VI SA/Wa 1716/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-10
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Ewa Frąckiewicz, Jolanta Królikowska-Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wydanie dwóch odrębnych decyzji nakładających kary pieniężne na wspólników spółki cywilnej za to samo naruszenie przepisów o transporcie drogowym, gdy przewóz był wykonywany wspólnie?Ratio decidendi
Wydanie dwóch odrębnych decyzji nakładających kary pieniężne na wspólników spółki cywilnej za to samo naruszenie przepisów o transporcie drogowym, gdy przewóz był wykonywany wspólnie, stanowi naruszenie prawa. Rozstrzygnięcie o nałożeniu kary powinno być objęte jedną decyzją adresowaną do wszystkich stron postępowania, a nie do każdego wspólnika z osobna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na wspólników spółki cywilnej A. W. i A. W. za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem przepisów dotyczących taksometru i oznakowania pojazdu. Organy administracji nałożyły na każdego ze wspólników odrębną karę w wysokości 10.000 zł, co zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz wydanie dwóch kar za to samo naruszenie.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone decyzje organu II instancji oraz utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2011 r. sprawy ze skarg: A. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], A. W. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] - w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącej A. W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych i na rzecz skarżącego A. W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych - tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją nr [...] Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] nakładającą na A. W. (skarżącą) karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem umieszczania i używania w pojeździe taksometru (5.000 zł.) oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (5.000 zł.). Natomiast zaskarżoną decyzją nr [...] Komendant utrzymał w mocy decyzję Komendanta Rejonowego Policji [...] nakładającą na A. W. (skarżący) karę pieniężną w wysokości 10000 zł także za wykonywanie przewozów okazjonalnych z ww. wskazanymi naruszeniami.
Zaskarżone decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2009 r. przy ul. [...] w W. skontrolowano pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kierowcą pojazdu był Z. G., który okazał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawionej na "W." s.c. oraz paragon fiskalny z dnia kontroli kasy zarejestrowanej na przedsiębiorstwo "W." s.c. z siedzibą w W.. Kierowca był zatrudniony przez ww. spółkę. Sporządzono dokumentację fotograficzną, z której wynika, że w samochodzie zamontowane było urządzenie "E. – fiskalny", współpracujące z kasą fiskalną, a na dachu pojazdu umieszczony był baner z napisem "W." oraz numerem telefonu [...], natomiast z lewej strony pojazd posiadał napis o treści W. [...], a na tylnej części informację "zamówienia sms-em [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Komendant Rejonowy Policji [...] działając na podstawie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 14, art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na "W." s.c. z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 10.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
A. W. i A. W. wspólnicy spółki cywilnej "S." s.c. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 5 lit a) i c) ustawy o transporcie drogowym, naruszenie przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 101 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 75 oraz art. 56 ust. 1 u.t.d.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Komendant Policji działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 u.t.d., art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d. oraz na podstawie Lp. 2.9.1. i 2.9. załącznika do ww. ustawy uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji stwierdzając, iż przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji było nieprawidłowe oznaczenie przez organ I instancji strony postępowania administracyjnego i wydanie przez ten organ decyzji administracyjnej wobec spółki cywilnej, która zdaniem organu odwoławczego nie mogła być stroną w tym postępowaniu, bo spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym (art. 29 k.p.a.).
Skarżący reprezentowani przez jednego pełnomocnika złożyli pismo procesowe z dnia [...] kwietnia 2010 r., w którym zaprzeczyli wszelkim twierdzeniom organu dotyczącym naruszenia przez nich przepisów o transporcie drogowym.
Komendant Rejonowy Policji [...] działając na podstawie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d. wydał w dniu [...] kwietnia 2010 r. dwie decyzje:
- decyzję nr [...] nakładającą na A. W. - wspólnika spółki cywilnej "W." s.c. karę pieniężną w kwocie 10000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych i taką też karę za powyższe naruszenie nałożył na A. W..
Decyzją nr [...] w jednobrzmiących uzasadnieniach obydwu decyzji organ wskazał, że dotychczasowe ustalenia stanu faktycznego co do tego, iż w pojeździe zamontowano taksometr, a na dachu pojazdu było zamontowane urządzenie techniczne wskazują na naruszenie art. 18 ust. 5 utd i skutkują w świetle powołanego przepisu i art. 92 ust. 1 tej ustawy karą pieniężną w łącznej kwocie 10000 zł. Uznając, że zarówno A. W., jak i A. W. naruszyli powołane przepisy. Organ na każdego z nich odrębną decyzją nałożył karę w powyższej wysokości.
A. W. odwołała się od decyzji nr [...] zaś A. W. od decyzji nr [...]. W odwołaniach strony odwołując się do zarzutów podniesionych w toku postępowania podnieśli również, że organ nałożył de facto dwie kary pieniężne za to samo naruszenie. [...] kwietnia 2010 r. zostały bowiem wydane dwie decyzje dotyczące tego samego stanu faktycznego: kontroli pojazdu kierowanego przez Z. G.. W konsekwencji ich wydania może dojść do wyegzekwowania 20000 zł podczas gdy naruszenie zagrożone było karą 10000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania A. W. Komendant Policji wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. o nałożeniu na skarżącą kary 10000 zł, a po rozpatrzeniu odwołania nr [...] A. W. decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o nałożeniu także na niego kary w powyższej wysokości.
Podstawę prawną obu decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz Lp. 2.9.1., 2.9.3. załącznika do ww. ustawy. Podzielając ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji organ stwierdził, iż zarzut dotyczący stwierdzenia, że przez wydanie dwóch decyzji organ de facto nałożył karę w kwocie 20.000 złotych - jest chybiony, ponieważ karę w wysokości 10.000 złotych nałożono na skarżących solidarnie i to od organu egzekucyjnego będzie zależało, od którego ze wspólników i w jakiej części skieruje egzekucję, jeżeli nie dojdzie do dobrowolnego jej uiszczenia przez wspólników spółki cywilnej.
Od powyższych rozstrzygnięć strony wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie identycznie brzmiące skargi, skarga A. W. – sygn. VISA/Wa 1716/10, skarga A. W. – sygn. akt VISA/Wa 1717/10), w których zawnioskowały o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa skutkujące ich nieważnością ewentualnie o ich uchylenie z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzjom organu II instancji zarzucono naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d. Strony wniosły nadto o zawieszenie postępowań z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w zakresie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisu art. 18 ust. 5 u.t.d. (sygn. akt Ts 224/09).
W odpowiedzi na skargi Komendant Policji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 10 stycznia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., postanowił połączyć sprawy o sygnaturach: VI SA/Wa 1716/10, VI SA/Wa 1717/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić sprawę pod sygnaturą akt VI SA/Wa 1716/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).
Sąd z uwagi na brak przesłanek z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa na rozprawie w dniu 10 stycznia 2011 r. oddalił wniosek skarżących o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego i na tej rozprawie obie skargi rozpoznał.
Badając skargi wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2010 r. o numerach: [...] i [...], jak i utrzymane nimi w mocy decyzje Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o numerach: [...] i [...] - naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W świetle obowiązującego prawa i utrwalonego orzecznictwa nie ma wątpliwości co do tego, iż spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. Podmiotami tych praw są wspólnicy spółki cywilnej w tym przypadku A. W. i A. W. wykonujący wspólnie w dniu kontroli przewóz osób kontrolowanym pojazdem na podstawie wydanej na ich rzecz licencji nr [...] uprawniającej do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym). Z tego też tytułu są oni stroną (wielopodmiotową) postępowania wszczętego w związku ze stwierdzonymi w czasie kontroli naruszeniami. Tak zresztą uznał organ I instancji (tyle, że w decyzji z [...] grudnia 2009 r. błędnie oznaczył adresata decyzji), bo zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało skierowane do A. W. i A. W.. Stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym organy prowadzą jedno postępowanie w sprawie stwierdzonych naruszeń czyniąc stosowne ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę do dokonania oceny prawnej i wydania jednego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie było prowadzone jedno postępowanie tyle, że w stosunku do dwóch przedsiębiorców. Ta jednak okoliczność nie uzasadnia, jak błędnie przyjęły organy, do wydania w jednym postępowaniu dwóch odrębnych decyzji w odniesieniu do każdego z przedsiębiorców (wspólników spółki cywilnej) z osobna. Skoro bowiem przewóz był wykonywany przez A. A W., wspólników ww. spółki cywilnej, co trafnie ustalił organ I instancji, to rozstrzygnięcie o nałożeniu kary za stwierdzone naruszenia winno być objęte jedną decyzją adresowaną do skarżących. Wydanie dwóch odrębnych decyzji jest naruszeniem zasady, iż organ po przeprowadzeniu postępowania w stosunku do osób mających w tym postępowaniu przymiot strony rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, adresowanej do stron. Treść decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. jak i utrzymujących je w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. opierających się na tym samym stanie faktycznym wskazuje jednak na to, iż zostały one wydane odrębnie w stosunku do każdego ze skarżących. Wskazanie w zaskarżonych decyzjach i ich uzasadnieniu, że karę nałożono każdemu ze skarżących solidarnie nie znajduje uzasadnienia w treści decyzji organu I instancji (przeczy temu zarówno osnowa każdej z tych decyzji, jak i ich uzasadnienie). Nie jest zatem, co dodatkowo należy podnieść trafnym stwierdzenie organu odwoławczego, iż od organu egzekucyjnego będzie zależało do którego ze skarżących skieruje egzekucję.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II GSK 783/09 stwierdził, że w przypadku podjęcia i wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym osób na podstawie licencji przyznanej "W. s.c. decyzja administracyjna winna być prawidłowo skierowana do obu skarżących tj. do A. W. i A. W. – wspólników spółki cywilnej W. s.c. A. W., A. W., bo skarżący jako wykonujący przewóz drogowy posiadają status strony w postępowaniu sądowym, wszczętym przez organ Policji.
W tym stanie rzeczy Sąd nie wdając się w ocenę zarzutów podniesionych w skardze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji, w pkt 3 mając na uwadze art. 152 ppsa, zaś o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło