VI SA/Wa 173/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-13
Skład orzekający: Sędzia Sędziowie, Sędzia WSA Protokolant: Apl. prok. Anna Młynarczyk - Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy jest właściwy do rozstrzygania sporu o prawa autorskie do oznaczenia, które stanowi istotny element zgłaszanego do rejestracji znaku towarowego?Ratio decidendi
Urząd Patentowy nie jest właściwy do rozstrzygania sporów dotyczących praw autorskich do oznaczenia, które jest istotnym elementem zgłaszanego znaku towarowego. Tego typu spory należą do właściwości sądów cywilnych i mają charakter prejudycjalny dla postępowania przed Urzędem Patentowym. W przypadku zaistnienia takiego sporu, Urząd Patentowy powinien zawiesić postępowanie i wezwać stronę do wystąpienia na drogę sądową.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o rejestrację znaku towarowego słowno-graficznego "Sensacje XX Wieku". Urząd Patentowy odmówił rejestracji, powołując się na naruszenie zasad współżycia społecznego oraz praw majątkowych T. SA, która twierdziła, że tytuł programu "Sensacje XX Wieku" jest jej własnością, ponieważ skarżący stworzył go w ramach stosunku pracy. Skarżący kwestionował prawa T. SA do nazwy. Po utrzymaniu odmowy w mocy przez Urząd Patentowy, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Apl. prok. Anna Młynarczyk - Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi ze skargi Wydawnictwa SENSACJE XX WIEKU B.W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r.
B.W., zwany dalej "skarżącym", prowadzący Wydawnictwo "Sensacje XX Wieku", w dniu [...] kwietnia 1998 r. złożył do Urzędu Patentowego podanie o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznego pod nazwą Sensacje XX Wieku. W świetle jego opisu znak towarowy przedstawiony jest w formie figury utworzonej z rzymskich znaków liczby XX, narysowanych grubą czerwoną kreską, obwiedzioną czarną cienką linią, przy czym cyfry narysowano w ten sposób, że górne prawe ramie pierwszej figury X zachodzi na górne lewe ramie drugiej figury X w znaku rzymskiej cyfry 20, natomiast dolne ramiona obu części liczby rzymskiej dwadzieścia zachodzą na siebie w sposób przeciwny do ramion górnych. Przestrzeń między figurami X wypełniono tłem w kolorze czarnym. Na tle figury XX umieszczono prostokąt wewnątrz którego znajduje się napis Sensacje XX Wieku, narysowany na czarnym tle, standardowym krojem pisma, wersalikami w kolorze białym.
Znak przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów usług:
• wydawnictwa, publikacje na elektronicznych, magnetycznych
i optycznych nośnikach informacji, programy komputerowe do obsługi elektronicznych nośników informacji, taśmy i płyty audio-video i CD, komputerowe dyskietki, dyski (klasa 9)
• książki, wydawnictwa encyklopedyczne i słownikowe, broszury, ulotki, foldery, czasopisma, periodyki, kalendarze, materiały do nauczania, materiały szkoleniowe, katalogi, reprodukcje graficzne, rysunki, inne publikacje (klasa 16)
• edycja tekstów, publikowanie książek, skryptów, podręczników (klasa 41)
• usługi poligraficzne, drukowanie, administrowanie prawami autorskimi, ekspertyzy, opiniowanie i badania historyczno-naukowe.
Do akt sprawy administracyjnej, dotyczącej omawianego zgłoszenia, wpłynęły pisma pełnomocnika T. SA z [...] września 2000 r., z [...] sierpnia 2001 r. i z [...] kwietnia 2002 r., w których zgłoszono sprzeciw co do udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony do rejestracji znak towarowy. W świetle tych pism zgłoszony znak towarowy wykorzystuje tytuł produkowanego od 1983 r. przez T. SA programu "Sensacje XX Wieku". Skarżący jest wprawdzie autorem tego programu, jednakże jako etatowy pracownik TVP wspomniany program realizował w wykonaniu obowiązków z tytułu umowy o pracę. Rejestracja na rzecz skarżącego wspomnianego znaku blokowała by T. możliwość swobodnego wykorzystywania omawianego produktu.
Pismem z dnia [...] czerwca 2001 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącego, Urząd Patentowy, z powołaniem się na przepisy art. 8 pkt 1 i art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej u.z.t., stwierdził, że zgłoszony znak towarowy nie może być zarejestrowany. Stosownie do art. 8 pkt 1 powołanej ustawy niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Natomiast w świetle art. 8 pkt 2 u.z.t. niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. W ocenie Urzędu Patentowego zgłoszony do rejestracji znak towarowy narusza zasady współżycia społecznego poprzez naruszenie zasad uczciwości kupieckiej. Ponadto znak narusza prawa majątkowe osób trzecich w przedmiotowej sprawie, mianowicie prawa T. SA jako autora tego oznaczenia.
W piśmie z dnia [...] września 2001 r. pełnomocnik skarżącego zakwestionował prawo T. SA do spornej nazwy. Według skarżącego to jemu przysługuje prawo do omawianego znaku, tym bardziej w sytuacji, gdy spopularyzował on nazwę "Sensacje XX Wieku", nie tylko zresztą w telewizji, ale również w publikacjach książkowych.
Ostateczną decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r., w której odmówiono skarżącemu udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Sensacje XX Wieku. Według ustaleń Urzędu Patentowego program, którego autorem jest skarżący, powstał w wyniku wykonywania przez niego obowiązków pracowniczych. Tym samym T. SA, jako pracodawca skarżącego, nabyła autorskie prawa majątkowe do nazwy programu "Sensacje XX Wieku". Z tych względów wnioskowana przez skarżącego rejestracja narusza przepisy art. 8 pkt 1 i art. 8 pkt 2 u.z.t.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Według skarżącego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał przyjęcia stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji w kwestii przysługiwania T. SA praw autorskich do tytułu i programu Sensacje XX Wieku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. W świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Pomiędzy stronami wynikł spór, który ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy, a mianowicie komu przysługuje prawo używania oznaczenia "Sensacje XX Wieku", będącego m.in. tytułem i programem emitowanym w telewizji, stanowiącego istotny element spornego znaku towarowego, zgłoszonego przez skarżącego do rejestracji. Gdyby bowiem, jak to twierdzi skarżący, wspomniane prawo jemu przysługiwało, trudno byłoby wówczas zasadnie przyjąć, że rejestracja omawianego znaku towarowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich w rozumieniu przepisu art. 8 pkt 2 u.z.t., na którym m.in. oparta została zaskarżona decyzja.
Wyłania się natomiast kwestia, czy tę istotną dla sprawy okoliczność, dotykającą sfery dóbr osobistych, sporną zresztą między stronami, władny był rozstrzygnąć Urząd Patentowy na potrzeby prowadzonego postępowania w sprawie rejestracji znaku towarowego. Sąd przychyla się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie Urzędu Patentowego (por. decyzję Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia 23 września 1993 r. Odw. 1187/93; LEX nr 57270, a także decyzję Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia 5 września 1996 r. Odw. 1166/96; LEX nr 57252) oraz w orzecznictwie sądowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2004 r. , sygn. akt 6 II SA 4665/03), w świetle którego, jeżeli zdolność rejestracyjna znaku towarowego zależy od rozstrzygnięcia sporu między stronami, dotyczącego prawa do oznaczenia stanowiącego przedmiot zgłoszonego do rejestracji znaku towarowego, sporu tego nie jest władny rozstrzygnąć Urząd Patentowy przy rozpoznawaniu sprawy dotyczącej rejestracji znaku towarowego. Przesądzenie powyższej kwestii, jako należącej do dziedziny prawa cywilnego (art. 23 i 24 k.c.), należy bowiem do właściwości sądu cywilnego – sądu okręgowego (art. 2 § 1 i art. 17 pkt 2 k.p.c.). Innymi słowy, w razie zaistniałego sporu w zakresie prawa do oznaczenia, które stanowi istotny element znaku towarowego zgłoszonego do rejestracji, wyrok sądu cywilnego ma w tej kwestii znaczenie prejudycjalne dla Urzędu Patentowego, badającego zgodność takiej rejestracji z przepisem art. 8 pkt
2 u.z.t.
Z powyższych względów Urząd Patentowy powinien był, a czego nie uczynił, zawiesić postępowanie w sprawie (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz wezwać stronę o wystąpienie do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, o którym wyżej mowa (art. 100 § 1 k.p.a.). Należy wskazać, iż taki pozew został złożony przez skarżącego, jednakże dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja oraz wcześniejsza decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. podlegają uchyleniu (art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło