VI SA/Wa 1731/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-23

Skład orzekający: Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymującą dziecko, a jego sytuacja finansowa, potwierdzona wyciągami z rachunku bankowego i brakiem pokrywania podstawowych kosztów utrzymania, wskazuje na obiektywną niemożliwość sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym, co rodzi ryzyko naruszenia jego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za przejazd bez opłaty elektronicznej. Wskazał na bezrobocie, brak oszczędności i konieczność zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny. Początkowo prowadził wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, której zarobki stanowiły jedyne źródło dochodu. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego, skarżący wyjaśnił, że przestał prowadzić wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i przedstawił wyciągi z własnego rachunku bankowego, wykazujące niskie saldo i wpływy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: przyznać J. P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący – J. P. wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada oszczędności, a uiszczenie kosztów sądowych skutkować będzie niezaspokojeniem podstawowych potrzeb skarżącego i jego rodziny. W dalszej części wniosku skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 15-letnim synem oraz konkubiną B. A. Majątek skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wyczerpuje lokal mieszkalny o powierzchni 62 m2. Natomiast jako ich jedyne źródło dochodu skarżący wskazał wynagrodzenie za pracę jego konkubiny w wysokości 1.500 zł brutto. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna od dnia 6 lutego 2012 r. bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedłożył wyciąg ze swojego rachunku bankowego obejmujący listę operacji za okres od 1 stycznia 2014 r. do 19 marca 2014 r., bez wskazania salda na tym rachunku; pismo wspólnoty mieszkaniowej informujące o wysokości opłat eksploatacyjnych i funduszu remontowego obowiązujących od 1 lipca 2013 r., a wynoszących odpowiednio 170,52 zł i 66,95 zł; blankiety wpłat opłat za energię elektryczną obejmujące średnio kwoty po 120 zł miesięcznie; fakturę za Internet i telewizję wystawioną na kwotę 160,27 zł za jeden miesiąc oraz fakturę za gaz wystawioną na kwotę 348,31 zł za jeden miesiąc. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że jego konkubina odmówiła dostarczenia mu zaświadczenia pracodawcy o jej zarobkach oraz wyciągów z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego – skarżący wyjaśnił, że powodem odmowy przedstawienia przez jego konkubinę zaświadczenia o zarobkach oraz wyciągów z rachunków bankowych jest fakt, że od około 3 m-cy nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego. Do sprzeciwu skarżący załączył wyciągi z posiadanego rachunku bankowego w Banku [...] za okres od 27 stycznia 2014 r. do 26 maja 2014 r, na którym końcowe saldo wynosi 255,20 zł, a średnie miesięczne wpływy pochodzące z wpłat osobistych skarżącego kształtują się od 400 do 630 zł w skali miesiąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego - zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od zasady ich ponoszenia, mający zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy jest to konieczne dla zapewnienia stronie prawa do sądu. Co więcej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. W związku z tym strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 929/13, LEX nr 1397998). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą bezrobotną od około 1,5 roku. Posiada na utrzymaniu jedno dziecko w wieku szkolnym. W dacie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadził wspólnie gospodarstwo domowe z konkubiną, która zgodnie z jego oświadczeniem złożonym na urzędowym formularzu PPF dostarczała środków na ich wspólne otrzymanie w kwocie 1500 zł w skali miesiąca. Jednakże jak wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącego w sprzeciwie z dnia 26 czerwca 2014 r. – od około 3 miesięcy nie prowadzą już oni wspólnie gospodarstwa domowego. Przedstawione zaś przez skarżącego wyciągi z rachunku bankowego dowodzą, że ilość wykonywanych operacji na nich jest znikoma, a skarżący co do zasady nie pokrywa kosztów utrzymania, na które składają się wymienione przez niego na wezwanie referendarza sądowego składniki, w tym rachunki za gaz, energię, czynsz. W ocenie Sądu z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że zdobycie przez niego środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, co sprowadza realne ryzyko naruszenia jego prawa do sądu. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło