VI SA/Wa 1731/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-30
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, opierając się na braku udokumentowania przez wnioskodawcę realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, mimo że wnioskodawczyni zgłosiła te zdarzenia organom ścigania po wydaniu decyzji pierwszej instancji, a organ odwoławczy nie odniósł się do tego faktu w uzasadnieniu swojej decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób merytoryczny wszystkich zarzutów i twierdzeń strony zawartych w odwołaniu. Organ odwoławczy pominął fakt zgłoszenia przez skarżącą zdarzeń wskazujących na zagrożenie organom ścigania po wydaniu decyzji pierwszej instancji, a następnie nadal powoływał się na brak takiego zgłoszenia w uzasadnieniu swojej decyzji. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca H. W., psycholog biegły sądowy, wnioskowała o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, powołując się na zagrożenia związane z wykonywaną pracą i obserwacją jej domu. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania pozwolenia, uznając brak udokumentowanego zagrożenia. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że skarżąca nie wykazała realnego zagrożenia i nie zgłosiła incydentów organom ścigania. Skarżąca złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego, wskazując, że zgłosiła obserwację domu dzielnicowemu i KMP T. po wydaniu decyzji pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej H. W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącej H. W. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy H. M. – dalej zwanej skarżącą, wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu 27 marca 2007 r., do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wpłynął wniosek skarżącej o wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż w chwili obecnej, z racji wykonywanej pracy – psychologa biegłego sądowego – uczestniczy w sposób bezpośredni w ponad 80 sprawach karnych, wykonując ekspertyzy pismoznawcze dla ABW. Są to sprawy o dużym ciężarze gatunkowym. Podała, iż czuje się zagrożona ponieważ od ponad dwóch lat nieznane jej osoby znajdujące się w samochodach osobowych na tablicach celnych dokonują obserwacji jej domu. Wskazała na głuche telefony w późnych godzinach nocnych oraz SMS wysyłane z bramek internetowych o treści sugerującej zagrożenie jej oraz jej bliskich. Do wniosku dołączyła opinię pracodawcy na jej temat, orzeczenie psychologiczne potwierdzające, iż może dysponować bronią, orzeczenie lekarskie o analogicznej treści.
Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego podjęto czynności zmierzające do ustalenia czy okoliczności, na które powołuje się strona uzasadniają wydanie jej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej. Do akt dołączono pozytywną opinię wydaną o skarżącej przez Komendanta Miejskiego Policji w T., kartę karną potwierdzającą niekaralność skarżącej. Skarżąca zeznała, że od 2004 r. jest biegłym sądowym w procesie "K.". Od tego czasu jej dom jest obserwowany przez nieznanych jej mężczyzn. Na przełomie 2004/2005 r. otrzymała ok. 5 SMS, w których sugerowano, że ma pilnować swojego dziecka. Otrzymuje głuche telefony. Wskazała, że nie informowała o tych zdarzeniach Policji, jednakże wywołały one u niej obawy o zdrowie i życie jej i jej rodziny. W jej ocenie zagrożenie to jest realne.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 pkt. 1 oraz art.12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2004 r., Nr 52, poz. 525 z późn. zm., dalej zwana ustawą o broni i amunicji) oraz art. 104 k.p.a. odmówił wydania skarżącej pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej.
W uzasadnieniu decyzji organ, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, uzasadniające wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Przedstawione przez stronę informacje o głuchych telefonach, SMS zawierających groźby czy też prowadzonej obserwacji nie zostały zgłoszone organom Policji. Nie stanowią zatem udokumentowanych zdarzeń potwierdzających zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącej. W ocenie organu w trakcie postępowania nie poczyniono takich ustaleń, które mogłyby być podstawą do uznania skarżącej za osobę szczególnie narażoną na niebezpieczeństwo. Organ podkreślił, iż sam fakt sporządzania opinii na potrzeby sądu czy ABW w sprawach zorganizowanych grup przestępczych nie może decydować o wydaniu pozwolenia w sytuacji, kiedy strona nie wykazała, żeby z tego powodu znalazła się w sytuacji bezpośrednio zagrażającej jej życiu bądź zdrowiu.
Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji do Komendanta Głównego Policji.
W uzasadnieniu ponownie podkreśliła, że swoje obawy wywodzi bezpośrednio z uczestnictwa jako biegły w sprawach zorganizowanych grup przestępczych. Wskazała, że członkom tych grup znany jest jej adres pracy oraz zamieszkania. Podniosła, iż pochodzi z rodziny policyjnej i dlatego nie zgłaszała przedstawionych zdarzeń ponieważ nie rokowały one na procesowe zakończenie. Podkreśliła, iż w związku z tym, że nadal występuje fakt obserwowania jej domu przez nieznane jej osoby, złożyła stosowne zawiadomienie dzielnicowemu oraz KMP T..
Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K..
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż podstawą wydania pozwolenia na broń jest przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Ustawa nie określa kryteriów czy okoliczności, które mogą być przesłankami do wydania pozwolenia na broń. Wolą ustawodawcy było więc pozostawienie tej kwestii do oceny właściwym w sprawach wydawania pozwoleń organom Policji, przy uwzględnieniu przepisów k.p.a., reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach podobnego rodzaju. Organy Policji nie mogą więc kierować się dowolnością przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiału dowodowego (zgodnie z art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu czy sytuacja faktyczna osoby ubiegającej się o pozwolenie uzasadnia przyznanie tego prawa. Organ wskazał, że w praktyce ugruntowało się stanowisko, iż prawo do posiadania broni palnej należy przyznać osobie, która wykaże ponadprzeciętną potrzebę jej posiadania. W przypadku broni palnej bojowej do ochrony osobistej za zasadnością wydania pozwolenia przemawia wykazanie przez wnioskodawcę stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia bezprawnym zamachem. Strona nie wykazała natomiast w toku postępowania istnienia takiego zagrożenia. Wykonywanie przez nią funkcji biegłego sądowego z zakresu psychologii oraz ekspertyz dokumentów, jak i wydawanie w tym zakresie opinii na potrzeby organów ścigania wymiaru sprawiedliwości nie są okolicznościami uzasadniającymi wydanie przedmiotowego uprawnienia. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, strona nie znalazła się nigdy w sytuacji, tak z tytułu wykonywanego zawodu i funkcji publicznej, jak i w życiu osobistym, w którym jej życie lub zdrowie byłoby w jakikolwiek sposób zagrożone. W ocenie organu samo przekonanie strony o istnieniu takiego zagrożenia, nie oparte stosownym materiałem dowodowym, nie może stanowić podstawy do pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sytuacji wydanie pozwolenia na broń naruszałoby reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji i sprzeczne byłoby z racjami interesu społecznego.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów procedury tj., art. 77 § 1, § 2, § 4, art. 78 § 1 i § 2 Kpa polegające na podjęciu decyzji w oparciu o nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego wynikające z bezczynności i niestarannego zebrania materiału dowodowego. W uzasadnieniu wskazała, ze przed złożeniem odwołania poinformowała w stosownym zawiadomieniu KMP w T. o przedstawianych w trakcie postępowania zdarzeniach będących przyczyną jej obaw. Zdaniem skarżącej obowiązkiem organu była ocena materiału dowodowego z uwzględnieniem stanu faktycznego stwierdzonego w trakcie wydawania decyzji odwoławczej. Organ nie wziął zaś pod uwagę faktu dokonanego przez skarżącą zgłoszenia i w zaskarżonej decyzji nadal powoływał się na fakt niezgłoszenia tych zdarzeń organom ścigania.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreślił, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie potwierdziły, że jej życie lub zdrowie znajdują się w takim zagrożeniu, aby ich ochrona wymagała posiadania broni palnej bojowej. W ocenie organu nie zmienia tego fakt zgłoszenia zaistnienia opisywanych przez skarżącą zdarzeń w KMP T..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie, gdyż organ administracji II instancji rozpoznając sprawę dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Organ odwoławczy ma natomiast obowiązek rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, iż ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r. IV SA 274/97, LEX nr 48234).
Komendant Główny Policji podejmując zaskarżoną decyzję był więc związany rygorami procedury administracyjnej, określającymi jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Związanie regułami tej procedury oznacza, że stosownie do treści art. 8 k.p.a. był obowiązany do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim, wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron (vide: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III S.A. 729/84).
Organ w niniejszej sprawie odmówił skarżącej wydania pozwolenia na broń wskazując na to, iż strona nie wykazała w toku postępowania administracyjnego, że jej życie lub zdrowie znajdują się w takim zagrożeniu, aby ich ochrona wymagała posiadania broni palnej bojowej. Jako jedną z przyczyn takiego rozstrzygnięcia przywołał fakt, iż zdarzenia, które wywołały u skarżącej stan zagrożenia, a na których występowanie powołała się skarżąca w trakcie postępowania, nie zostały przez nią zgłoszone właściwym organom ścigania. Wskazał, że tym samym nie zostały udokumentowane procesowo przez organy ścigania i dlatego nie mogą być podstawą do pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Stanowisko takie byłą podstawą rozstrzygnięcia tak organu I jak i II instancji.
Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniosła, iż zdarzeń powyższych nie zgłaszała organom ścigania ponieważ trudno jest udowodnić ich przestępczy charakter, dlatego też nie chciała "tworzyć" spraw do umorzenia. Podkreśliła, iż w związku z tym, że do zdarzeń tych nadal dochodzi wystąpiła, ze stosownym zawiadomieniem do dzielnicowego oraz KMP T..
W odwołaniu wniesionym do Komendanta Głównego Policji skarżąca podkreśliła, że zdarzenia, które były powodem wystąpienia u niej obawy o życie swoje oraz jej rodziny zostały przez nią zgłoszone do organów ścigania. Wyjaśniła także powody dla których zgłoszenia tego nie dokonała przed wystąpieniem o przedmiotowe zezwolenie lecz dopiero po wydaniu przez organ I instancji decyzji z dnia [...] maja 2007 r.
Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę nie poddał jednak ocenie i rozważeniu powyższej okoliczności i w ogólne nie odniósł się do wskazania zawartego w odwołaniu, iż skarżąca zgłosiła w KMP T. fakt obserwowania jej domu i wynikającej z powyższego obawy co do jej bezpieczeństwa. Organ odwoławczy, co słusznie podkreśla w skardze strona skarżąca, w swym rozstrzygnięciu nadal powołuje się na okoliczność niezgłoszenia opisywanych powyżej zdarzeń organom ścigania, pomijając milczeniem argumentację strony podniesioną w odwołaniu. Z materiału dowodowego nie wynika aby organ poczynił jakiekolwiek ustalenia w celu zbadania, czy strona złożyła stosowne zawiadomienia w organach ścigania, oraz ewentualnie jaki jest efekt procesowy prowadzonych postępowań.
Jeżeli, co podniesiono w odpowiedzi na skargę, w ocenie organu, fakt złożenia stosownego zawiadomienia w KMP T. nie jest w sprawie istotny to stanowisko w tym przedmiocie winno znaleźć stosownie do art. 107 § 3 kpa swój wyraz w uzasadnieniu zaistniałej decyzji zwłaszcza, iż w uzasadnieniu obu niekorzystnych dla skarżącej decyzji organy odwoływały się do faktu niezgłoszenia przez nią do właściwych jednostek Policji istotnych zdarzeń świadczących o realnym ponadprzeciętnym zagrożeniu jej zdrowia i życia. Odniesienie się do twierdzeń zawartych w odwołaniu dopiero w odpowiedzi na skargę jest działaniem spóźnionym i nieskutecznym. Kontroli Sądu podlega bowiem zaskarżona decyzja, której uzasadnienie jest integralną częścią nie zaś późniejsze podejmowane przez organ działania zmierzające do wyjaśnienia stanowiska organu przedstawionego w tej decyzji. Z powyższego wynika, iż organ rozpoznał odwołanie skarżącej z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej.
Rozpoznając ponownie odwołanie organ musi więc także odnieść się do podnoszonego przez skarżącą faktu złożenia stosownego zawiadomienia do Policji, ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżąca pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a rozstrzygnięciem organu odwoławczego zgłaszała organom Policji fakty jej zastraszania oraz ustalić, w przypadku jeżeli doszło do takich zgłoszeń, czy organy ścigania wszczęły stosowne postępowania karne oraz ewentualnie ustalić sposób ich zakończenia a następnie dokonać oceny żądania skarżącej z punktu widzenia art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, w pkt. 1 sentencji orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. , w pkt. 2 po myśli art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło