VI SA/Wa 1747/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Pismem z 7 sierpnia 2018 r. skarżący W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 września 2018 r., przy piśmie z 24 września 2018 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku "PPF", celem jego wypełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z 30 listopada 2018 r. A. R. (była żona W. S.) poinformowała Sąd o śmierci skarżącego, która nastąpiła w dniu [...] listopada 2018 r. Do pisma załączyła odpis skrócony aktu zgonu. Pismem z 18 grudnia 2018 r. Sąd zwrócił się do organu o informację, czy kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją została uiszczona. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik organu wskazał, że przedmiotowa kara nie została uiszczona (v. pismo z 21 grudnia 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do prawa i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przedmiot postępowania dotyczący wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, zatem nie przechodzi na jego następców prawnych. W doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Kara pieniężna nie jest należnością cywilnoprawną. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 grudnia 2017 r., II GSK 311/15 "kara pieniężna jako instrument władztwa administracyjnego jest skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Tego rodzaju odpowiedzialność administracyjna konkretyzuje się w przypadku naruszenia prawa lub obowiązków nałożonych na określony podmiot. Kara administracyjna stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06). Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym i innych ustaw ma więc bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją stwierdzenia naruszenia prawa. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez dany podmiot, organ jest zobligowany nałożyć przewidzianą przepisami prawa karę pieniężną. W takiej sytuacji między organami administracji publicznej a podmiotem, wobec którego stwierdzono naruszenie przepisów prawa, nawiązuje się stosunek administracyjnoprawny. Treść tego obowiązku ściśle regulują przepisy prawa materialnego administracyjnego. W prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Innymi słowy, prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przejście tych praw i obowiązków na następców prawnych, którzy są jednocześnie spadkobiercami w rozumieniu prawa cywilnego mogą przewidywać wyłącznie przepisy szczególne z zakresu szeroko rozumianego prawa administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1438/14)". Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że śmierć strony, która nastąpiła w toku postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w sprawie ze skargi na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, prowadzi do umorzenia postępowania na zasadzie art. 161 §1 pkt 2 p.p.s.a.. Jak już wskazano przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Należności z tytułu kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie są należnościami o charakterze cywilnoprawnym, które wchodzą w skład masy spadku. Nie obowiązuje w tym zakresie zasada następstwa prawnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.