VI SA/Wa 175/04
WyrokWSA w Warszawie2004-12-29
Skład orzekający: Sędzia WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący od 1 listopada 2001 r. krajowy transport drogowy rzeczy pojazdem wynajętym od zleceniodawcy, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej obejmującego usługi kierowcy, jest objęty okresem przejściowym z art. 103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, a tym samym nie podlega karze za wykonywanie transportu bez licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji był niekonsekwentny, przyjmując jednocześnie, że działalność skarżącego wymagała licencji, a jednocześnie nie objęła go ochrona okresu przejściowego. Skoro skarżący od 1 listopada 2001 r. prowadził niezmiennie taką samą działalność gospodarczą polegającą na przewozie paliwa, a organ w innej decyzji uznał go za niezależnego przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy, to powinien być objęty okresem przejściowym na uzyskanie licencji. W związku z tym nałożenie kary za brak licencji było wadliwe.Stan faktyczny
W toku kontroli drogowej stwierdzono, że J. L. wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. S. karę pieniężną, jednak po odwołaniu J. S. i przedstawieniu dowodów, że faktycznym wykonawcą transportu był J. L., wszczęto postępowanie wobec J. L. Decyzją z dnia 10 października 2003 r. nałożono na J. L. karę 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez licencji. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że J. L. nie był objęty okresem przejściowym. J. L. zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że od 2001 r. prowadzi niezmiennie tę samą działalność transportową i powinien być objęty okresem przejściowym.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 października 2003 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. L. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Sędziowie WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. L. prowadzącego firmę usługową "V..." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2003r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. L. kwotę 320,00 /trzysta dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dnia [...] czerwca 2003r. pojazd o nr rej. [...] wraz z naczepą, jadący drogą krajową nr 79 został poddany kontroli drogowej przez inspektora kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. W protokole kontroli inspektor ustalił, że pojazd należał do przedsiębiorstwa "W..." J. S. a kierował nim J. L., wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, co naruszało art. 33 ust.1 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U.nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późniejszymi zmianami/. Kierowca odmówił podpisania protokołu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. S. prowadzącego przedsiębiorstwo "W..." karę pieniężną w wysokości 2000,00 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art.33 ust.1 i art.92 ust.1p.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym.
Od decyzji tej odwołał się J. S. i wskazał, że przewóz wykonywał nie on, tylko kontrolowany J. L., który jest samodzielnym przedsiębiorcą wykonującym usługi transportowe. Dołączył do odwołania umowę z dnia [...] października 2001r. z J. L. o świadczenie usług transportu paliw, wypis z ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynika, od dnia [...] listopada 2001r. J. L. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług kierowcy oraz umowę, mocą której J. L. wynajmował pojazd od J. S., którym to pojazdem następnie wykonywał przewozy w ramach zawartej umowy o świadczenie usług.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2003R. uchylił swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2003r. i wszczął postępowanie z udziałem J. L. W wyniku tego postępowania decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] nałożył na J. L. prowadzącego firmę usługową "V..." karę pieniężną w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez licencji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 93 ust.1 i art.92 ust.1 p.1 w związku z art.51 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. L. wykonywał transport drogowy bez posiadania licencji i dokumentu potwierdzającego, że przed 1 stycznia 2002r. prowadził działalność gospodarczą w tym zakresie. Ze złożonego zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej wynika bowiem, że J. L. prowadził działalność gospodarczą świadcząc usługi kierowcy, a dopiero w toku postępowania rozszerzył wpis do ewidencji o świadczenie usług transportowych, nie korzysta więc z okresu przejściowego z art.103 p. 3 ustawy o transporcie drogowym.
Od tej decyzji odwołał się J. L.. Wskazał, że od 1 listopada 2001r. nieprzerwanie wykonuje usługi transportowe dla firmy J. S. –"W..." samochodem wynajętym od firmy "W..." i dokładnie wg jej zlecenia, jest samodzielnym przedsiębiorcą i sam płaci sobie składki na ZUS. Treść wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zaproponowała mu urzędniczka dokonująca wpisu, na podstawie tego wpisu wykonuje usługi transportowe i uważa, że jest objęty okresem przejściowym z art.103 ust.3 ustawy o transporcie drogowym. W uzupełnieniu odwołania wskazał, że będący w identycznej jak on sytuacji i mający takiej samej treści wpis do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorca z okręgu [...] został uznany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. za przedsiębiorcę objętego okresem przejściowym z art.103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję I instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 p.2 KPA oraz art.5 ust.1 , art.87 ust.1 i art.92 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. L. wykonywał transport drogowy bez posiadania licencji, a okres przejściowy z art.103 ust. 3 ustawy nie obejmował go, gdyż od 1 listopada 2001r. uzyskał uprawnienie tylko do świadczenia usług kierowcy a wpis do ewidencji obejmujący transport drogowy uzyskał dopiero 10 września 2003r.
Na tę decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ukarany J. L. Podnosił argumenty jak dotychczas oraz podkreślił, że ustawa nie określa jaki rodzaj działalności spełnia wymogi zapisu z art.103 ust.3 ustawy o transporcie drogowym a on prowadzi niezmiennie tę samą działalność od 1 listopada 2001r., którą sam Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2003r. uznał za działalność w zakresie transportu drogowego. Powołał się też na umowę najmu pojazdu i umowę zlecenia z firmą "W...", w świetle której jego działalność jest działalnością transportową. Podkreślił, że w toku sprawy uzyskał certyfikat kompetencji zawodowych i licencję na wykonywanie transportu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie i wywodził jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Badając w świetle tych przepisów zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.
W ocenie Sądu organ jest niekonsekwentny: z jednej strony przyjmuje, że działalność prowadzona przez J. L. w dacie kontroli była wykonywaniem transportu drogowego i wymagała licencji z drugiej zaś strony uznaje, że działalność ta nie była wykonywaniem transportu drogowego i dlatego nie jest objęta okresem przejściowym z art.103 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Takie podejście organu w ramach jednego postępowania i przy stosowaniu tej samej ustawy jest wadliwe. W świetle dokumentów i wyjaśnień jest niesporne, że skarżący od 1 listopada 2001r. prowadził cały czas niezmiennie taką samą działalność gospodarczą, polegającą na przewozie paliwa na zlecenie firmy "W..." J. S., pojazdem wynajmowanym od tej firmy. Rzeczą organu było określenie czy działalność ta mieści się w pojęciu krajowego drogowego przewozu rzeczy, jakim posługuje się art.103 ust.3 ustawy o transporcie drogowym i kto wykonywał transport drogowy. W swojej własnej decyzji wydanej w stosunku do J. S. organ uznał, że transport drogowy wykonywany był nie przez J. S. na potrzeby własne, tylko przez niezależnego przedsiębiorcę – J. L. Jeśli zaś tak organ przyjął, to konsekwentnie winien trzymać się przyjętej koncepcji, iż J. L. prowadził działalność gospodarczą w zakresie krajowego przewozu rzeczy. Jeśli zaś tę działalność prowadził, co niesporne, przed dniem 1 stycznia 2001r. to obejmuje go okres przejściowy na uzyskanie licencji trwający do 31 grudnia 2003r. Zaznaczyć należy, że istotnie, jak na to wskazał skarżący, w identycznej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w R. uznał, że działalność prowadzona na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej "świadczenie usług kierowcy z wyłączeniem zarobkowego przewozu osób" jest działalnością gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy. Odmienna interpretacja przez organ tego samego przepisu, w identycznym stanie faktycznym, jest sprzeczna z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa zawartą w art.8 KPA. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej był jednym z dowodów zgromadzonych w sprawie. Z wpisu tego nie wynika na czym dokładnie polegała działalność gospodarcza przedsiębiorcy, zaś z dołączonych umów i wyjaśnień wynika, że świadczył on usługi transportu paliw jako kierowca wynajętego od zleceniodawcy pojazdu. Fakt, że w toku postępowania w sprawie niniejszej J. L. rozszerzył wpis do ewidencji działalności gospodarczej o "krajowy transport drogowy rzeczy" nie świadczy o tym, iż wcześniej tej działalności nie wykonywał a tylko o tym, że doprecyzował wpis do ewidencji, zaś z materiału dowodowego wynika, że prowadzona przez niego działalność była od 1 listopada 2001r. cały czas nie zmieniona.
Z całokształtu materiału dowodowego wynika więc, że skarżący wykonywał usługi krajowego drogowego przewozu rzeczy, a jeśli tak, to był objęty okresem przejściowym z art. 103 p.3 ustawy. Organ wadliwie więc uznał, że w dacie kontroli skarżący powinien już legitymować się licencją, gdyż objęty był on okresem przejściowym, który jeszcze trwał. Jeśli zaś skarżący nie musiał jeszcze legitymować się stosowną licencją, to ukaranie go za jej brak naruszało przepisy prawa materialnego tj. art. 5, art. 92 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym i art. 103 ust. 3 tej ustawy.
Wobec wskazanego wyżej naruszenia prawa na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit. a p.p.s.a. Sąd uchylił obie decyzje i orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło