VI SA/Wa 1729/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-10
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Dorota Wdowiak, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji administracyjnej jest zasadne, gdy decyzja ta nie została doręczona prokuratorowi, który działał na prawach strony w postępowaniu, mimo że została doręczona innemu uczestnikowi postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania było wadliwe. Decyzja organu I instancji, mimo braku doręczenia jej prokuratorowi (działającemu na prawach strony), weszła do obrotu prawnego z chwilą doręczenia jej innemu uczestnikowi postępowania (skarżącemu). Od tego momentu rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania przez stronę, która otrzymała decyzję, co czyniło odwołanie dopuszczalnym i wymagającym merytorycznego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji stwierdzające niedopuszczalność jego odwołania od decyzji cofającej pozwolenie na broń myśliwską. Decyzja organu I instancji została wydana po tym, jak W. K. został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z ustawy o ochronie zwierząt. Organ I instancji cofnął pozwolenie, a następnie w ponownym postępowaniu ponownie wydał decyzję cofającą pozwolenie, nie doręczając jej jednak Prokuratorowi Rejonowemu, z wniosku którego wszczęto postępowanie. Komendant Główny Policji stwierdził niedopuszczalność odwołania W. K. od tej decyzji, uznając, że decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego z powodu niedoręczenia jej prokuratorowi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego W. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji stwierdził niedopuszczalność odwołania W. K. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. cofającej W. K. pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania tego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. uznał skarżącego za winnego popełnienia występku z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt tj. [...] i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres 2 lat próby oraz orzekł od W. K. nawiązkę w kwocie 250 zł na rzecz T. Wyrok ten uprawomocnił się dnia [...] sierpnia 2007 r.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Prokurator Rejonowy w S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską skarżącemu, z uwagi na fakt popełnienia przez niego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego.
W dniu [...] października 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń.
W toku tego postępowania, na podstawie zebranych informacji organ ustalił, iż skarżący nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym jako osoba karana. Prezes Koła Łowieckiego [...] w P. poinformował, iż skarżący jest dobrym, koleżeńskim i zdyscyplinowanym myśliwym, a Zarząd Koła nie miał nigdy zastrzeżeń do jego postępowania. Komendant Komisariatu w B. wniósł o niecofanie W. K. pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej z uwagi na opinię zebraną w drodze wywiadu środowiskowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w S. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską powołując się na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525, tekst jednolity z późn. zm.), który stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ podniósł ponadto, iż pozwolenie na broń jest wyjątkowym uprawnieniem i osoby je posiadające winny w szczególny sposób dbać o przestrzeganie przepisów prawa.
Odwołanie do Komendanta Głównego Policji od powyższej decyzji wniósł skarżący, stwierdzając, iż zastosowano wobec niego niczym nie uzasadniony automatyzm i cofnięto mu pozwolenie na broń tylko z uwagi na sam fakt skazania, a nie wzięto pod uwagę opinii macierzystego Koła Łowieckiego i opinii Komendanta Komisariatu w B.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 2 i art. 268 a kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził naruszenie zasady określonej w art. 10 § 1 kpa oraz w art. 61 § 4 kpa ponieważ Komendant Wojewódzki Policji w S. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz pouczenie o prawach strony jak i decyzję wydaną w sprawie doręczył tylko skarżącemu pomijając Prokuraturę Rejonową w S., która również działała na prawach strony w tym postępowaniu.
W toku ponownego postępowania administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w S. poinformował skarżącego oraz Prokuratora Rejonowego w S. o przysługujących im prawach strony i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, jednak żadna ze stron z tych uprawnień nie skorzystała.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji cofnął pozwolenie na broń palną myśliwską skarżącemu. Decyzja ta została doręczona W. K., natomiast nie została doręczona prokuratorowi.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w terminie W. K. zarzucając: błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę jej wydania, sprzeczność ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Komendant Główny Policji powołując się na art. 134 i 129 § 2 kpa oraz art. 268a kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego ponieważ nie została doręczona jednej ze stron postępowania tj. prokuratorowi, z wniosku którego postępowanie administracyjne zostało wszczęte, zatem odwołanie jest niedopuszczalne.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł W. K. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, a w szczególności art. 134 kpa, poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, w sytuacji gdy brak jest ku temu przesłanek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, iż skoro decyzja organu I instancji nie została doręczona jednej ze stron tj. prokuratorowi, nie wywołała ona żadnych skutków prawnych, a w konsekwencji odwołanie od niej było niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie administracyjne z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W sprawie niniejszej przedmiotem kontroli sądowej jest tylko postanowienie wydane przez Komendanta Głównego Policji stwierdzające niedopuszczalność odwołania, a zatem przedmiotem oceny jest zagadnienie procesowe.
Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził naruszenie prawa, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jest niesporne, że sprawa dotycząca cofnięcia W. K. pozwolenia na broń myśliwską została wszczęta na wniosek prokuratora złożony w trybie art.182 kpa. W tym stanie rzeczy prokuratorowi zgodnie z art.188 kpa służyły prawa strony tego postępowania. Te prawa to m.in. prawo uczestniczenia we wszelkich czynnościach postępowania, prawo do otrzymywania (doręczania) wszelkich pism związanych ze sprawą, a także prawo do otrzymania decyzji, która w sprawie zapadła oraz do jej zaskarżenia. W sprawie niniejszej, jak wynika z akt postępowania, organ I instancji pomyłkowo pomijał prokuratora, jako podmiot uczestniczący w postępowaniu na prawach strony. Rozpoznając sprawę po raz drugi organ nie doręczył prokuratorowi, na którego wniosek wszczęte zostało postępowanie, decyzji. Wadliwość takiego działania organu I instancji nie budzi wątpliwości.
Nie jest jednak trafna ocena skutków tej wadliwości dokonana przez organ II instancji. Należy zauważyć, że każda ze stron postępowania ma swoją własną sytuację procesową, w szczególności, gdy chodzi o doręczenia i terminy do zaskarżania zapadłych rozstrzygnięć. Ich sytuacja w tym względzie nie jest i nie musi być jednakowa.
W sprawie niniejszej decyzja organu I instancji doręczona została prawidłowo stronie postępowania tj. W. K. w dniu [...] kwietnia 2008 r. Od tej daty decyzja ta, niezależnie od tego, czy została doręczona także prokuratorowi (działającemu na prawach strony), weszła do obrotu prawnego, zatem wiąże strony i organ, który ją wydał.
W szczególności od daty doręczenia dla W. K. biegł termin z art. 129 § 2 kpa do zaskarżenia decyzji. Jeżeli w tym terminie strona wniosła odwołanie, odwołanie to było dopuszczalne i brak podstaw do stwierdzenia jego niedopuszczalności. Niedopuszczalne byłoby odwołanie wniesione przez stronę, której nie doręczono decyzji, natomiast odwołanie strony, która w sposób prawidłowy decyzję otrzymała, jest dopuszczalne i powinno zostać merytorycznie rozpoznane, jako wniesione przez uprawniony podmiot - stronę postępowania i w terminie.
W tym stanie rzeczy, postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania W. K. wydane zostało z naruszeniem art. 134 kpa, naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, zatem na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. podlega uchyleniu.
Na marginesie tylko wskazać należy, że wadliwość postępowania, w którym uczestniczy więcej niż jedna strona, polegająca na pominięciu jednej ze stron przy czynnościach procesowych (w tym przypadku przy doręczeniu decyzji) stanowi sytuację, w której "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Sytuacja ta może być przyczyną wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z treścią art. 147 kpa omawiana "przyczyna wznowieniowa" może być powodem wznowienia postępowania tylko na żądanie strony. Oznacza to, że z powodu pominięcia jednej ze stron, organ z urzędu postępowania nie wznawia.
Z kolei sąd administracyjny, zgodnie z art.134 p.p.s.a., ma obowiązek z urzędu badać sprawę administracyjną niezależnie od zarzutów i wniosków skargi. Stwierdziwszy naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżony akt prawny. W tym stanie rzeczy, aby uniknąć uchylenia decyzji z powodu istnienia przyczyny "wznowieniowej", organ II instancji, który przy wstępnej kontroli odwołania jednej ze stron stwierdzi, że decyzja (ciągle jeszcze nieostateczna i nieprawomocna) nie została doręczona wszystkim stronom, powinien zwrócić akta organowi I instancji w trybie art.136 kpa, celem dokonania właściwego doręczenia podmiotowi, który dotychczas decyzji nie otrzymał. Po dokonaniu właściwego doręczenia, akta wraz z dowodem doręczenia i ewentualnie odwołaniem podmiotu, któremu doręczono decyzję, powinny zostać przekazane do organu II instancji celem rozpoznania merytorycznego wniesionego odwołania (lub odwołań).
Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. oraz 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. i zasądził na rzecz skarżącego W. K. od Komendanta Głównego Policji kwotę 100,00 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło