VI SA/Wa 1734/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-29
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, wprowadzające wymóg minimalnej liczby uczestników i państw w zawodach indywidualnych, są zgodne z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie oraz z zasadami równości i zakazu dyskryminacji wynikającymi z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w kontekście przyznawania stypendium sportowego dla niepełnosprawnego lekkoatlety?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. dotyczące minimalnej liczby uczestników i państw w zawodach indywidualnych mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, określając 'szczegółowy tryb' przyznawania stypendiów. Sąd stwierdził również, że ustawa o sporcie z 2010 r. zrównała prawa sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych, wprowadzając jednolite zasady przyznawania stypendiów, co nie narusza zasady równości i zakazu dyskryminacji. W związku z tym, odmowa przyznania stypendium z powodu niespełnienia kryterium liczby uczestników była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący, M.L., członek kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce, złożył wniosek o przyznanie stypendium sportowego za zajęcie I miejsca w skoku wzwyż i III miejsca w skoku w dal na Mistrzostwach Świata IPC w Lekkoatletyce w 2013 r. Minister Sportu i Turystyki odmówił przyznania stypendium, uznając, że nie zostały spełnione wymogi rozporządzenia dotyczące minimalnej liczby uczestników (12 osób) i państw (8) w danej konkurencji. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące niezgodności rozporządzenia z Konstytucją RP (art. 92 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 2) oraz naruszenia upoważnienia ustawowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] , Minister Sportu i Turystyki - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.) oraz na podstawie § 2, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1130) - po rozpoznaniu wniosku M. L. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu M. L. stypendium sportowego dla zawodnika kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 20 listopada 2013 r. skarżący M.L. , członek kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce, powołując się na regulację prawną zawartą w przepisie art. 32 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, zwrócił się do Ministra Sportu i Turystyki o przyznanie mu stypendium sportowego za zajęcie w Mistrzostwach Świata IPC w Lekkoatletyce, które odbyły się w dniach 19-28 lipca 2013 r. w L. we Francji pierwszego miejsca w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 oraz trzeciego miejsca w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T 44. Skarżący poinformował, że przystąpił do realizacji programu przygotowań do Mistrzostw Europy w Lekkoatletyce, planowanych do rozegrania w 2014 r., Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w 2015 r. oraz Igrzysk Paraolimpijskich w 2016 r.
Z uwagi na to, że wspomniany wniosek nie spełniał trybu przewidzianego w przepisach § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, określonego, Minister Sportu i Turystyki pismem z dnia 29 listopada 2013 r. poinformował stronę skarżącą o niespełnieniu przesłanki określonej w § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, która warunkuje przyznanie wnioskowanego stypendium sportowego.
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. złożył do Ministra Sportu i Turystyki wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zwrócił się o przyznanie mu stypendium sportowego.
Organ uznał, że z uwagi na fakt, iż wskazane powyżej pismo Ministerstwa Sportu i Turystyki z dnia 29 listopada 2013 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., nie można rozpatrzeć złożonego przez stronę skarżącą wniosku z dnia 17 grudnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako środka zaskarżenia, albowiem brak jest przedmiotu zaskarżenia, tj. decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji.
W tej sytuacji, w wyniku rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 17 grudnia 2013 r., Minister Sportu i Turystyki, powołując się na przepisy art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie oraz § 5 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej - wydał w dniu 10 stycznia 2014 r. decyzję nr [...] , na podstawie której odmówił przyznania skarżącemu M. L. stypendium sportowego dla zawodnika kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Sportu i Turystyki wskazał, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r., która warunkuje przyznanie stypendium sportowego. Powołując się na przepis § 4 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia, organ wskazał, że stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który zajął w mistrzostwach świata miejsca 1-8, o ile - zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia - brało w nich udział co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw. Mając na względzie wspomniany przepis, Minister zauważył, że na podstawie komunikatu International Paralympic Committee (IPC) z zawodów, potwierdzającego osiągnięty przez zawodnika wynik sportowy, ustalono, że w Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 startowało 8 zawodników z 6 państw, w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T 44 startowało również 8 zawodników z 6 państw. W związku z powyższym, Minister Sportu i Turystyki uznał, że nie została spełniona przesłanka wskazana w § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Minister zauważył wprawdzie, że zgodnie z § 5 ust. 2 cyt. rozporządzeni, przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli regulamin zawodów przewiduje udział mniejszej liczby osób, drużyn, osad lub załóg, w związku z systemem kwalifikacji do danej konkurencji. Niemniej, organ wskazał, że regulamin Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce, które odbyły się w dniach 19-28 lipca 2013 r. w L. we Francji, nie ograniczał jednak liczby zawodników startujących w danych konkurencjach. Organ podniósł, że w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 oraz w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T 44 mogło więc startować 12 i więcej zawodników. Dlatego też Minister uznał, że norma prawna wyrażona w przepisie § 5 ust. 2 rozporządzenia nie ma w tym przypadku zastosowania.
Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2014 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, zwrócił się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji Ministra i wydanie decyzji o przyznaniu mu stypendium sportowego, w związku z zajęciem I miejsca w skoku wzwyż (T 42/44) i III miejsca w skoku w dal (T 44) w Mistrzostwach Świata IPC w Lekkoatletyce w L. w 2013 r.
W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła, że sporny § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jako naruszający upoważnienie ustawowe do wydania aktu wykonawczego. Strona skarżąca zauważyła, że przepis art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, zawierający upoważnienie do wydania rozporządzenia wykonawczego, określając zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu, wskazuje, że "Minister właściwy do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, podstawę i wysokość stypendium, czas, na jaki może zostać ono przyznane, uwzględniając sposób i terminy ich wypłacania, a także zajęte przez członka kadry narodowej miejsce we współzawodnictwie międzynarodowym". Zdaniem skarżącego, szczegółowe upoważnienie ustawowe nie przewiduje wprowadzania pozaustawowych kryteriów, które służą wyłącznie interesowi fiskalnemu Skarbu Państwa poprzez zmniejszenie globalnej kwoty wydatkowanej na stypendia sportowe, prowadząc do dyskryminacji i nierównego traktowania sportowców w ogóle, a sportowców niepełnosprawnych w szczególności.
Skarżący uznał, że przepisy cyt. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. wprowadzają reguły przyznawania stypendium, które naruszają art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz wyrażoną w tych przepisach zasadę równości wobec prawa oraz zakaz dyskryminacji.
Strona skarżąca stwierdził, że decyzja o odmowie przyznania stypendium zawodnikowi, który zdobył złoty i brązowy medal w Mistrzostwach Świata, jedynie z tego powodu, że w konkurencjach tych uczestniczyła mniejsza liczba osób, niż określona przez organ, stawia go w gorszej sytuacji nie tylko w stosunku do innych zawodników zdobywających pierwsze miejsce, ale także również w stosunku do zawodników z dalszych miejsc (aż do miejsca ósmego), którzy startowali w konkurencji liczniej reprezentowanej. W ocenie skarżącego, taka sytuacja stanowi ewidentny przejaw nierównego traktowania osób, które przygotowują się do zawodów i zdobywają najwyższe osiągnięcia sportowe z takim samym wysiłkiem, jak zawodnicy z liczniej reprezentowanych dyscyplin i konkurencji. Skarżący zauważył ponadto, że zawodnicy nie mają wpływu, ani nawet wiedzy przed zawodami o tym, czy w danej konkurencji wystartuje określona liczba osób, czy też z przyczyn np. losowych, w danym momencie nie wystartuje zawodnik (zawodnicy), którzy w czasie przygotowań do zawodów, mieli wziąć w nich udział.
Strona skarżąca zarzuciła również, że zrównanie kryteriów przyznawania stypendiów dla osób niepełnosprawnych z kryteriami obowiązującymi pełnosprawnych sportowców, narusza art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Uzasadniając ten zarzut, skarżący podniósł, iż w społeczeństwie osoby dotknięte niepełnosprawnością stanowią mniejszość. Również liczba osób niepełnosprawnych, które uprawiają sport jest znacznie mniejsza. Zdaniem skarżącego, udział mniejszej liczby zawodników niepełnosprawnych w poszczególnych dyscyplinach i konkurencjach spowodowany jest z jednej strony specyfiką sportu niepełnosprawnych, gdzie zawodnicy ze względu na niepełnosprawność są podzieleni na więcej grup startowych w konkurencjach indywidualnych, a z drugiej strony systemem kwalifikacji na w/w zawody, który często poza systemem minimów startowych zawiera również określenie maksymalnej liczby miejsc dla poszczególnych krajów (tak np. jest w pływaniu na Igrzyskach Paraolimpijskich). Skarżący uznał, że zgodnie z założeniami ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, sport jest jeden i tak samo powinno być więc traktowane zajęcie określonego miejsca, czy zdobycie określonego medalu, bez względu na to, ile osób startowało w danych zawodach. Skarżący uznał, że istotny jest fakt, iż kompetentne do określania minimalnej liczby zawodników startujących są organizacje międzynarodowe takie, jak np. Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski, który to w przepisach dotyczących konkretnych zawodów reguluje, przy jakiej liczbie zawodników dana konkurencja indywidualna będzie rozgrywana. Skarżący podniósł, że w przypadku Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w L. zawody te są ważne, a uzyskane wyniki obowiązujące i zatwierdzone przez Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski. W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że nieuzasadnione jest więc ustanawianie kryterium minimalnej liczby zawodników, nieprzewidzianej przepisami regulującymi daną dyscyplinę i zasady przeprowadzania zawodów w określonej konkurencji.
Skarżący podkreślił ponadto, że zawodnicy niepełnosprawni nie mieli możliwości przedstawienia swojego stanowiska podczas opracowywania projektu spornego rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r., a z pewnością wolą środowiska osób niepełnosprawnych (a nie przedstawicieli związków, które otrzymują środki finansowe z Ministerstwa), nie było wykluczenie znacznej liczby utalentowanych i utytułowanych sportowców, na skutek pozbawienia ich niezbędnego wsparcia finansowego na przygotowania do kolejnych zawodów. Skarżący zauważył jednocześnie, że znana jest obecnie treść pisma z Ministerstwa Finansów, sugerującego ograniczenie dostępności do stypendium i wpływającego w ten sposób na kryteria, ustanowione przepisami cyt. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. Według strony skarżącej, należy jednak stanowczo podkreślić, że sportowcy nie traktują przedmiotowego stypendium jako "dodatkowej renty socjalnej", lecz jako niezbędne środki, mające na celu umożliwienie przygotowania do kolejnych zawodów o randze światowej. Skarżący stwierdził, że pozbawienie możliwości należytego realizowania programu przygotowań do Mistrzostw Świata w 2014 i Igrzysk Paraolimpijskich Rio 2016, in concreto pozbawia również realnych szans na zdobycie medalu na najważniejszych zawodach sportowych, a tym samym godne reprezentowanie naszego kraju, jak również podnoszenie poziomu polskiego sportu. Strona skarżąca podkreśliła, że dotychczasowe jej osiągnięcia sportowe, w tym zdobycie złotego medalu i pobicie przy tym rekordu świata podczas Igrzysk Paraolimpijskich w Londynie w 2012 r., jednoznacznie wskazują na zasadność i celowość przyznania mu stypendium i wsparcia w przygotowaniach do kolejnych imprez rangi międzynarodowej.
Skarżący uznał, że kryterium ilościowe nie może być decydujące i przekreślające osiągnięty rezultat, albowiem wypacza to w ten sposób ducha sportu oraz szczególne wspieranie aktywności osób niepełnosprawnych. W ocenie strony skarżącej, przepisy spornego rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. nie tylko nie promują zawodników, osiągających najlepsze światowe rezultaty ale szczególnie szkodzą zawodnikom niepełnosprawnym, pogłębiając ich poczucie wykluczenia ze społeczeństwa. Skarżący zauważył, że sportowcy niepełnosprawni mają ograniczone perspektywy życiowe i bardzo często czują się w swoisty sposób wykluczeni, właśnie z powodu swojej niepełnosprawności. Z tego względu, jak stwierdził skarżący, sportowcy niepełnosprawni nie mogą być automatycznie i bez względu na aspekt humanitaryzmu i sprawiedliwości społecznej, równani z osobami pełnosprawnymi. Zdaniem skarżącego, powinno być wręcz przeciwnie, albowiem równanie szans tych osób wymaga szczególnego i uważnego traktowania w celu stworzenia im warunków równych z osobami pełnosprawnymi. Skarżący stwierdził, że niepełnosprawni nie oczekują w tym zakresie uprzywilejowania, lecz stworzenia równych szans, uwzględniających szczególną sytuację środowiska osób niepełnosprawnych, a sportowców w szczególności. W tej sytuacji, skarżący zarzucił, że ograniczenie dostępu do sportu, który częstokroć jest jedynym sensem życia osób niepełnosprawnych, jest podwójnie krzywdzące, albowiem prowadzi do wykluczenia społecznego w znaczeniu ogólnoludzkim, jak również pozbawia możliwości osiągnięcia celów, realnych do zdobycia wobec dotychczasowych osiągnięć (sportowych).
Mając powyższe na względzie, skarżący wniósł o zmianę stanowiska Ministra Sportu i Turystyki oraz wydanie decyzji o przyznaniu stypendium sportowego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Sportu i Turystyki - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] , utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu M.L. stypendium sportowego dla zawodnika kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister, ustosunkowując się do zarzutu niezgodności przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP - stwierdził, że wydając zaskarżoną decyzję, Minister działał zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 7 Konstytucji RP, albowiem orzekał na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Mister uznał, że wydając sporną decyzję, nie badał "słuszności" obowiązujących przepisów prawa, lecz je zastosował. Organ stwierdził ponadto, że niezależnie od powyższego, wydając wspomnianą decyzję, nie miał podstaw do kwestionowania słuszności i prawidłowości obowiązujących przepisów.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, Minister Sportu i Turystyki uznał, że zarzut ten jest chybiony, albowiem - wbrew sugestiom strony skarżącej - w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie doszło właśnie do zrównania praw sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Organ stwierdził, że przepisy ustawy o sporcie stanowią, że sportowcy niepełnosprawni objęci są tą samą regulacją co pozostali sportowcy i mogą uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu. Minister podniósł ponadto, że w art. 32 ust. 1 cyt. ustawy przyjęto jednakowe zasady przyznawania stypendiów sportowych dla zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Organ zauważył, że w związku z ujednoliceniem zasad przyznawania stypendiów, przyjęto jednakowe kryteria ilościowe (liczba zawodników, państw, osad, załóg, drużyn), które warunkują przyznanie stypendium w tych samych wysokościach dla wszystkich sportowców. Minister podniósł, że przepisy spornego rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej promują zawodników, którzy osiągnęli wynik sportowy w zawodach o wysokim poziomie rywalizacji sportowej, dla których uzyskanie wyniku umożliwiającego przyznanie stypendium stanowi znacznie większą trudność, gdyż jest poprzedzone rywalizacją z liczniejszą grupą zawodników, niż w przypadku zawodników startujących w zawodach o niskim poziomie rywalizacji sportowej. Organ zauważył jednocześnie, że liczba konkurencji rozgrywanych we współzawodnictwie sportowym osób niepełnosprawnych i klas startowych jest zdecydowanie wyższa, niż w przypadku osób pełnosprawnych, co daje im więcej szans zdobycia wyniku sportowego umożliwiającego przyznanie stypendium. Dodatkowo organ podniósł, że światowe federacje sportowe i organizacje reprezentujące sport osób niepełnosprawnych nie ograniczają możliwości startu zawodników w zawodach mistrzowskich w poszczególnych konkurencjach (ograniczenia liczby uczestników dotyczą wyłącznie igrzysk, w tym igrzysk paraolimpijskich).
Minister stwierdził ponadto, że wolą ustawodawcy było przyznanie stypendiów sportowych wyłącznie grupie zawodników spełniających określone kryteria rywalizacji sportowej. Zdaniem organu, mieści się to w granicach swobody legislacyjnej ustawodawcy i nie ma charakteru dyskryminującego w stosunku do innych sportowców, w tym sportowców niepełnosprawnych. Minister wskazał jednocześnie, że ograniczenie wynikające z przepisu § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia odnosi się zarówno do zawodników niepełnosprawnych, jak również zawodników pełnosprawnych.
Biorąc pod uwagę, że w rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej rozszerzono zakres miejsc o miejsca od 4 do 8, za zajęcie których sportowcy niepełnosprawni mogą uzyskać stypendium sportowe oraz zwiększono wysokość stypendiów, co skutkuje zwiększeniem środków finansowych wydatkowanych na stypendia, Minister uznał, że podniesiony zarzut zmniejszenia globalnej kwoty wydatkowanej na stypendia sportowe również nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, Minister zauważył ponadto, że przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej (Dz. U. Nr 17, poz. 95) były uznawane przez środowisko osób niepełnosprawnych za dyskryminujące, z uwagi na zróżnicowanie kryteriów i stawek przyznawania stypendiów dla zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. W tej sytuacji, organ uznał, że ujednolicenie zasad przyznawania stypendiów w przepisach rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej stanowiło odpowiedź na postulaty środowiska osób niepełnosprawnych oraz było wprowadzane w uzgodnieniu z nim. Minister zauważył, że projekt spornego rozporządzenia wraz z wszelkimi dokumentami dotyczącymi prac nad tym projektem był dostępny na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sportu i Turystyki, a więc mogli się do niego odnieść wszyscy zainteresowani. W tej sytuacji, zdaniem organu, zarzut niemożności przedstawienia przez zawodników niepełnosprawnych swojego stanowiska podczas opracowywania projektu cyt. rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. należy również uznać za nieuzasadniony.
Minister dodał ponadto, że sportowcy niepełnosprawni, którzy nie otrzymują stypendiów sportowych, nie są pozbawieni możliwości trenowania i udziału w zawodach sportowych. Organ zauważył bowiem, że w ramach umów zawartych z polskimi związkami sportowymi oraz organizacjami realizującymi zadania z zakresu sportu wyczynowego osób niepełnosprawnych, zawodnicy mają zapewnione środki finansowe na przygotowania i udział we współzawodnictwie sportowym. Tym samym, organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że nie mają oni zapewnionych niezbędnych środków, mających na celu umożliwienie przygotowań do kolejnych zawodów mistrzowskich.
W piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] marca 2014 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią decyzji Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] stycznia 2014 r., skarżący zarzucił organowi:
1. naruszenie art. 32 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez jego błędne zastosowanie, na skutek wprowadzenia przez Ministra Sportu i Turystyki w przepisach rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w prawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej przesłanek uzyskania stypendium nieprzewidzianych w upoważnieniu ustawowym do wydania rozporządzenia i tym samym wbrew wytycznym zawartym w powołanym art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie;
2. naruszenie § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej - poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o odmowie przyznania stypendium sportowego skarżącemu, pomimo że na Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce w L. w dniach 20-28 lipca 2013 r., w konkurencji indywidualnej mężczyzn w skoku wzwyż (T42/44), w którym skarżący zajął pierwsze miejsce, startowało 8 zawodników z 6 państw, zaś w skoku w dal (T44), w którym skarżący zajął trzecie miejsce, startowało również 8 zawodników z 6 państw, regulamin zawodów dopuszczał udział mniejszej liczby zawodników i zawody te oraz uzyskane na nich wyniki zostały zatwierdzone, i są ważne, wobec czego, mając na uwadze spełnienie przez skarżącego pozostałych przesłanek (tj. zajęcie odpowiedniego miejsca w Mistrzostwach Świata, zobowiązanie się członka Kadry Narodowej Osób Niepełnosprawnych do realizacji programu przygotowań do kolejnych imprez rangi międzynarodowej, w tym do Mistrzostw Europy Osób Niepełnosprawnych w Swensea w sierpniu 2014, Mistrzostw Świata Osób Niepełnosprawnych w Katarze w marcu 2015 oraz najważniejszej imprezy, tj. Igrzysk Paraolimpijskich Rio 2016 r., i faktyczną już realizację przygotowań do Mistrzostw Europy w 2014 r.), decyzja o odmowie przyznania stypendium była pozbawiona podstaw prawnych;
3. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez jego pominięcie i wydanie decyzji o odmowie przyznania stypendium skarżącemu, zajmującemu pierwsze i trzecie miejsce na Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce w L. , jedynie z tego powodu, że w danej konkurencji uczestniczyła mniejsza liczba osób, podczas gdy takie rozstrzygnięcie prowadzi do nierównego traktowania osób, które przygotowują się do zawodów i zdobywają najwyższe osiągnięcia sportowe (srebrny medal meriti) z takim samym wysiłkiem, jak zawodnicy z liczniej reprezentowanych dyscyplin i konkurencji i które nie mają wpływu, ani nawet wiedzy przed zawodami o tym, czy w danej konkurencji wystartuje określona liczba osób, czy też z przyczyn np. losowych, w danym momencie nie wystartuje spodziewany zawodnik (zawodnicy) - co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, że osoba zdobywająca drugie miejsce i srebrny medal oraz piąte miejsce w konkurencji reprezentowanej przez mniejszą liczbę zawodników nie otrzymuje stypendium, a osoba uzyskująca 8-me miejsce w liczniej reprezentowanej konkurencji, stypendium takie otrzyma, zgodnie z § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r.;
4. naruszenie art. 32 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez jego pominięcie i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. dyskryminujących osoby niepełnosprawne, z powodu zrównania kryterium wymaganej liczby uczestników w konkurencji sportowej (12) z wymaganej liczby państw (8) w zakresie sportowców sprawnych i niepełnosprawnych, w sytuacji gdy w społeczeństwie i wśród osób uprawiających sport, mniejsza jest liczba osób dotkniętych niepełnosprawnością.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż kwestionowany § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, jako naruszający upoważnienie ustawowe do wydania aktu wykonawczego. Powołując się na brzmienie przepisu art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, zawierającego upoważnienie do wydania rozporządzenia wykonawczego, skarżący uznał, że szczegółowe upoważnienie ustawowe nie przewiduje wprowadzania pozaustawowych kryteriów, które służą wyłącznie interesowi fiskalnemu Skarbu Państwa poprzez zmniejszenie globalnej kwoty wydatkowanej na stypendia sportowe, prowadząc do dyskryminacji i nierównego traktowania sportowców w ogóle, a sportowców niepełnosprawnych w szczególności.
Skarżący zarzucił, że przepisy cyt. rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. wprowadzają reguły przyznawania stypendium, które naruszają art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz wyrażoną w tych przepisach zasadę równości wobec prawa oraz zakaz dyskryminacji. Skarżący uznał bowiem, że decyzja o odmowie przyznania stypendium zawodnikowi, który zdobył złoty i brązowy medal na Mistrzostwach Świata, jedynie z tego powodu, że w konkurencjach tych uczestniczyła mniejsza liczba osób, niż określona przez organ, stawia go w gorszej sytuacji, nie tylko w stosunku do innych zawodników zdobywających pierwsze miejsca, ale także od zawodników z dalszych miejsc (aż do miejsca ósmego), którzy startowali w konkurencji liczniej reprezentowanej. Taka sytuacja, zdaniem strony skarżącej, stanowi ewidentny przejaw nierównego traktowania osób, które przygotowują się do zawodów i zdobywają najwyższe osiągnięcia sportowe z takim samym wysiłkiem, jak zawodnicy z liczniej reprezentowanych dyscyplin i konkurencji. Skarżący zauważył jednocześnie, że zawodnicy nie maja wpływu, ani nawet wiedzy przed zawodami o tym, czy w danej konkurencji wystartuje określona liczba osób, czy też z przyczyn np. losowych, w danym momencie nie wystartuje zawodnik (zawodnicy), którzy w czasie przygotowań do zawodów, mieli wziąć w nich udział.
Skarżący uznał ponadto, że zrównanie kryteriów przyznawania stypendiów dla osób niepełnosprawnych z kryteriami obowiązującymi pełnosprawnych sportowców narusza art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Strona skarżąca, podtrzymując w tym zakresie swoje dotychczasową argumentację, podniosła, że zgodnie z założeniami ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, sport jest jeden i tak samo powinno być więc traktowane zajęcie określonego miejsca, czy zdobycie określonego medalu, bez względu na to, ile osób startowało w danych zawodach. Skarżący uznał również, że istotny jest fakt, iż kompetentne do określania minimalnej liczby zawodników startujących są organizacje międzynarodowe takie, jak np. Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski, który to w przepisach dotyczących konkretnych zawodów reguluje, przy jakiej liczbie zawodników dana konkurencja indywidualna będzie rozgrywana. Strona zauważyła, że w przypadku Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w L. zawody te są ważne, a uzyskane wyniki obowiązujące i zatwierdzone przez Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski. Nieuzasadnione jest więc, jak uznał skarżący, ustanawianie kryterium minimalnej liczby zawodników, nieprzewidzianej przepisami regulującymi daną dyscyplinę i zasadami przeprowadzania zawodów w określonej konkurencji.
Skarżący ponownie podkreślił również, że zawodnicy niepełnosprawni nie mieli możliwości przedstawienia swojego stanowiska podczas opracowywania projektu spornego rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. Skarżący wskazał, że wolą środowiska osób niepełnosprawnych nie było wykluczenie znacznej liczby utalentowanych i utytułowanych sportowców, na skutek pozbawienia ich niezbędnego wsparcia finansowego na przygotowania do kolejnych zawodów. Zdaniem strony skarżącej, pozbawienie możliwości należytego realizowania programu przygotowań do Mistrzostw Świata w 2014 i Igrzysk Paraolimpijskich Rio 2016 pozbawia realnych szans na zdobycie medalu na najważniejszych zawodach sportowych, a tym samym godne reprezentowanie kraju, jak również podnoszenie poziomu polskiego sportu. Skarżący podkreślił, iż jego dotychczasowe osiągnięcia sportowe jednoznacznie wskazują na zasadność i celowość przyznania mu stypendium i wsparcia w przygotowaniach do kolejnych imprez rangi międzynarodowej. W ocenie skarżącego, kryterium ilościowe nie może być decydujące i przekreślające osiągnięty rezultat, albowiem prowadzi do wypaczenia w ten sposób ducha sportu oraz ogranicza możliwość wspierania aktywności osób niepełnosprawnych. Skarżący uznał, że przepisy cyt. rozporządzenia nie tylko nie promują zawodników osiągających najlepsze światowe rezultaty, ale szczególnie szkodzą zawodnikom niepełnosprawnym, pogłębiając ich poczucie wykluczenia ze społeczeństwa. W konsekwencji, skarżący stwierdził, że ograniczenie dostępu do sportu, który częstokroć jest jedynym sensem życia osób niepełnosprawnych, jest podwójnie krzywdzące, albowiem prowadzi do wykluczenia społecznego w znaczeniu ogólnoludzkim, jak również pozbawia możliwości osiągnięcia celów, realnych do zdobycia wobec dotychczasowych osiągnięć sportowych.
W odpowiedzi na skargę Minister Sportu i Turystyki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Minister Sportu i Turystyki stwierdził, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, działał zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 7 Konstytucji RP, albowiem orzekał na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie, organ wskazał, że wydając wspomniane decyzje, nie badał "słuszności" obowiązujących przepisów prawa, lecz je zastosował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia czynności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę M. L., należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sportu i Turystyki z dnia z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] , jak również poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] , wydana w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium sportowego dla zawodnika kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce - nie naruszają przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż Minister Sportu i Turystyki, utrzymując w mocy wskazaną powyżej decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. - nie dopuścił się przede wszystkim naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie w związku z § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, w stopniu mającym jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Ponadto, należy - zdaniem Sądu - uznać, że organ administracji publicznej, rozstrzygając w niniejszej sprawie, prawidłowo przyjął w uzasadnieniu obu spornych decyzji administracyjnych, że nie zachodzą uzasadniane podstawy do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów ustawy zasadniczej, tj. art. 92 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP.
Tym samym, Sąd stwierdził, że wydając obie decyzje, będące przedmiotem zaskarżenia, Minister Sportu i Turystyki nie dopuścił się obrazy zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a.
Ponadto, zdaniem Sądu, Minister Sportu i Turystyki, odmawiając przyznania skarżącemu stypendium sportowego, nie dopuścił się również jakiegokolwiek naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśniając wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonując wszechstronnej i pozbawionej dowolności oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z wyraźnym wskazaniem przyczyn nieuwzględnienia stanowiska strony skarżącej.
Podstawą materialnoprawną obu spornych decyzji administracyjnych były przepisy art. 32 ust. 1 ustawy o sporcie oraz § 2 ust. 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej.
Należy zauważyć, że w świetle powyższych przepisów, ustawodawca krajowy przyjął, iż stypendium sportowe członka kadry narodowej może zostać przyznane w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
- osiągnięcia przez członka kadry narodowej wyników sportowych, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3 cyt. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki,
- przedstawienia dokumentu potwierdzającego osiągnięte wyniki sportowe albo dokumentu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji olimpijskiej, paraolimpijskiej lub do igrzysk głuchych,
- pisemnego zobowiązania członka kadry narodowej do realizacji programu przygotowań do igrzysk paraolimpijskich albo programu przygotowań do mistrzostw świata lub mistrzostw Europy, opracowanego przez właściwy polski związek sportowy, oraz do udziału w tych zawodach, a także
- startu w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia, co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych startu co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad, załóg.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący M.L. , będąc członkiem kadry narodowej osób niepełnosprawnych w lekkoatletyce, wystartował w Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce, które odbyły się w dniach od 19 do 28 lipca 2013 r. w L. we Francji. W trakcie owych mistrzostw skarżący zajął pierwsze miejsce w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 oraz trzecie miejsce w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T44, czym niewątpliwie spełnił przesłankę wskazaną w przepisie § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a oraz lit. c w/w rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. Nie ulega również wątpliwości, że osiągnięte przez zawodnika wyniki sportowe zostały potwierdzone przez Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski w stosownym komunikacie z zawodów zamieszczonym na oficjalnej stronie internetowej. Dokument ten potwierdza spełnienie przez stronę skarżącą przesłanki wskazanej w § 2 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Ponadto, z akt administracyjnych wynika bezspornie, że w piśmie z dnia 20 listopada 2013 r. skarżący zobowiązał się do realizacji programu przygotowań do Mistrzostw Europy w Lekkoatletyce w 2014 r., Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce w 2015 r. oraz Igrzysk Paraolimpijskich w 2016 r., czym spełnił przesłankę przewidzianą przez przepis § 2 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r.
Należy zauważyć, że wspomniane rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej określa w § 4 ust. 2, że stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który uczestniczył we współzawodnictwie sportowym objętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz w mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy w konkurencjach olimpijskich i w kategorii seniorów zajął miejsca od 1 do 8.
Zgodnie z § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których w mowa w § 4 ust. 2, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg.
Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący zawodnik, startując w Mistrzostwach Świata w Lekkoatletyce, które odbyły się w dniach 19-28 lipca 2013 r. w L. we Francji, zajął pierwsze miejsce w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 oraz trzecie miejsce w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T44. Jak wynika z komunikatu Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego z zawodów, w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 startowało 8 zawodników z 6 państw, zaś w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T44 startowało również 8 zawodników z 6 państw.
W związku z powyższym, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż Minister Sportu i Turystyki prawidłowo przyjął w uzasadnieniu obu spornych decyzji, że w przypadku powołanych przez skarżącego zawodów sportowych nie została spełniona przesłanka wskazana w przepisie § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r.
W tym miejscu należy wprawdzie zauważyć, iż stosownie do § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r., przepisu § 5 ust. 1 nie stosuje się, jeżeli regulamin zawodów przewiduje udział mniejszej liczby osób, drużyn, osad lub załóg w związku z systemem kwalifikacji do danej konkurencji, niemniej trzeba zauważyć, iż Regulamin Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce dopuszczał udział mniejszej liczby zawodników, lecz nie ograniczał liczby zawodników startujących w danej konkurencji. W konsekwencji, należy wskazać, że w konkurencji mężczyzn w skoku wzwyż w klasie T42/44 oraz w konkurencji mężczyzn w skoku w dal w klasie T 44 mogło więc startować 12 i więcej zawodników, w związku z czym - jak słusznie stwierdził organ - norma prawna wyrażona w przepisie § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia nie miała w tym przypadku zastosowania.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy niewątpliwie uznać, że najdalej idącym zarzutem był zarzut oparcia obu spornych rozstrzygnięć na przepisach niezgodnych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, z uwagi na zastosowanie przez Ministra Sportu i Turystyki przepisów rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w prawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej określających przesłanki uzyskania stypendium nieprzewidziane w upoważnieniu ustawowym do wydania rozporządzenia i tym samym wbrew wytycznym zawartym w przepisie art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, rozporządzenie zostało wydane przez właściwy organ administracji publicznej. Wskazano bowiem, że rozporządzenie wyda minister właściwy do spraw kultury fizycznej, a stosownie do § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki (Dz. U. Nr 248, poz. 1489) Minister Sportu i Turystyki kieruje działem administracji rządowej - kultura fizyczna.
Jak stanowi art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, upoważnienie powinno określać także zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Zgodnie z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, minister właściwy do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, podstawę i wysokość stypendium, czas, na jaki może zostać ono przyznane, uwzględniając sposób i terminy ich wypłacania, a także zajęte przez członka kadry narodowej miejsce we współzawodnictwie międzynarodowym.
W ocenie Sądu, sporne rozporządzenie z dnia 15 października 2012 r., spełniając warunki delegacji ustawowej, określa: podstawę i wysokość stypendium oraz miejsce zajęte przez członka kadry narodowej we współzawodnictwie międzynarodowym (§ 4); czas przyznania stypendium (§ 3); sposób i termin jego wypłacania (§ 6 i § 7).
Zasadnicze jednak wątpliwości skarżącego budziły regulacje wspomnianego rozporządzenia co do upoważnienia ustawowego odnoszące się do szczegółowego trybu przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej.
Otóż, w ocenie strony skarżącej, delegacja przewidziana w przepisie art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie nie pozwalała organowi administracji państwowej wprowadzenia do rozporządzenia przepisów § 5 ust. 1 i ust. 2, które określają, iż członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg (ust. 1). Jeżeli regulamin zawodów przewiduje udział mniejszej liczby osób, drużyn, osad lub załóg w związku z systemem kwalifikacji do danej konkurencji, nie stosuje się przepisu ust. 1 (ust. 2).
Według Sądu, warto zauważyć, iż w uzasadnieniu do projektu ustawy o sporcie podkreślono, że ograniczenie reglamentacji prawnej sportu do niezbędnego minimum nie oznacza, że poza regulacją prawną pozostanie aktywność fizyczna osób niepełnosprawnych. Przeciwnie, projekt ustawy deklaruje dostęp do takiej aktywności dla wszystkich i na równych zasadach, rezygnując z dotychczasowego podziału na sport osób "zdrowych" oraz "niepełnosprawnych". Wskazywano, że sportowcy niepełnosprawni będą objęci tą samą regulacją co pozostali sportowcy i będą uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu.
W tym miejscu warto zauważyć, że w uprzednio obowiązującym stanie prawnym regulowanym ustawą z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675 ze zm.), w przepisie art. 23a ust. 7 (uchylonym przez art. 93 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie) wprowadzono upoważnienie, którym minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu określił, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania stypendiów sportowych, o których mowa w ust. 1 (dotyczył członka kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej), wysokość stypendiów, czas, na jaki mogło zostać przyznane stypendium, uwzględniając rodzaje osiągnięć sportowych.
W tej sytuacji, należy zauważyć, że w poprzednim stanie prawnym obowiązywało więc odrębne rozporządzenie wydane przez Ministra Sportu i Turystyki w dniu 26 stycznia 2009 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej (Dz. U. Nr 17, poz. 95), dotyczące wyłącznie członków kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej. Jak już jednak nadmieniono powyżej, w uzasadnieniu do ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie wyraźnie wskazano, iż "sportowcy niepełnosprawni będą objęci tą samą regulacją co pozostali sportowcy i będą uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu". Z tych względów w miejsce dotychczasowych dwóch aktów podustawowych dotyczących przyznawania stypendium sportowcom pełno- i niepełnosprawnych, wprowadzono jeden akt regulujący przyznawanie stypendium dla wszystkich sportowców - rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej, które jest przedmiotem zarzutów skargi, w szczególności w zakresie regulacji zawartej w § 5 ust. 1 tego rozporządzenia.
Wymieniony przepis § 5 cyt. rozporządzenia określa procedurę przyznania stypendium, lecz tylko za uczestnictwo w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, w ten sposób, że powinno w nich w konkurencjach indywidualnych brać udział co najmniej dwunastu zawodników z ośmiu państw, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg.
Zdaniem Sądu, sporną regulację omawianego rozporządzenia (przewidzianą w § 5 ust. 1) należy odnieść do tej części upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, która zawiera się w sformułowaniu "szczególny tryb".
Sąd uznał, że w powyższym wyrażeniu istotnego znaczenia nabiera słowo "tryb". Otóż, należy zauważyć, że zgodnie z Wielkim Słownikiem Języka Polskiego Wydawnictwa PWN, "tryb" - to procedura, sposób oznaczający ustalony porządek (metodę postępowania) załatwiania określonych spraw (podobnie /w:/ Nowy Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003). Ustalenie więc trybu, to wskazanie zasad postępowania dla realizacji określonego celu, w tym przypadku ustalenie zasad warunkujących postępowania w celu realizacji uprawnienia do przyznania stypendium sportowego.
Korzystając więc z upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, Minister Sportu i Turystyki, rozporządzeniem z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej określił tryb - procedury przyznawania stypendiów sportowych dla wskazanych sportowców. Zgodnie bowiem z zasadami składni języka polskiego, procedura to, w niniejszej sprawie, unormowany przepisami prawa sposób postępowania przyznawania stypendium sportowego. Zdaniem Sądu, całe rozporządzenie określa te procedury przyznawania stypendium, wskazując w § 5 ust. 1, iż "Członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg".
Mając na względzie powyższe, należy zgodzić się z Ministrem, iż regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie.
Warto wskazać na marginesie, że również w literaturze przyjmuj się, iż połączenie możliwości przyznania stypendium sportowego z ogólnym warunkiem "osiągnięcia wyników sportowych", daje ministrowi właściwemu do spraw kultury fizycznej niemal całkowitą swobodę w procesie decyzyjnym ustalania mechanizmu przyznawania okresowego stypendium sportowego z ustawy o sporcie (vide: W. Cajsel, Ustawa o sporcie. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011).
W konsekwencji, należy - zdaniem Sądu - uznać, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zaś Minister Sportu i Turystyki, wydając obie sporne decyzje, działał zgodnie z zasadą praworządności, określoną w przepisach art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 k.p.a., albowiem rozstrzygnął na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, należy zauważyć, że ustalenie kryteriów przyznawania stypendiów sportowych należy do właściwości Ministra Sportu i Turystyki, zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
Nie ulega wątpliwości, że wolą ustawodawcy było przyznanie stypendiów sportowych wyłącznie grupie zawodników spełniających określone kryteria rywalizacji sportowej. W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że mieści się to w granicach swobody legislacyjnej ustawodawcy.
W § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia określono, że stypendium może być przyznane za zajęcie miejsc 1-8 w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, w mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy w konkurencjach olimpijskich oraz miejsc 1-3 w mistrzostwach świata i Europy we współzawodnictwie międzynarodowym nieobjętym programem igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych oraz w kategorii młodzieżowców lub juniorów we współzawodnictwie międzynarodowym w konkurencjach objętych programem igrzysk olimpijskich.
Przepisy rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej promują zawodników, którzy osiągnęli wynik sportowy w zawodach o wysokim poziomie rywalizacji sportowej, dla których uzyskanie wyniku umożliwiającego przyznanie stypendium sportowego stanowi znacznie większą trudność, gdyż jest poprzedzone rywalizacją z liczniejszą grupą zawodników, niż w przypadku zawodników startujących w zawodach o niskim poziomie rywalizacji sportowej.
Ponadto, należy uznać, że zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 Konstytucji RP jest chybiony, albowiem - wbrew sugestiom strony skarżącej - właśnie dzięki ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie doszło do faktycznego zrównania praw sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Trzeba wyraźnie wskazać, że przepisy cyt. ustawy stanowią, że sportowcy niepełnosprawni objęci są tą samą regulacją co pozostali sportowcy i mogą uczestniczyć we współzawodnictwie sportowym na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu. W art. 32 ust. 1 ustawy o sporcie przyjęto jednakowe zasady przyznawania stypendiów sportowych dla zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. W związku z ujednoliceniem zasad przyznawania stypendiów, przyjęto jednakowe kryteria ilościowe (liczba zawodników, państw, osad, załóg, drużyn), które warunkują przyznanie stypendium w tych samych wysokościach dla wszystkich sportowców. Kryterium liczby osób niepełnosprawnych w społeczeństwie i wśród osób uprawiających sport, mogące mieć znaczenie w obszarze upowszechniania sportu, nie ma istotnego znaczenia na tle regulacji zawartej w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, odnoszącej się do obszaru sportu wyczynowego, normowanego przepisami regulaminów krajowych i międzynarodowych organizacji sportowych.
Ponadto, jak słusznie zauważył Minister, przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej były uznawane przez środowisko osób niepełnosprawnych za dyskryminujące, z uwagi na zróżnicowanie kryteriów i stawek przyznawania stypendiów dla zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. W tej sytuacji, należy uznać, że ujednolicenie zasad przyznawania stypendiów w przepisach rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej stanowiło ewidentną odpowiedź na postulaty środowiska osób niepełnosprawnych oraz było wprowadzane w uzgodnieniu z nim.
W ramach tak ustalonego przez organ administracji i bezspornego stanu faktycznego, dywagacje skarżącego odnoszące się do niejako "dyskryminującego", na tle art. 32 Konstytucji RP, sposobu przyznawania stypendium określonego rozporządzeniem, nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w zasadzie skarżący kwestionował całe rozporządzenie, uznając zawarte w nim regulacje za naruszające wymieniony przepis Konstytucji RP, wskazując, że w przypadku spełnienia przesłanki ilości zawodników i państw z § 5 ust. 1 rozporządzenia, inny zawodnik zajmując przykładowo miejsce od czwartego do ósmego otrzymałby w konkurencji skarżącego stypendium. W tym zakresie, jak sugerował skarżący, przesłanki z § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia noszą znamiona nadmiernego fiskalizmu państwa ograniczającego sportowcom dostęp do stypendiów.
Należy zatem zauważyć, że uprzednio obowiązujące rozporządzenie, z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej osób niepełnosprawnych i kadry paraolimpijskiej, nie przewidywało w swej procedurze przyznawania stypendiów zapisów podobnych do § 5 ust. 1 obecnego rozporządzenia. Jednakże ograniczało możliwość jego przyznania do zajęcia przez zawodnika jedynie pierwszych trzech miejsc. Obecnie, zgodnie z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie minister uprawniony do wydania rozporządzenia kierując się "także zajętym przez członka kadry narodowej miejscem we współzawodnictwie międzynarodowym" przyznał prawo do stypendium zawodnikom, którzy zajęli miejsca od pierwszego do ósmego. Trudno zatem zgodzić się ze skarżącym, aby sporne rozporządzenie naruszało art. 32 Konstytucji RP.
Ponadto, w świetle wyjaśnień Ministra zawartych zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 20 marca 2014 r., jak i w odpowiedzi na skargę, trudno zgodzić się również z zarzutem skarżącego, że sporne regulacje prawne nie wyrażają postulatów środowiska sportowców niepełnosprawnych. Wprawdzie okoliczność objęta tym zarzutem nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, niemniej, warto zauważyć, że - zgodnie z zapewnieniem Ministra - projekt spornego rozporządzenia wraz z wszelkimi dokumentami dotyczącymi prac nad tym projektem był dostępny na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Sportu i Turystyki i mogli się do niego odnieść wszyscy zainteresowani. Wobec powyższego, należy zgodzić się z organem, iż zarzut niemożności przedstawienia przez zawodników niepełnosprawnych swojego stanowiska podczas opracowywania projektu rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. - jest co najmniej wątpliwy.
Zdaniem Sądu, należy również uznać, że organ administracji publicznej - wbrew zarzutom strony skarżącej - nie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd uznał, że Minister Sportu i Turystyki wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozstrzygając w niniejszej sprawie, organ oparł się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej analizy. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach, Minister uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Jednocześnie należy wskazać, że oceniając obie sporne decyzje administracyjne, Sąd nie stwierdził żadnych uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło