 2013 r. Zatem zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 104 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w granicach żądania określonego przez pana K. L. we wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. jest bezzasadny. Zgodnie z § 86 ust. 2 rozporządzenia 2013 dyplomy wydane na podstawie rozporządzenia 2005 zachowują swoją ważność na czas, na jaki zostały wydane, zaś dyplomy w żegludze międzynarodowej - nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2016 r. i na wniosek zainteresowanego, podlegają odnowieniu na zasadach określonych w § 82 rozporządzenia 2013. Dyplom, który odnawiał pan K. L., był ważny do dnia 27 lutego 2014, zatem § 86 ust. 2 rozporządzenia 2013 nie miał zastosowania do sprawy skarżącego. Jego dyplom podlegał odnowieniu na zasadach określonych w § 81 ust. 5 pkt 2 i § 82 ust. 1 pkt rozporządzenia 2013 przy uwzględnieniu wytycznych, określonych w § 33 pkt 4 rozporządzenia. Zatem zarzut naruszenia § 86 ust. 2 rozporządzenia 2013 jest bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu odebrania Panu K. L. uprawnień do zajmowania stanowiska starszego oficera na każdym statku, bez względu na jego tonaż, w odnowionym na wniosek z dnia [...] listopada 2013 r. dyplomie kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, a więc do ewentualnego zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych, zauważyć należy, że zasada ta nie utożsamia poszanowania praw nabytych z ich nienaruszalnością. Ponadto odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do odmiennego traktowania osób odnawiających dyplomy kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, od tych, które ubiegają się o wspomniany dyplom po raz pierwszy. Biorąc pod uwagę art. 1 pkt 2 Konwencji STCW, za słuszne należy uznać przepisy rozporządzenia 2013 zarówno w stosunku do osób, które ubiegają się o dyplom po raz pierwszy, jak i tych, które odnawiają posiadane dyplomy, bowiem w obu przypadkach zainteresowani są w istocie zobowiązani do ich uzyskania na nowo - przepisy dopuszczają złożenie wniosku o odnowienie nawet po wygaśnięciu uprawnień. Odnosząc się do ewentualnego zarzutu naruszenia zasady praw nabytych przez osoby, które uzyskały dyplom przed wejściem w życie rozporządzenia 2013, należy podkreślić, że osoby te zachowują swoje uprawnienia do czasu ich wygaśnięcia związanego z upływem czasu, na jaki zostały im te prawa przyznane. Zgodnie z Konwencją STCW oraz prawem polskim, dyplomy zachowują swoją ważność przez okres 5 lat, a ich odnowienie nie jest bezwarunkowe, Zatem wniosek Pana K. L. o uchylenie w całości decyzji oraz przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest bezzasadny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan K. L.. Skarżący domagał się: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji; 2. uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie nr [...]; 3. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych; 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o zdaniu egzaminu na kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej nr [...] na okoliczność posiadania przez Skarżącego kwalifikacji wystarczających do zajmowania stanowiska starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej - w aktach postępowania administracyjnego dołączonych do akt sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt VI Sa/Wa 476/14; 5. zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji z pytaniem prawnym o zgodność: a. § 92 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) z art. 2 Konstytucji RP; b. 31 i § 33 pkt 4) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP; c. § 31 i § 33 pkt 4) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP; e. § 31 i § 33 pkt 4) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP i art. 62 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2011 r., nr 228, poz. 1368 ze zm.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1068); e. § 31 i § 33 pkt 4) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP; f. § 31 i § 33 pkt 4) rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) z artykułem VI Konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht sporządzonej w Londynie dnia 07 lipca 1978 r. (Dz. U. z dnia 23 sierpnia 1984, nr 39, poz. 201 ze zm.: Dz. U. z 1999 r.; nr 30, poz. 286 oraz Dz. U. z 2013 r., poz. 1092) [Konwencja STCW]. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie § 86 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937) [rozporządzenie z 2013 r.] - poprzez jego niezastosowanie i tym samym nierozpoznanie sprawy co do jej istoty; 2) naruszenie art. 104- k.p.a. - poprzez nierozstrzygnięcie sprawy co do istoty, tj. orzeczenie o odnowieniu dyplomu w oparciu o § 81 Rozporządzenia z 2013 r., a nie w oparciu o § 86 ust. 2 ww. rozporządzenia; 3) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy w granicach wniosku o odnowienie dyplomu, złożonego przez Skarżącego oraz poprzez naruszenie prawa strony do dwuinstancyjnego postępowania - rozpoznając żądanie inne, niż zgłoszone przez Skarżącego; 4) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieumożliwienie Skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; 5) naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 2, art. 65 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zastosowanie niezgodnych z Konstytucją znowelizowanych przepisów wykonawczych określających szczegółowe wymagania kwalifikacyjne do zajmowania stanowisk na statkach morskich oraz warunki przyznawania i odnawiania dokumentów, w szczególności § 31, § 33 i § 92 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków statków morskich (Dz. U. z dnia 19 sierpnia 2013 r., poz. 937); 6) naruszenie artykułu VI ustęp 1 Konwencji STCW poprzez stawianie Skarżącemu wyższych wymogów dla uzyskania uprawnień starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 lub większej, niż przewidziane prawidłem U/2 w zw. z U/l załącznika do Konwencji STCW; 7) naruszenie art. 62 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie morskim. W uzasadnieniu skargi szczegółowo odniósł się do poszczególnych jej zarzutów podkreślił miedzy innymi na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 06 lutego 2003 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy [Rozporządzenie z 2003 r.] z dniem 01 marca 2004 r. Skarżącemu przyznany został dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000. Zgodnie z § 31 Rozporządzenia z 2003 r. ustalone zostały uprawnienia zawodowe posiadaczy dyplomów w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej. W myśl § 31 pkt 4 Rozporządzenia z 2003 r. dyplom kapitana na statkach o pojemności od 500 do 3.000 upoważniał do zajmowania stanowisk: starszego oficera - na każdym statku oraz kapitana - na każdym statku o pojemności brutto poniżej 3.000. Skarżącemu przyznano zatem uprawnienia do zajmowania stanowiska starszego oficera na każdym statku - bez ograniczeń. Wydany Skarżącemu dyplom został następnie odnowiony w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 04 lutego 2005 w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy [rozporządzenie z 2005 r.]. Zgodnie z § 31 Rozporządzenia z 2005 r. uprawnienia zawodowe posiadaczy dyplomów w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej zostały ukształtowane analogicznie, jak w Rozporządzeniu z 2003 r. W myśl § 31 pkt 4 Rozporządzenia z 2005 r. dyplom kapitana na statkach o pojemności od 500 do 3.000 upoważniał do zajmowania stanowisk: starszego oficera - na każdym statku oraz kapitana - na każdym statku o pojemności brutto poniżej 3.000. Zgodnie z § 33 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 07 sierpnia 2013 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich [rozporządzenie z 2013 r.] dyplom kapitana na statkach o pojemności od 500 do 3000 uprawnia do zajmowania stanowisk: oficera wachtowego - na każdym statku; starszego oficera - na każdym statku o pojemności brutto poniżej 3000; starszego oficera - na każdym statku, pod warunkiem posiadania dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej; kapitana - na każdym statku o pojemności brutto poniżej 3000. Zakres uprawnień wynikający z dyplomu został w rozporządzeniu z 2013 r. ograniczony w stosunku do zakresu uprawnień wynikającego z Rozporządzenia z 2003 r. i Rozporządzenia z 2005 r. Kapitan na statkach o pojemności od 500 do 3000 uprawniony jest bowiem do zajmowania stanowiska starszego oficera na statkach o pojemności 3000 i powyżej tylko wówczas, gdy posiada dyplom starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Skarżący podkreślił, że z całości postanowień Konwencji STCW i Dyrektywy wynika, że odnowienie dyplomu polega na przedłużeniu ważności uprawnień przyznanych posiadaczowi dyplomu. Gdy mowa o odnowieniu dyplomu (§ 81 i § 86 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r.) nie chodzi zatem o nadanie nowych uprawnień lub nadanie uprawnień na nowo, ale o przedłużenie ważności nadanych już uprawnień. Skarżący podniósł, że wnosił o odnowienie dyplomu wydanego na podstawie Rozporządzenia z 2005r. Przedmiotem sprawy administracyjnej wszczętej przez Skarżącego było zatem przedłużenie ważności wszystkich uprawnień nadanych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów (art. 86 ust. 2 Rozporządzenia z 2013 r.). Tymczasem organy obu instancji potraktowały sprawę w taki sposób, jak gdyby jej przedmiotem było odnowienie dyplomu wydanego na podstawie Rozporządzenia z 2013 r. (art. 81 Rozporządzenia z 2013 r.). W konsekwencji, organy obu instancji nie rozpoznały sprawy co do jej istoty, czym naruszyły art. 104 § 1 i 2 k.p.a., zaś strona została pozbawiona prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania jej sprawy, czym naruszono art. 15 k.p.a. W dalszej części skargi skarżący odniósł się do kwestii utraty praw nabytych. Zasada przyzwoitej legislacji i vacatio legis, których to standardów w jego ocenie nie spełnia rozporządzenie 2013 r. Podniósł, że doszło do naruszenie upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, gdyż art. 68 Ustawy o bezpieczeństwie morskim, który in fine nakazuje przy kształtowaniu treści rozporządzenia mieć na względzie postanowienia Konwencji STCW. Skoro art. 62 ust. 1 pkt. 1 Ustawy o bezpieczeństwie morskim określa wymagania stawiane członkom załóg poprzez odesłanie do Konwencji STCW, zaś art. 68 ww. ustawy nakazuje przy wydawaniu rozporządzenia wykonawczego uwzględniać tę konwencję, to wprowadzenie w Rozporządzeniu w sprawie wyszkolenia wymogów bardziej surowych, niż przewidziane w Konwencji STCW wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, a w szczególności narusza wyraźne wytyczne co do treści rozporządzenia przewidziane w art. 68 Ustawy o bezpieczeństwie morskim. W konsekwencji § 31 i 33 pkt 4 Rozporządzenia z 2013 r. są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 62 ust. 1 pkt. 1] w zw. z art. 68 ustawy o bezpieczeństwie morskim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do zarzutów skargi. W piśmie z [...] grudnia 2014r. skarżący powtórzył dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na podstawie akt ewidencyjnych skarżącego stwierdzono, że posiada on dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000, przyznany z dniem 1 marca 2004r. Podstawą wydania powyższego dyplomu było spełnienie wymagań określonych w § 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy z dnia 6 lutego 2003r.(Dz. U. nr 81 poz. 734). Dyplom ten został następnie odnowiony i w dniu [...].03.2009r. skarżący otrzymał kolejny dyplom ważny do dnia [...].02.2014r. Odnowienie nastąpiło po rządami rozporządzenia z 2005r. Wniosek o kolejne odnowienie dyplomu został złożony przez skarżącego w dniu [...] listopada 2013r. Załączono do niego wyciąg pływania, poświadczający posiadanie ponad 12 - miesięcznej praktyki pływania na statkach morskich w dziale pokładowym na stanowisku oficerskim oraz świadectwo zdrowia wydane przez upoważnionego lekarza. Na tej podstawie, przy zastosowaniu przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 19 sierpnia 2013r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich (Dz. U. z 2013r poz. 937) odnowiono skarżącemu dyplom, jego ważność ustalając na dzień [...] luty 2019r Odnowiony dyplom kapitana na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000 został wydany na obowiązującym obecnie druku. Obecnie w dyplomie należy zaznaczyć - nadać odpowiednie uprawnienia. Skarżący w swej skardze podnosi, że nowy dyplom nie jest tym samym dyplomem jaki posiadał przed odnowieniem, gdyż ograniczono mu w nim uprawnienia, ponieważ nie może pełnić funkcji starszego oficera na statku o pojemności brutto powyżej 3000. W ocenie Sądu ten zarzut nie jest słuszny, gdyż jak wynika z akt administracyjnych skarżący nigdy nie posiadał dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, a zgodnie z obowiązującymi przepisami w celu otrzymania powyższego uprawnienia, należy legitymować się stosownym dyplomem, w związku z tym należy przyjąć, że uprawnienie to nie zostało skarżącemu słusznie nadane. Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że w jego przypadku winien mieć zastosowane § 86 ust. 2 i § 82 rozporządzenia 2013r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich. Sąd w niniejszym składzie nie podziela powyższych twierdzeń skarżącego. Po pierwsze dlatego analiza § 86 rozporządzenia 2013r. prowadzi do wniosku, że ma ono zastosowanie wyłącznie do dyplomów wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 4 lutego 2005 r. w sprawie wyszkolenia i kwalifikacji zawodowych marynarzy. Skarżący na podstawie rozporządzenia z 2005r. miał dyplom odnowiony, jego dyplom został natomiast wydany na podstawie rozporządzenia z 2003r. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że po pierwsze uprawnienia osób pracujących na morzu nie są bezterminowe są wydawane na ściśle przewidziany okres czasu. Po drugie w ocenie składu orzekającego w tej sprawie, czym innym jest wydanie dyplomu, a czym innym jego odnowienie. Nie są to tożsame instytucje, świadczy chociażby o tym konieczność przedłożenia innego zestawu dokumentów w przypadku odnowienia dyplomu i ubiegania się o wydanie dyplomu. Odnowienie uprawnień to ich potwierdzenie przy uwzględnieniu obowiązujących w chwili odnowienia przepisach. Dyplom, którego odnowienia domagał się skarżący był ważny do dnia [...] lutego 2014r. w związku z czym przy jego odnowieniu maja zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2013r. określone w § 81 ust. 5 pkt 2 i § 82 ust. 1 pkt 1 przy uwzględnieniu treści § 33 pkt 4 ww. rozporządzenia, gdyż był to dyplom pierwszy raz wydany pod rządami rozporządzenia z 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w niniejszej sprawie dokonując tzw. Prokonstytucyjnej wykładni prawa, mającej na celu przestrzeganie zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa stwierdza, że zmiana zakresu uprawnień posiadających dyplom kapitana na statkach o pojemności 500 do 3000 jest zgodna z zasadą wyrażoną w art. 2 Konstytucji, bowiem wartości leżące u podstaw powyższej zasady nie zostały naruszone. W chwili obecnej osoba posiadająca dyplom kapitana na statkach pojemności od 500 do 3000, aby posiadać uprawnienia starszego oficera na każdym statku musiał legitymować się dyplomem starszego oficera na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Skarżący wniosek o odnowienie dyplomu złożył już pod rządami rozporządzenia z 2013r., a więc znał, a przynajmniej mógł się zapoznać z obowiązującymi przepisami. Z wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawa można zatem wywieść zasadę pewności prawa, która wiąże się ściśle, a nawet jest identyfikowana z zasadą bezpieczeństwa prawnego. Zasadniczym trzonem konstrukcyjnym tej ostatniej jest właśnie zasada ochrony praw słusznie nabytych, której istotę stanowi zakaz arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce, ukształtowanych przez ustawy wydane w wyniku realizacji praw podstawowych. Powyższą ochroną objęte są prawa nabyte ex lege z decyzji administracyjnej oraz maksymalnie ukształtowane ekspektatywy nabycia praw. Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się o zasadzie ochrony praw nabytych wielokrotnie podkreślał, że nie oznacza to ich niezmienności. Zasada ochrony praw nabytych zakłada bowiem określoną swobodę w zakresie kształtowania (modyfikowania) treści danego prawa. Dopuszczalne jest również ograniczenie, a nawet pozbawienie w niezbędnym zakresie prawa podmiotowego, jeżeli wymaga tego ważny interes społeczny. "Pewność prawa nie jest bowiem wartością absolutną. Stopień jej realizacji będzie zależny od akceptowanego stosunku do innych wartości, w szczególności do sprawiedliwości" (Z. Tobor, Ideologia legalności, str. 341). Nabyte prawa można ograniczać, a nawet zmieniać byleby to ograniczenie było usprawiedliwione ważnymi racjami prawnymi, społecznymi czy nawet ekonomicznymi (wyrok TK z 28 czerwca 1994 r. K 6/93, PTK 1994, nr 1, poz. 14 Lex 25101). Zmiany przepisów stanowiących podstawę prawną orzekania w przedmiocie wyszkolenia i kwalifikacji członków załóg statków morskich były podyktowane konicznością dostosowania polskich przepisów do wymagań stawianych przez art. 1 pkt 2 Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r., której strony zobowiązały się do podjęcia działań mających na celu zapewnienie, że pod względem bezpieczeństwa życia i mienia na morzu oraz ochrony środowiska morskiego marynarze na statkach będą posiadali odpowiednie kwalifikacje i będą zdolni wykonywać swoje obowiązki. Zatem ograniczenie uprawnień osoby posiadającej dyplom kapitana na statkach o pojemności od 500 do 3000 było usprawiedliwione ważną racją prawną i interesem społecznym. Racja prawna to dostosowanie polskich przepisów do wymagań międzynarodowej konwencji, a cel społeczny to bezpieczeństwo życia i mienia na morzu. Odnosząc się natomiast do zaświadczenia z dnia [...].06.2013r. o zdanym egzaminie na kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej, które to zaświadczenie Sąd dopuścił jako dowód w sprawie, należy wskazać, że posiadane tego zaświadczenia nie jest równoważne z uzyskaniem dyplomu starszego oficera na statkach o pojemności brutto powyżej 3000 ani kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej. Do uzyskania tych dokumentów, zgodnie z § 30 i 32 rozporządzenia 2013, wymagana jest również praktyka pływania na statkach o pojemności brutto (GT) powyżej 3000, której Pan K. L. nie posiada. W tej sytuacji przedstawienie przez skarżącego dodatkowego dowodu w postaci zaświadczenia bez praktyki pływania nie ma wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na fakt, iż Sąd nie dopatrzył się wskazanej w skardze niezgodności przepisów rozporządzenia 2013 z Konstytucją RP nie zwrócił się z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego we wnioskowanym zakresie. Biorąc powyższe pod rozwagę ma podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło