VI SA/Wa 1717/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-28

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Dorota Wdowiak, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, oczekując na przedstawienie przez stronę orzeczeń lekarskich i psychologicznych, traktując je jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, traktując oczekiwanie na przedstawienie orzeczeń lekarskich i psychologicznych jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Obowiązek zebrania materiału dowodowego, w tym uzyskania tych orzeczeń, spoczywa na organie prowadzącym postępowanie i stanowi element ustaleń faktycznych, a nie zagadnienie prejudycjalne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Wobec braku podstaw do zawieszenia postępowania, zaskarżone postanowienie i utrzymane nim mocy postanowienie organu I instancji należało uchylić.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji o zawieszeniu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. Organ zawiesił postępowanie, oczekując na orzeczenia lekarskie i psychologiczne, uznając je za zagadnienie wstępne. Skarżący zarzucił organom Policji bezprawne odebranie broni, szykany i nagonkę, domagając się zwrotu broni i anulowania decyzji o jej zarekwirowaniu. Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że skarżący nie podniósł argumentów dotyczących zasadności zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę 292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2005 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz pełnomocnika skarżącego adwokata P. P. z Kancelarii Adwokackiej w W., ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 roku nr [...] Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, postanowienie o zawieszeniu postępowania jest w pełni zasadne i celowe. Komendant Wojewódzki Policji w [...] oczekiwał na przedstawienie przez stronę, wymaganego przepisem art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji /Dz.U. z 2004r., nr 52, poz. 525 ze zm./, orzeczenia lekarskiego. Ponadto do organu nie wpłynęło orzeczenie psychologiczne z tytułu wniesionego przez organ odwołania od orzeczenia psychologicznego, wydanego w I instancji przez H.W. Organ nie może więc rozpatrzyć sprawy, co do jej istoty, przed uzyskaniem orzeczeń, stanowiących w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne /art. 97 § 1 pkt 4 kpa/. Kwestia podważanego przez stronę odebrania jej broni w trybie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie może być rozstrzygnięta na obecnym etapie postępowania. Postanowienie w przedmiocie odebrania broni może być zaskarżone przez stronę tylko i dopiero w postępowaniu odwoławczym od decyzji organu I instancji, która zostanie wydana po zebraniu całego materiału dowodowego. Skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. B. wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzucił organom Policji, iż bezprawnie odebrały mu pozwolenie na posiadaną broń. Poinformował, że dostarczył Policji żądane orzeczenie lekarskie, a podejmowane przez te organy działania w jego sprawie noszą znamiona szykan, nagonki i zemsty. Zażądał zwrotu broni i anulowania decyzji o jej zarekwirowaniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie, podnosząc, iż strona nie podniosła żadnych argumentów dotyczących zasadności zawieszenia postępowania, a skoncentrowała się na kwestii bezprawności odebrania jej broni przez Policję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga koncentruje się wprawdzie na kwestii bezprawności odebrania jej przez Policję, na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, posiadanej jednostki broni, jednakże analiza jej treści pozwala na przyjęcie, iż skarżący nie zgadza się także z zawieszeniem postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej. Zawieszenie postępowania oddala rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, a więc i co do zwrotu broni. W ocenie organu, w sprawach dotyczących pozwolenia na broń, treść orzeczeń lekarskich i psychologicznych ma istotne znaczenie dla ich rozstrzygnięcia. Organ nie może rozpatrzyć sprawy, co do jej istoty, przed uzyskaniem przedmiotowych orzeczeń, które stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Innym organem w rozumieniu komentowanego przepisu nie musi być organ administracji publicznej, lecz każdy inny, z wyłączeniem sądów powszechnych, organ upoważniony do rozstrzygania kwestii prawnych. Sądem w rozumieniu tego przepisu nie jest sąd administracyjny /Wróbel A. Zakamycze 2005 Komentarz do art. 97 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II./ Powyższe rozważania dowodzą, iż zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenia prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak i również uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. W świetle powyższych rozważań, zobowiązanie strony i oczekiwanie na przedstawienie przez nią /stronę/, wymaganego przepisem art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji /Dz.U. z 2004r., nr 52, poz. 525 ze zm./, orzeczenia lekarskiego, a także oczekiwanie na orzeczenie psychologiczne z tytułu wniesionego odwołania przez organ nie jest zagadnieniem prejudycjalnym, lecz elementem stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 2 - 6 ustawy. Stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przedmiotowej sprawie ujawniła się okoliczność, iż skarżący należy do osób, o których mowa jest w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Wszczęte więc zostało postępowanie wobec skarżącego w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni. Organ zobowiązał go do przedstawienia aktualnego zaświadczenia lekarskiego i psychologicznego. Skarżący nie dołączył w ogóle orzeczenia lekarskiego. Od złożonego orzeczenia psychologicznego organ złożył odwołanie. Organ czynił więc ustalenia faktyczne sprawy. Konieczność dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, a ta spoczywa na organie administracji publicznej, nie może być utożsamiana z zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym. Także oczekiwanie na wynik postępowania odwoławczego nie należy traktować jako kwestię prejudycjalną. Za "rozstrzygnięcie" w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa uznać należy czynność prawną (procesową) organu lub sądu, o charakterze władczym i decydującym, przede wszystkim orzeczniczą, ale także rejestracyjną. Może być to zarówno czynność konstytutywna, jak i deklaratoryjna. Z pewnością wynik postępowania odwoławczego do takich nie należy. Nie ma bowiem ani charakteru władczego, ani decydującego. Wobec braku podstawy do zawieszenia postępowania, zaskarżone postanowienie i utrzymane nim mocy postanowienie organu I instancji należało uchylić albowiem organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło