VI SA/Wa 1728/04
PostanowienieWSA w Warszawie2004-11-24
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga prokuratora na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie zmiany koncesji podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu cywilnego?Ratio decidendi
Sprawy dotyczące decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, w tym w przedmiocie zmiany koncesji, podlegają wyłącznej kognicji sądów cywilnych, zgodnie ze szczególnymi przepisami Prawa energetycznego. Ustawa ta stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, skarga wniesiona do sądu administracyjnego w takiej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie zmiany koncesji. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji. Prezes URE wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc niedopuszczalność drogi sądowo-administracyjnej ze względu na przepisy Prawa energetycznego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie zmiany koncesji M.Sp. z o.o. w [...] postanawia odrzucić skargę
Pismem z dnia 16 lipca 2004r. Prokurator Okręgowy w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję ostateczną Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie zmiany koncesji M.Sp. z o.o. w [...]
Jako podstawę prawną swojej skargi Prokurator wskazał art. 3 § 1 i § 2 p.1 , art. 13 § 1 i § 2, art.50 § 1, art.52 § 1, art.53 § 3, art.54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270/ zwane dalej p.p.s.a. i wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucał rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 4 w zw. z art.45 ust.1 p.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne /Dz.U. nr 153 z 2003r. poz. 1504/ i § 18 ust.2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 12 października 2000r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie ciepłem /Dz.U. nr 96 z 2000r. poz. 1053/ oraz rażące naruszenie art. 7, art. 10 § 1 w zw. z art.182 § 2 KPA.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie i podnosił, że jest ona niedopuszczalna, bowiem art. 30 ust.2-4 Prawa energetycznego stanowi, że od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu Okręgowego w [...] - sądu [...] a postępowanie toczy się wg przepisów KPC o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Podniósł również niewłaściwość miejscową WSA w Lublinie do rozpoznania skargi na decyzję Prezesa URE.
WSA w Lublinie postanowieniem z dnia 2 września 2004r. przekazał sprawę WSA w Warszawie wg właściwości miejscowej wyjaśniając, że zaskarżona decyzja wydana była przez Dyrektora Wschodniego Oddziału Terenowego z siedzibą w [...] z upoważnienia Prezesa URE, zatem uważana jest za decyzję Prezesa URE. Siedziba Prezesa URE znajduje się w Warszawie, a więc właściwy miejscowo jest WSA w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Zgodnie z art. 2 p.p.s.a. do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych powołane są sądy administracyjne. Dalej art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. określa zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne /art.3 § 2 p.1 p.p.s.a./.
Decyzja Prezesa URE prima facie mieści się w granicach art.3 § 2 p.1 p.p.s.a., jest bowiem decyzją administracyjną a zatem powinna podlegać kontroli sądowo-administracyjnej.
Jednak dla zaskarżania decyzji administracyjnych Prezesa URE ustawa Prawo energetyczne, w art. 30 ust.2 przewiduje specjalną właściwość organów i procedurę: odwołanie od tych decyzji rozpatruje Sąd Okręgowy w [...] -sąd [...], zaś sprawy rozpoznawane są wg przepisów KPC. Postępowanie w sprawach należących do kompetencji Prezesa URE jest więc dwu fazowe. Faza I - przed Prezesem URE jest postępowaniem administracyjnym i toczy się wg przepisów KPA, zaś faza II - po wydaniu decyzji przez Prezesa URE, jest postępowaniem cywilnym i toczy się przed sądem cywilnym wg specjalnych uregulowań KPC /art.47946 - art.47956/. Wskazana procedura zaskarżania decyzji Prezesa URE, przewidziana ustawą Prawo Energetyczne, stanowi lex specjalis w stosunku do uregulowań KPA dotyczących zaskarżania decyzji administracyjnych. Wynika z niej, że sądowa kontrola decyzji Prezesa URE rozpoczyna się już w postępowaniu odwoławczym, należy do Sądu Okręgowego w [...] i toczy się wg przepisów KPC. Od wyroków Sądu Okręgowego, zgodnie z art. 47956 KPC służy apelacja i kasacja. Nie ulega więc wątpliwości, że sprawy te nie podlegają w ogóle kontroli sądów administracyjnych, bowiem przepisy szczególne Prawa energetycznego przekazują je na drogę cywilną.
Warunkiem dopuszczalności wniesienia przez prokuratora skargi do sądu administracyjnego jest poddanie danej dziedziny kontroli sądowo-administracyjnej i dopuszczalność skargi. Decyzje w sprawach regulacji energetyki w ogóle nie podlegają kontroli sądowo-administracyjnej, a więc i prokurator nie może takiej kontroli uruchomić. Nieuprawniony byłby pogląd, że odmienna jest droga kontroli i wzruszania decyzji administracyjnych w tej dziedzinie przewidziana dla stron a odmienna dla prokuratora. W omawianych sprawach strona nigdy nie może wywołać ich rozpoznania przez sąd administracyjny i prokurator również nie może tego spowodować, zaś art.50 p.p.s.a., dotyczy uprawnień prokuratora w sprawach poddanych kontroli sądowo-administracyjnej, nie kreuje natomiast specjalnego uprawnienia w sprawach, które kontroli sądowo-administracyjnej poddane nie są.
Zgodnie z art. 183 § 1 KPA prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a zgodnie z art. 188 KPA służą mu wówczas prawa strony. Prokurator, który uczestniczył w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem URE, może zaskarżyć jego nieprawomocną decyzję do Sądu Okręgowego w [...] na takich zasadach jak strona postępowania. Otwiera wówczas wskazaną wyżej drogę postępowania cywilnego w sprawie będącej przedmiotem decyzji administracyjnej Prezesa URE.
Decyzje ostateczne prokurator może zaskarżyć poprzez wyniesienie sprzeciwu zgodnie z art. 184 KPA. Uruchamia wówczas kontrolę wykonywaną przez samą administrację i środkami administracyjnymi. Sprzeciw prokuratora powoduje obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego i konieczność wydania decyzji administracyjnej, która podlega zaskarżeniu w sposób wyżej wskazany tj. przed sądem cywilnym w postępowaniu cywilnym.
Jak wynika z powyższego droga kontroli sądowo-administracyjnej w sprawach z zakresu regulacji energetyki jest w ogóle wyłączona. Droga ta nie służy stronie i nie służy prokuratorowi zarówno wtedy, gdy działa na prawach strony tj. skarży decyzję nieostateczną jak i wtedy, gdy działa samodzielnie jako organ powołany do kontroli przestrzegania prawa i wnosi sprzeciw od decyzji ostatecznej. W obu bowiem sytuacjach uruchamia on procedury prawne, które mogą doprowadzić do kontroli tylko ze strony sądu cywilnego.
Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2004r. /Vl SA/Wa758/04/, że sprawy które należą do kognicji sądu powszechnego tym samym nie należą do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy skarga prokuratora jako niedopuszczalna na podstawie art.58 § 1 p.1 p.p.s.a. musi zostać odrzucona. Zważywszy powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło