VI SA/Wa 1723/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-30
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik drogowy wykonujący transport z Polski do Rosji, opierając się na liście przewozowym wskazującym jako miejsce docelowe Litwę, a następnie przeładunek przez inną firmę, jest zobowiązany do posiadania zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy rzeczy do państw trzecich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz z Polski do Rosji, nawet jeśli list przewozowy wskazuje pośredni cel podróży (np. Litwę) i dalszy przeładunek przez inną firmę, wymaga posiadania zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy rzeczy do państw trzecich lub zezwolenia EKMT/CEMT. Dokumenty takie jak list przewozowy CMR, dokument PROFORMA, dokument wydania towaru i deklaracja celna jednoznacznie wskazują na trasę Polska-Rosja, co obliguje do posiadania stosownego zezwolenia i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w przypadku jego braku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy z Polski do Rosji bez wymaganego zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca przewoził gumowe maty z Polski do Rosji, a okazany list przewozowy CMR wskazywał jako miejsce przeznaczenia Rosję. Przedsiębiorca twierdził, że wykonywał transport jedynie na terenie Unii Europejskiej (do Litwy), a dalszy przewóz do Rosji miał być realizowany przez inną firmę, kwestionując tym samym konieczność posiadania zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
VI SA/Wa 1723/17
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 4 ust. 22 lit. y), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) i 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.), art. 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. nr1072/2009 dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm.), art. 6 ust. 1 umowy sporządzonej w Szczecinie dnia 18 marca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych (Dz. U. z 2001 r. nr 46, poz.751) oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpoznaniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10000 zł.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2017 r. w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...] podczas przeprowadzonej kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował V. S. stwierdzono brak wymaganego zezwolenia. Na podstawie dokumentów okazanych do kontroli ustalono, że kierujący przewoził gumowe maty z Polski do Rosji. Kierujący wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy [...] z siedzibą w [...] na Litwie bez wymaganego ważnego zezwolenia na przewóz do państwa trzeciego. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...]z dnia [...] lutego 2017 r.
Organ, powołując się na treść art. 4 ust. 22 lit. y), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) i 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. nr1072/2009 dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, art. 6 ust. 1 umowy sporządzonej w Szczecinie dnia 18 marca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych wyjaśnił, iż wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika drogowego wymaga stosownego zezwolenia.
GiTD stwierdził, że okazany do kontroli list przewozowy CMR nr [...] jednoznacznie wskazuje nadawcę, przewoźnika i odbiorcę towaru przewożonego w dniu kontroli. Obowiązujące przepisy również dokładnie wskazują kogo należy uznawać za przewoźnika. Dokumentem, który pozwala ustalić osobę przewoźnika jest list przewozowy. List przewozowy jest również dowodem zawarcia umowy przewozu przez nadawcę towaru i przez przewoźnika - tak stanowią przepisy art. 4 i 5 konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokół podpisania (Dz. U. z 1962 r. nr 49 poz. 238 ze zm.). List przewozowy jest również dowodem realizacji warunków umowy przewozu i rozliczeń z jej wykonania. Zgodnie z wpisem rubryki nr 1 nadawcą przewożonego towaru była spółka [...] z siedzibą w [...]. Również w siedzibie tej spółki dokonano załadunku przewożonego towaru, co wynika z zapisów w rubryce 4. Natomiast miejscem przeznaczenia ładunku była Rosja, co jednoznacznie wynika z rubryki 3 listu przewozowego. Odbiorcę i miejsce odbioru przewożonego ładunku potwierdzają także dokument PROFORMA, dokument wydania towaru nr [...] i deklaracja celna nr [...].
W konkluzji organ stwierdził, że do przewozu wykonywanego w dniu kontroli konieczne było zezwolenie na międzynarodowy transport drogowy rzeczy na kraje trzecie bądź zezwolenie EKMT/CEMT, bowiem przewóz towarów odbywał się między Polską i Rosją.
Następnie organ odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. Uznał także, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania.
Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 7 Ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną jego wykładnię i pominięcie faktu, iż dla nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej art. 92a ust. 1, ustęp 7 tego artykułu wskazuje konieczność jednoznacznego wskazywania okoliczności sprawy i dowodów na to, że podmiot na którego została nałożona kara pieniężna miał wpływ łub godził się na powstanie naruszenia, podczas gdy o takiej jednoznaczności nie można mówić w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, w związku z czyiri [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego niezasadnie nałożył na [...] karę, [...] wykonywała jedynie transport na terenie Unii Europejskiej, a transportem do Rosji miała zająć się inna firma przewozowa;
oraz przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, podczas gdy organ w ocenie dokonanego naruszenia pominął wiele istotnych faktów, na które wskazywała [...] tj. że z dokumentu przekazanego [...] jednoznacznie wynika, że miejscem docelowym rozładunku było [...],[...] i do tego miejsca wykonywała transport [...] toteż nie było potrzeby posiadania przez nią zezwolenia na przewóz międzynarodowy, a za błąd w liście przewozowym nie odpowiada w żaden sposób [...], organ administracji publicznej skupił się wyłącznie na tym, że jako miejsce docelowe przewozu towaru wskazana była Rosja, pomijając zupełnie fakt, że w ramy zlecenia dla [...] nie mieścił się przewóz do Rosji, a jedynie na Litwę, gdzie następnie towar miał być przeładowany i przewieziony przez innego przewoźnika;
b) art. 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania przez organy administracyjne w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a mianowicie podawanie na różnych etapach postępowania różnych przyczyn nałożenia na skarżącą [...] kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych,
c) art. 11 k.p.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którym kierował się przy nakładaniu kary pieniężnej, a mianowicie jako podstawy nałożenia kary pieniężnej bezpośrednio po zatrzymaniu kierowcy dokonującego przewozu podano błędne wypełnienie listu przewozowego, a w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie doszło do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia;
3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegających ną przyjęciu, że to [...] wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, podczas gdy [...] wykonywała przewóz między Polską a Litwą, co wynika z otrzymanej przez nią Zapotrzebowania-umowy od [...] , w której jako miejsce docelowe rozładunku wskazane było [...] i do tego miejsca odbywał się przewóz przez [...] nie było więc wymagane do tego zezwolenie na transport międzynarodowy, co zostało zupełnie pominięte przez organ administracyjny.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i uzasadniła wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Jak stanowi art. 4 pkt 22 lit. y) ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ww. ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, w przypadku przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do części przejazdu na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt. Rozporządzenie nie ma zastosowania do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego załadunku lub rozładunku, jeśli nie została zawarta niezbędna umowa między Wspólnotą a danym państwem trzecim. 3. Do czasu zawarcia umów, o których mowa w ust. 2, niniejsze rozporządzenie nie narusza:
a) przepisów dotyczących przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku włączonych do umów dwustronnych zawartych przez państwa członkowskie z tymi państwami trzecimi;
b) przepisów dotyczących przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku włączonych do umów dwustronnych zawartych między państwami członkowskimi, które na mocy zezwoleń dwustronnych lub na mocy uzgodnień liberalizujących dopuszczają załadunek i rozładunek w państwie członkowskim przez przewoźników niemających siedziby w tym państwie członkowskim.
W rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy umowy sporządzonej w Szczecinie dnia 18 marca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej umowy - z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienionych w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń, wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. A zatem przedsiębiorca był zobowiązany posiadać ważne zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.
Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa wart. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.
W myśl art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).
Zgodnie z lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 10000 zł.
Jak wynika z akt sprawy skontrolowanym pojazdem był wykonywany międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy do kraju trzeciego. Okazany do kontroli list przewozowy [...] jako nadawcę, zgodnie z wpisem rubryki nr 1, wskazuje spółkę [...]z siedzibą w [...], w siedzibie której dokonano załadunku przewożonego towaru, co wynika z zapisów w rubryce 4. Z rubryki 3 listu przewozowego wynika, że miejscem przeznaczenia ładunku była Rosja. Odbiorcę i miejsce odbioru przewożonego ładunku potwierdzają także dokument PROFORMA, dokument wydania towaru nr WR [...] i deklaracja celna nr [...].
Tym samym przewóz towarów odbywał się między Polską i Rosją. Organ prawidłowo więc stwierdził, że koniecznym było zezwolenie na międzynarodowy transport drogowy rzeczy na kraje trzecie bądź zezwolenie EKMT/CEMT
Stosownie do art. 9 Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR) i protokołu podpisania sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r., list przewozowy CMR stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Sąd podziela stanowisko przytoczone przez organ a wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 921/13, że dowodem, na podstawie którego organy kontroli mogą ustalać miejsce rozpoczęcia przewozu, czy to krajowego czy międzynarodowego i miejsce docelowe - zakończenia przewozu, będą na pewno zapisy w dokumencie przewozowym, który zawiera przecież istotne postanowienia umowy zawartej między nadawcą a przewoźnikiem, w tym miejsce nadania przesyłki i miejsce przeznaczenia.
W niniejszej sprawie zarówno dokument CMR jak i dokument PROFORMA, dokument wydania towaru nr [...] i deklaracja celna nr [...] wskazują, że przewóz realizowany przez stronę w dniu kontroli był przewozem międzynarodowym wykonywanym z Polski do Rosji. Oznacza to, że do przewozu wykonywanego w dniu kontroli konieczne było zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na kraje trzecie lub zezwolenie EKMT/CEMT.
Skoro, zatem w dniu kontroli skarżąca nie dysponowała odpowiednim zezwoleniem, to skutkiem jest naruszenie wskazanych norm prawnych, co w świetle art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym obliguje organ do nałożenia kary, o której mowa w lp. 3.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło