VI SA/Wa 1734/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-04
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest zasadna, jeśli skarżący kwestionuje sposób przygotowania miejsca ważenia pojazdu i prawidłowość procedury ważenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kary pieniężne zostały nałożone prawidłowo. Kluczowe było ustalenie, że do ważenia pojazdu użyto nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych, dla których nie stosuje się rygorystycznych wymogów dotyczących miejsca ważenia, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Ponadto, miejsce ważenia było przygotowane zgodnie z wymogami, a kierowca zaakceptował wyniki kontroli, nie korzystając z możliwości ponownego ważenia.Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz masy całkowitej zespołu pojazdów. Skarżący kwestionował prawidłowość przygotowania miejsca ważenia oraz procedury ważenia, wskazując na niespełnienie wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2007 r. Organy administracji utrzymały karę w mocy, argumentując, że do ważenia użyto wag nieautomatycznych, dla których wspomniane rozporządzenie nie ma zastosowania, a miejsce ważenia było odpowiednio przygotowane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] nakładającą na S. O. (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości 20940 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2009 r. na drodze wojewódzkiej nr [...], po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t, inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował W. O., pracownik firmy U. Zespołem pojazdów wykonywany był krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy. W toku czynności kontrolnych pojazd został skierowany do punktu ważenia w miejscowości M. na drodze powiatowej nr [...], gdzie dokonano pomiaru nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Ważenia dokonano przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych, posiadających świadectwa legalizacji. Po dokonaniu ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz dla pojedynczej osi nienapędowej i podwójnej osi nienapędowej przyczepy, jak również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Kierowca nie żądał ponownego ważenia, podpisał protokół kontroli bez uwag.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając go o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.
W piśmie z dnia [...] maja 2009 r. skarżący, po zapoznaniu się z aktami sprawy uznał, że w dokumentach z pomiaru miejsca do ważenia brakuje sprawdzenia płaszczyzny strefy ważenia pod kątem występowania nierówności powierzchniowych oraz wskazał na brak numerów seryjnych urządzeń, którymi dokonano pomiaru, co powoduje wątpliwość, czy posiadały one aktualną legalizację.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20940 złotych. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 3 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. z 2005 r., Nr 219. poz. 1861), a także rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11, 5 t (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1860).
Organ powołując się na właściwe punkty załącznika do ustawy o drogach publicznych wskazał na przekroczenie dopuszczalnych nacisków podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego o 7,51 t, pojedynczej osi nienapędowej przyczepy o 2,05 t i podwójnej nienapędowej o 3,83 t. Ponadto organ wskazał na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 5,94 t oraz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 0,45 m. Z uwagi na fakt, iż kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, organ nałożył karę pieniężną.
Organ podkreślił również, iż wyjaśnienia złożone przez stronę nie zmieniają charakteru dokonanych naruszeń i restrykcji z nich wynikających. Miejsce, w którym dokonano pomiarów posiadało aktualne dokumenty wystawione przez uprawnionego geodetę potwierdzające spełnienie wszystkich wymogów określonych przepisami oraz zawierało informacje jakimi przyrządami dokonano pomiarów.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, iż miejsce na którym przeprowadzono ważenie nie zostało przygotowane we właściwy sposób. Skarżący wskazał, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni. Powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z dopuszczalnymi miejscowymi odchyleniami od tej płaszczyzny nieprzekraczającymi ±9 mm.Pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu nie powinno przekraczać:
1) 1 % w kierunku ruchu pojazdów;
2) 2 % w kierunku prostopadłym do kierunku ruchu pojazdów.
Skarżący wskazał, iż protokół pomiaru uwzględnia jedynie pochylenie w strefie ważenia, nie zawiera zaś żadnych danych w zakresie odchyleń od płaszczyzny oraz czy sprzęt użyty do pomiarów posiadał aktualne świadectwa legalizacji. Zarzucił również, że nie został sporządzony przez uprawnionego geodetę.
Ponadto, zdaniem skarżącego, procedura ważenia nie odbyła się zgodnie z wymogami producenta. Cała strefa ważenia była nierówna i wymagała skompensowania odpowiednimi podkładkami, czego podczas ważenia nie dokonano.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy o drogach publicznych oraz lp. 1, lp. 6 pkt 1 lit. d) i e), lp. 6 pkt 4 lit. d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 11 lit b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262) utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego argumenty skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ wskazał, iż do ważenia pojazdu użyto nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. W trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. A zatem nie miały w tym przypadku zastosowania wskazywane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Również miejsce ważenia nie podlegało ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w tym rozporządzeniu, gdyż używano tam wyłącznie wag przenośnych (nieautomatycznych) do pomiarów statycznych.
Za niezasadne uznał również organ zarzuty skarżącego dotyczące braku aktualnego świadectwa legalizacji, jako, że do ważenia użyto wag dysponujących ważnymi legalizacjami do dnia [...] marca 2011 r.
Ponadto organ wskazał, iż wagi użyte w trakcie kontroli powinny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone w przepisach dotyczących wag nieautomatycznych i takie też wymogi wagi te spełniały.
Jeśli zaś chodzi o miejsce, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych organ wskazał, iż przepisy nie wprowadzają szczególnych warunków jakim ma ono odpowiadać. Brak jest również uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych. Dlatego też Inspekcja Transportu Drogowego, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. W przedmiotowej sprawie miejsce przeprowadzenia ważenia legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez uprawnionego geodetę – na protokole pomiaru terenu widnieje jego pieczęć, a dokonane przez niego pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne. Ww. dokumenty legalizacyjne były okazane podczas kontroli drogowej kierowcy, który nie zgłosił żadnych uwag. A zatem zarzuty skarżącego organ uznał za nietrafne. Skoro bowiem kompetentny organ uznał, iż miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej (ważenia pojazdów), to taki dokument jest dokumentem urzędowym, stanowiącym dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Za niezasadny uznał również organ zarzut braku podkładek wyrównawczych. W instrukcji wagi widnieje zapis, iż różnica wysokości położenia kół pojazdów musi zostać skompensowana przez zastosowanie podkładek poziomujących. Jednakże w przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia, wyposażonego w doły fundamentowe do osadzania wagi takie podkładki są niepotrzebne, gdyż waga znajduje się w jednym poziomie z resztą nawierzchni. Zastosowanie podkładek w takim przypadku spowodowałoby zawyżenie wyników pomiaru.
Zdaniem organu procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, zaś wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budziły wątpliwości. Skarżący przed rozpoczęciem przejazdu powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom, gdyż normy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a ich naruszenie skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu ponownie wskazał, iż miejsce w którym przeprowadzono ważenie nie zostało właściwie przygotowane. Nawierzchnia w miejscu przeznaczonym do ważenia nie spełniała norm określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, zgodnie z którym powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z możliwością miejscowych odchyleń od tej płaszczyzny nie przekraczających 9 mm. W protokole z pomiaru pochylenia terenu, poza stwierdzonymi nierównościami w postaci dopuszczalnych spadków nie uwzględniono wartości w postaci nierówności powierzchniowych oraz nie wynikało z niego, czy urządzenia użyte do pomiaru nierówności terenu posiadały aktualne świadectwa legalizacyjne.
Skarżący ponowił również zarzut, iż procedura ważenia nie odbyła się zgodnie z wymogami producenta, gdyż nie zostały użyte przy ważeniu podkładki poziomujące, co w jego ocenie wpłynęło na ostateczny wynik pomiaru.
Zdaniem skarżącego ponieważ warunki przystosowania miejsca do ważenia pojazdów nieruchomych nie są określone w obowiązujących przepisach, to organ nie może posłużyć się przepisami wewnętrznymi, na podstawie których sam ustala kwestie dotyczące sposobu ważenia i przystosowania miejsca do takiego ważenia. Warunki takie powinny jednoznacznie wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących.
W związku z powyższym skarżący uznał, iż doszło do naruszenia przez organ art. 7 i 8 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Za bezzasadne organ uznał zarzuty dotyczące kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu. Podczas ważenia użyto wag nieautomatycznych do ważenia stacjonarnego. W obowiązujących przepisach brak jest uregulowania procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych przez organy kontrolne, jak również nie zostały określone wymagania odnośnie miejsca ważenia. Jednakże, zdaniem organu fakt, iż żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakłada obowiązku przystosowania miejsca ważenia, nie może czynić organowi zarzutu, iż miejsce ważenia spełnia określone normy. Z okoliczności, iż uprawniony geodeta wykonał pomiary i sporządził protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów nie wynika żadna negatywna konsekwencja dla strony. W związku ze sporządzeniem przedmiotowego pomiaru strona miała możliwość zapoznania się z protokołem i stwierdzenia, iż miejsce ważenia spełnia określone standardy. Organ uznał za bezzasadne zarzuty skarżącego dotyczące braku regulacji procesu ważenia wagami nieautomatycznymi przez przepisy prawa powszechnie obowiązujące. Organ wskazał, że przeprowadzając dowody korzysta z przepisów uregulowanych w kpa oraz przepisów szczególnych. W przedmiotowej sprawie użyto wag nieautomatycznych, które spełniały wymagania rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne. Potwierdzają to Świadectwa Legalizacji Ponownej z dnia [...] marca 2009 r. z datą ważności do dnia [...] marca 2011 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., których kopie zostały załączone do akt sprawy. Pomimo tego, że rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych, to w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawniony organ.
Ponadto organ wskazał, iż żaden przepis dotyczący wag statycznych nie nakazuje, aby takie miejsce było wykonane z betonu bądź jakiegokolwiek innego materiału. Należy jednakże mieć na uwadze, iż nawierzchnia asfaltowa to również nawierzchnia betonowa, gdyż pojęcie masy bitumicznej obejmuje również niektóre rodzaje betonu. Dlatego też beton asfaltowy należy zaliczyć do mieszanek bitumicznych, a zatem zarzut skarżącego dotyczący tej kwestii również jest niezasadny.
Zdaniem organu zarzuty skarżącego wskazujące, iż stanowisko do ważenia pojazdów nie spełniało wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. także nie zasługują na uwzględnienie. W protokole z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, poza stwierdzonymi nierównościami w postaci dopuszczalnych spadków na stanowisku wagowym zostały ujęte wartości w postaci dopuszczalnych spadków na asfalcie. Wartości pomierzonych spadków nie przekraczały 1% - spadek podłużny i 2% - spadek poprzeczny, a zatem mieściły się w wartościach dopuszczalnych spadków. Dlatego też należy uznać, że miejsce do ważenia pojazdów legitymuje się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów wydanym przez uprawnionego geodetę.
Również zarzut dotyczący braku zastosowania podkładek wyrównawczych jest w ocenie organu niezasadny. Zawarty w instrukcji wagi zapis mówiący, iż różnica wysokości położenia kół pojazdu winna zostać skompensowana przez zastosowanie podkładek poziomujących wskazuje, iż instrukcja dopuszcza ważenie na nawierzchni o pochyleniu nie większym niż 5%. Natomiast w przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia, wyposażonego w doły fundamentowe do osadzania wagi takie podkładki są zbędne, gdyż waga znajduje się w jednym poziomie z pozostałą częścią nawierzchni, a zastosowanie podkładek doprowadziłoby do nieprawidłowych wyników pomiaru.
W ocenie organu cała procedura ważenia odbyła się za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. i jej wyniki są w pełni wiarygodne. Ponadto, zdaniem organu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, organy I i II instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydały w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.
Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym).
Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.
Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych ustępów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 6 ustawy o drogach krajowych).
Z powyższych unormowań wynika, iż w przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.
W niniejszej sprawie służby Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły, że pojazd skarżącego przekraczał dopuszczalne parametry w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Rodzaj i wielkość przekroczeń utrwalone zostały w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał się pod protokołem kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. A zatem zaakceptował ustalenia faktyczne, dotyczące wyników pomiarów i sposobu ich wykonania, dokonane przez organ kontrolujący.
Bezspornym jest, iż w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. kontroli drogowej i po dokonaniu ważenia pojazdu, co potwierdza protokół kontroli, stwierdzono:
- nacisk 22,01 t na podwójnej osi napędowej - przekroczenie o 7,51 t;
- nacisk 10,05 t na pojedynczej osi nienapędowej - przekroczenie o 2,05 t;
- nacisk 18,33 t na podwójnej osi nienapędowej – przekroczenie o 3,83 t;
- łączna masa zespołu pojazdów – 47,94 t - przekroczenie o 5,94 t;
- długość zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy – 18.75 m – przekroczenie o 0.45 m.
W niniejszej sprawie kary wyniosły zatem:
- za przekroczenie nacisku dla podwójnej osi napędowej: 8940 złotych,
- za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi nienapędowej: 5280 złotych,
- za przekroczenie nacisku dla podwójnej osi nienapędowej: 6000 złotych,
- za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej: 600 złotych,
- za przekroczenie długości zespołu pojazdów: 120 złotych.
Łączna kwota wyniosła: 20940 złotych.
Główny zarzut skargi, podobnie jak odwołania od decyzji I instancji sprowadza się do kwestionowania wyników ważenia na podstawie których na skarżącego została nałożona kara pieniężna z uwagi na to, że miejsce ważenia pojazdów w miejscowości M. nie odpowiadało wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345). Dlatego też skarżący kwestionuje wyniki uzyskane podczas pomiarów dokonanych przez organ kontrolny.
Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały potwierdzone w protokole kontroli, który kierujący pojazdem podpisał bez zastrzeżeń. Z protokołu wynika, iż kierowca został poinformowany o naruszeniach i możliwości powtórnego ważenia celem weryfikacji wyników, z którego to uprawnienia nie skorzystał. Kierowcy zostały również okazane, załączone do protokołu wszystkie niezbędne dokumenty świadczące o prawidłowości przeprowadzenia i zabezpieczenia procesu ważenia.
Wymaga podkreślenia, iż miejsce ważenia legitymuje się dokumentem, potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wydanym przez uprawnionego geodetę, który zatwierdził to miejsce do kontroli pojazdów po przeprowadzeniu stosownych pomiarów – protokół z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] lutego 2009 r. zatwierdzający stanowisko do ważenia pojazdów. Jak podkreślił organ, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawniony organ. Fakt, iż w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników ważenia Inspekcja Transportu Drogowego korzysta z miejsc spełniających określone standardy, nie może, zdaniem Sądu, być traktowany jako uzasadniony zarzut pod adresem organów administracyjnych. Ponieważ przepisy nie określają specjalnych wymagań co do miejsca użycia wag nieautomatycznych, nie można czynić organowi zarzutu, że dokonuje pomiarów w miejscu do tego przystosowanym tak, aby zapewnić jak najlepsze warunki do przeprowadzenia kontroli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 493/09). W tej sytuacji, skoro dla wag nieautomatycznych nie ma specjalnych wymagań co do miejsca ich użycia, to należy uznać, że wszelkie zastrzeżenia skarżącego odnoszące się do miejsca przeprowadzenia ważenia są bezzasadne. Niemniej zauważyć można, że jeżeli chodzi o wykonanie strefy ważenia z betonu, to zgodnie z dyrektywą Rady nr 89/106/EWG (Dz. Urz. L 287 z 24 października 1998 r.), w pojęciu betonu mieści się również utwardzenie masą bitumiczną. Jedną z mieszanek bitumicznych jest beton asfaltowy. A zatem zarzuty skarżącego dotyczące tej kwestii Sąd uznał również za bezzasadne.
Przedmiotowego pomiaru nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu dokonano za pomocą wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, które w dniu kontroli posiadały ważną legalizację. Ze znajdujących się w aktach świadectw legalizacji ponownej wydanych przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. wynika, że w dniu ważenia użyte wagi odpowiadały wymaganiom zawartym w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Obecnie obowiązujący akt prawny dotyczący tej materii to rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152).
Na podkreślenie zasługuje przy tym, że świadectwa legalizacji wag stanowią dokumenty urzędowe, którym kodeks postępowania administracyjnego przyznaje zwiększoną moc w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z art. 76 § 3 kpa wynika, że dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu tylko przeciwko treści dokumentu, a taki wniosek w rozpoznawanej sprawie nie został złożony. W orzecznictwie przyjmuje się również, iż protokół kontroli, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Obrazuje on stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 860/09).
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 188 poz. 1345), jak sama jego nazwa wskazuje, dotyczy wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wprawdzie rozporządzenie to przewiduje dwa rodzaje ważenia: statyczne i dynamiczne, ale dokonuje się go za pomocą wag do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem w przedmiotowej sprawie ważenia dokonano za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. W trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Powyższe przepisy nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie i miejsce przeprowadzenia ważenia nie musi podlegać ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007. Na miejscu tym są bowiem używane wyłącznie wagi przenośne (nieautomatyczne) do pomiarów statycznych.
Powyższy pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 810/08, w którym Sąd wskazał, że rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 10 lutego 2004 r. – obecnie zastąpione przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. dotyczy tylko i wyłącznie wymagań metrologicznych wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Nie ma zatem zastosowania do oceny legalności pomiarów nacisków osi i masy całkowitej nieruchomego pojazdu dokonanego przy pomocy przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych.
Sąd w niniejszym postępowaniu podzielił pogląd zawarty w przywołanym wyroku NSA. Stanowisko dotyczące braku podstaw do zastosowania powyższego rozporządzenia w odniesieniu do wag nieautomatycznych znalazło potwierdzenie również w orzecznictwie WSA w Warszawie (vide: wyrok z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 831/09, wyrok z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 26/09, wyrok z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 947/09, wyrok z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1211/09).
Również zarzut skarżącego dotyczący obowiązku zastosowania podkładek wyrównawczych przy ważeniu nie zasługuje, zdaniem Sądu, na uwzględnienie. W przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia wyposażonego w doły fundamentowe do osadzania wagi podkładki takie nie muszą być stosowane, z uwagi na fakt, iż waga znajduje się w jednym poziomie z pozostałą częścią nawierzchni. A zatem to właśnie zastosowanie tych podkładek prowadziłoby do uzyskania nieprawidłowych wyników pomiaru. W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organu przedstawione w tym zakresie.
Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny i z naruszeniem art. 7 i 8 kpa. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto, wydając określone rozstrzygnięcie. W konsekwencji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło