VI SA/Wa 175/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-08

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieusunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych może zostać wymierzona, jeśli producent wycofał zakwestionowane partie z produkcji po terminie wyznaczonym na usunięcie nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieusunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych może zostać wymierzona, nawet jeśli producent wycofał zakwestionowane partie z produkcji po terminie wyznaczonym na usunięcie nieprawidłowości. Terminowe usunięcie nieprawidłowości jest kluczowe, a późniejsze wycofanie produktów nie zwalnia z odpowiedzialności za niedopełnienie zaleceń pokontrolnych w wyznaczonym czasie.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieusunięcie nieprawidłowości w oznakowaniu artykułów rolno-spożywczych, polegających na stosowaniu znaku graficznego "BioFan" mimo braku uprawnień do produkcji ekologicznej. Pomimo otrzymania zaleceń pokontrolnych i wyznaczenia terminu na usunięcie nieprawidłowości, spółka nie zastosowała się do nich w wymaganym czasie. Spółka argumentowała, że wycofała zakwestionowane partie z produkcji po terminie, a znak "BioFan" nie stanowi opisu produktu ekologicznego. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieusunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku art. 40a ust. 2, art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 21, art. 28 ust. 2a oraz art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r., Nr 136, poz. 914, ze zm.), art. 2 lit. k, art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/97(Dz. Urz. L 189/1, z 20.07.2007 r.), art. 5 ust. 1 art. 16 oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 3 lz 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] czerwca 2012 r. wymierzającej w/w Spółce karę pieniężną w wysokości 7 292,00 zł za nieusunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli z dnia [...] lipca 2011 r., w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach [...] lipca 2011 r. (z przerwami) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K., przeprowadzili kontrolę w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowo Handlowym P Sp. z o.o., ul. [...], w zakresie wykorzystywania w znakowaniu wyrobów określenia "bio", "eko" itp., sugerujących ekologiczną metodę produkcji (protokół kontroli z dnia [...].07.2011 r., NR [...]). W toku kontroli ustalono, że producent umieszcza na opakowaniach artykułów rolno- spożywczych oferowanych do sprzedaży znak graficzny "BioFan". Stwierdzono, iż na stanie magazynu wyrobów gotowych znajdowało się 27 partii artykułów przygotowanych do sprzedaży i oznaczonych znakiem graficznym"BioFan". Z sześciu partii wyrobów gotowych pobrano urzędowe próbki w celu sprawdzenia prawidłowości oznakowania, w tym: - [...] 500 g, dane indentyfikacyjne partii B8.07.11, wielkość partii 546 szt., - [...] 250 g, dane indentyfikacyjne partii 28.06.2012, wielkość partii 647 szt., - [...] 250 g, dane indentyfikacyjne partii 14.07.2011, wielkość partii 237 szt., - [...] 50 g, dane indentyfikacyjne partii 16.06.12, wielkość partii 200 szt., - [...] 50 g, dane indentyfikacyjne partii 08.07.12, wielkość partii 241 szt., - [...] 53 g, dane indentyfikacyjne partii 05.01.12, wielkość partii 294 szt. Ustalono, iż przedsiębiorca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie produkcji żywności ekologicznej, a tym samym nie ma uprawnień do stosowania w oznakowaniu wprowadzanych do obrotu artykułów rolno-spożywczych określenia typu "Bio". W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., na podstawie art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przekazał kontrolowanemu zalecenia pokontrolne i wezwał do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania oraz poinformowania niezwłocznie o sposobie ich wykonania lecz nie później niż w ciągu 7 dni od daty usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. W dniach: [...] listopada 2011 r., inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K., działając na podstawie stosownego upoważnienia, przeprowadzili kontrolę w zakresie realizacji zaleceń pokontrolnych dotyczących wykorzystania w oznakowaniu wyrobów gotowych określenia bio, eko, itp. w "P." Sp. z o.o. (protokół kontroli z dnia [...] listopada 2011 r., NR [...]). W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych pobrano urzędowe próbki z 5 partii wyrobów gotowych przeznaczonych do sprzedaży, w celu sprawdzenia prawidłowości oznakowania, w tym- - [...] 500 g, dane indentyfikacyjne partii B8.07.11, wielkość partii 546 szt., - [...] 250 g, dane indentyfikacyjne partii 28.06.2012, wielkość partii 647 szt., - [...] 250 g, dane indentyfikacyjne partii 14.07.2011, wielkość partii 237 szt., - [...] 50 g, dane indentyfikacyjne partii 16.06.12, wielkość partii 200 szt., - [...] 50 g, dane indentyfikacyjne partii 08.07.12, wielkość partii 241 szt., - [...] 53 g, dane indentyfikacyjne partii 05.01.12, wielkość partii 294 szt. W wyniku oględzin stwierdzono, że w oznakowaniu wszystkich ww. partii zamieszczony był znak graficzny z napisem "BioFan", którą to nieprawidłowość stwierdzono również podczas poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lipca 2011 roku i była ona przedmiotem zaleceń pokontrolnych. W związku z powyższym Organ I instancji w dniu [...] listopada 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za nie wykonanie zaleceń pokontrolnych z dnia [...] sierpnia 2011 Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów uznał je za bezzasadne. Stwierdził, iż fakt, iż strona wycofała (jak twierdzi) zakwestionowane partie z produkcji w dniu [...] grudnia 2011 r. nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie albowiem [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych skierował do strony zalecenia pokontrolne w dniu [...] sierpnia 2011 r., wskazując 30 dniowy termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przyjmując, iż strona odebrała zalecenia pokontrolne [...] sierpnia 2011 r., tj.: w dacie sporządzenia przez pełnomocnika strony pisma stanowiącego odpowiedź na zalecenia pokontrolne, termin do usunięcia przedmiotowej nieprawidłowości upłynął w dniu [...] września 2011 r. Dołączone do odwołania dokumenty świadczące o wycofaniu produktów ze sprzedaży oraz dokument "Rozchód wewnętrzny RW" zostały opatrzone datą odp. [...] grudnia 2011 r. i [...] grudnia 2011 r., wobec faktu, iż strona miała obowiązek wykonania zaleceń pokontrolnych do dnia [...] września 2011 r., nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego wykonanie zaleceń pokontrolnych z dnia [...] sierpnia 2011 r. Ponadto w ocenie organu, dokumenty te budzą wątpliwości, co do ich autentyczności, bowiem dokument "Rozchód wewnętrzny RW nr [...] " - data wystawienia: [...].12.2011 r., został wydany na podstawie "protokołu wycofania produktów, ze sprzedaży" (co wynika z opisu na tym dokumencie). Natomiast przedmiotowy "protokół wycofania produktów ze sprzedaży", został podpisany w dniu [...] grudnia 2011 r., co oznacza, iż dokument "Rozchód wewnętrzny RW nr [...] " został wydany na podstawie protokołu, który miał powstać dopiero w dniu następnym. Główny Inspektor JHARS wyjaśnił, że decyzja Organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r. o umorzeniu postępowania w całości, dotyczyła postępowania wszczętego w dniu [...] listopada 2011 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o rolnictwie ekologicznym, co oznacza, iż przedmiotowa decyzja organu I instancji nie dotyczy rozpatrywanej sprawy, tj. postępowania wszczętego w związku z niewykonaniem zaleceń pokontrolnych. Ponadto organ I instancji uchylił w całości postępowania wszczęte w dniu [...].11.2011 r. z uwagi na błędną podstawę prawną. Wskazał także, że zgodnie z art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wojewódzki inspektor przekazuje kontrolowanemu zalecenia pokontrolne i wzywa do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. Natomiast zgodnie z art. 40a ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, kto nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił wysokość wymierzonej kary. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu pierwszej i drugiej instancji. Skarżąca podniosła zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego mający istotny wpływ na wynik postępowania polegający na przyjęciu, iż nie wykazała, iż zakwestionowane partie zostały usunięte zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi, podczas gdy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Spożywczych w decyzjach nr [...],[...],[...],[...],[...] - wszystkie z dnia [...] listopada 2012 roku, którymi uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie nakazania zmiany oznakowania przedmiotowej partii towarów, dokonał tego wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zakwestionowana partia została wycofana z obrotu i zniszczona, a więc dokonał skrajnie przeciwnych ustaleń, aniżeli w tej sprawie; oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, a w szczególności: -art. 23 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, że produkt opisywany jest za pomocą terminu sugerującego nabywcy, że został uzyskany zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu, a tym samym, że opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności: - art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co narusza zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązki organu w zakresie konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i interes społeczny oraz słuszny interes strony; nadto naruszenie przepisów postępowania i wymierzenie kary mimo umorzenia w tym zakresie w całości postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 roku. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty podnosząc m.in., iż wycofała ze sprzedaży zakwestionowane produkty w dniu [...] grudnia 2011 roku czego organ I instancji nie wziął pod uwagę. Nie wykazywała wcześniej owej okoliczności, albowiem otrzymała postanowienie o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości w sprawie wymierzenia grzywny z dnia [...] stycznia 2012 roku w przedmiotowej sprawie. Treść owej decyzji spowodowała przekonanie strony, o tym, iż sprawa jest zakończona definitywnie i nie ma potrzeby dalszego wykazywania wycofania zakwestionowanych produktów ze sprzedaży. Nadto organ II instancji z jednej strony uzasadnia, że skarżąca wprowadziła do obrotu zakwestionowane partie i stąd wymierzenie kary jest zasadne, zaś później powołuje się na nieterminowe - bo dopiero w grudniu 2011 roku - wycofanie zakwestionowanych partii. Stwierdziła, iż termin bio nigdy nie został w zakresie zakwestionowanych partii użyty w handlu, gdyż towar został zakwestionowany. Cytując przepis art. 23 ust 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 stwierdziła, że mieści się w nim definicja produktu ekologicznego -produkt taki to ten, którego: "składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu". Wykładnia językowa cytowanego przepisu, zdaniem skarżącej, pozwala na stwierdzenie, że produkt ekologiczny zdefiniowany został przez charakterystykę jego opisu. Miejsce położenia opisu produktu nie zostało precyzyjnie określone, przyjąć zatem należy, że może być to reklama produktu, napis na opakowaniu itp. W każdym przypadku, nie wykraczając poza dozwolone ramy wykładni językowej, jest to "opis" danego produktu. Powołując się na Słownik terminów literackich autorstwa Anny Popławskiej, Piotra Szeląga i Kamila Kotowskiego skarżąca uznała, iż w definicja pojęcia "opis" zawiera charakterystykę czegoś. Opis odnosi się wprost do pewnej substancji, którą może być zarówno osoba fizyczna jak i produkt handlowy, np. czekolada. Opisując taki produkt konieczne jest jego precyzyjne wskazanie. Brak konkretnego zaznaczenia, który z produktów jest przedmiotem opisu spowoduje, w ocenie skarżącej, iż przymiotniki w nim użyte nie zostaną dopasowane do przedmiotu charakteryzowanego i przez to wypowiedź nie będzie opisem. Definicja wskazuje również, że "w opisie poetyckim z kolei chodzi nie tyle o rzeczowe przedstawienie zjawisk, ile o wytworzenie atmosfery, nastroju, ukazanie emocji bohatera". W tym kontekście zdaniem skarżącej podkreślenia wymaga fakt, że do reklamy (opisu produktu znajdującego się na jego opakowaniu itp.) produktu handlowego cytowaną definicję można stosować wprost. W tym wypadku kluczową kwestią jest wytworzenie pewnej atmosfery wokół produktu, jego właściwości, cech spożywczych, zdrowotnych itp. Tym samym samo zawarcie na opakowaniu znaku graficznego bez odniesienia się do przedmiotu produktu w sposób oczywisty nie może stanowić jego opisu. Skarżąca stwierdziła, że znak graficzny producenta zawarty na opakowaniu produktów przez niego wytworzonych występujący niezależnie i samodzielnie, bez jakiegokolwiek odniesienia się do nazwy produktu (rozumianej jako np. czekolada), jego składników, nie może być traktowany jako opis. Zatem grafizm zawarty na opakowaniach produktów spółki P. w postaci napisu BIOFAN nie odnosi się w żaden sposób do przedmiotu produktu na którego opakowaniu jest umieszczony, nie stanowi jego charakterystyki. Nie budzi zatem wątpliwości fakt, że nie może być uznany za opis. Skoro zatem znak graficzny zawierający napis BIOFAN nie stanowi opisu produktu, jego składników lub materiałów paszowych, to w żaden sposób nie powinien stanowić przedmiotu zainteresowania Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Skarżąca wywodziła, iż przepis art. 23 ust. 1 rozporządzenia nie wskazuje, które wyrazy lub ich pochodnie nie mogą być stosowane "łącznie z innymi wyrazami", albowiem w samym przepisie zawarto zastrzeżenie odnoszące się do ubywania słów sugestywnych (produkcje ekologiczną) samodzielnie lub łącznie, a nie łącznie z "innymi słowami". Zatem zdaniem skarżącej zwrot BIOFAN nie jest objęty definicją wymienionego przepisu. Występuje bowiem nie sam lecz łącznie z innym słowem. Przedrostek "bio" ma na celu nawiązywać do procesów życiowych, natomiast "fan" oznacza sympatyka. Z uwagi na fakt, że przepis ten ogranicza wolny rynek i swobodę działalności gospodarczej, wymaga przyjęcia ścisłej wykładni i nie może być interpretowany w sposób dowolny. Skarżąca wyjaśniła również, że przedmiotem działalności Spółki jest produkcja i dystrybucja środków spożywczych specjalnego przeznaczenia, a nie środków spożywczych. Wyrażenie Biofan ma na celu nawiązywać do pełnionej przez te produkty funkcji specjalnej, a nie do produkcji ekologicznej. Ponadto na opakowaniach nie zamieszczono logo produkcji ekologicznej oraz nie reklamowano produktu, jako pochodzącego z produkcji ekologicznej. Skarżąca powołała się na sporządzoną na jej wniosek opinię prof. dr hab. n. med. Marii Wardas Kierownika Katedry i Zakładu Żywieniowego i Żywności Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, zgodnie z którą wyrażenie BioFan nie stanowi oznakowania produktu oraz termin ten nie ma charakteru sugestywnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Na wstępie, mając na uwadze stanowisko profesjonalnego pełnomocnika, wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącej, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o umorzenie postępowania administracyjnego nie znajduje żadnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K. "P." Sp. z o.o., ul. [...] w C. W jej wyniku zakwestionowano oznakowanie 6 partii artykułów rolno-spożywczych, z uwagi na umieszczony na etykietach poszczególnych produktów znak graficzny z napisem BioFan. Organy administracji uznały, iż oznakowanie to naruszało art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007. Poza sporem bowiem jest, że skarżąca produktów ekologicznych nie wytwarzała, jak i to, że stosownie do art. 29 rozporządzenia nie posiadała właściwego świadectwa (certyfikatu) nadającego jej uprawnienia producenta ekologicznego (art. 2 pkt 2 u.r.e. w związku z art. 2 lit. d) rozporządzenia nr 834/2007). Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym w art. 1 określiła zadania i właściwości organów administracji publicznej i jednostek organizacyjnych w rolnictwie ekologicznym w zakresie wykonania przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91. Zgodnie z art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b w/w ustawy osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 - 26 rozporządzenia nr 834/2007 - podlega karze pieniężnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niższej jednak niż 500 zł. Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91(Dz. U. UE L z dnia 20 lipca 2007 r.) w preambule stanowi m.in., że (3) celem wspólnotowych ram prawnych regulujących sektor produkcji ekologicznej powinno być zapewnienie uczciwej konkurencji i właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego produktów ekologicznych, a także utrzymanie i uzasadnienie zaufania konsumentów w stosunku do produktów oznaczonych jako ekologiczne. Ponadto celem ram prawnych powinno być stworzenie takich warunków, w których sektor ten będzie mógł się rozwijać zgodnie z tendencjami rynkowymi i tendencjami w dziedzinie produkcji. (5) W związku z tym stosowne jest bardziej jednoznaczne określenie celów, zasad i reguł mających zastosowanie do produkcji ekologicznej, co przyczyni się do zwiększenia przejrzystości i do wzrostu zaufania konsumentów, jak również do zharmonizowanego rozumienia koncepcji produkcji ekologicznej. Art.2 w/w rozporządzenia stanowi, że do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: a) "produkcja ekologiczna" oznacza stosowanie metody produkcji zgodnej z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji; b) "etapy produkcji, przygotowania i dystrybucji" oznaczają każdy etap, począwszy od produkcji wstępnej produktu ekologicznego aż do przechowywania, przetwarzania, transportu, sprzedaży lub zaopatrzenia ostatecznego konsumenta, jak również - w stosownych przypadkach - znakowanie, reklamę, import, eksport oraz działania podwykonawcze; c) "ekologiczny" oznacza pochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią związany; k) "znakowanie" oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. W myśl art. 23 ust. 1 rozporządzenia do celów niniejszego rozporządzenia uznaje się, że produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeżeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących nabywcy, że produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy wymienione w załączniku (w języku polskim termin "ekologiczne"), ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. "bio" i "eko", używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W świetle art. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia wspomniane wyżej terminy nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w żadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że nie są używane w odniesieniu do produktów rolnych w żywności lub paszy lub wyraźnie w żaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. Ponadto nie stosuje się żadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk używanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub użytkownika poprzez sugerowanie, że produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w niniejszym rozporządzeniu. Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą zgodność tej żywności lub pasz / wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Jak już wyżej wskazano "znakowanie" (art. 2 lit. k), oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Można zauważyć, że w ww. przepisie ustawodawca wspólnotowy nie wyłączył oznaczenia przedsiębiorcy (nazwy firmy) z zakresu definicji znakowania. Stosownie do art. 1 ust. 3. lit. a dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 109 z 06.05.2000, str. 29, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 75), "etykietowanie" oznacza wszelkie wyrazy, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do środków spożywczych i umieszczone na każdym opakowaniu, dokumencie, uwadze, etykiecie, obwódce lub pierścieniu towarzyszącym lub odnoszącym się do takiego środka spożywczego. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 w/w ustawy). Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, powołującym się na art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 25.08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171 poz. 1225, ze zm.; ustawa ta dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji ww. dyrektywy 2000/13/WE), oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przepis art. 45 ust. 2 powyższej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Jak stanowi art. 2 pkt 8 lit a ustawy o rolnictwie ekologicznym "wprowadzanie do obrotu" oznacza w odniesieniu do produktów - wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze. zm.). Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. W myśl art. 91 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. UE L z dnia 18 września 2008 r.) państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieżenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007 oraz w tytule III lub załączniku XI do niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z art. 28 ust. 2a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wojewódzki inspektor przekazuje kontrolowanemu zalecenia pokontrolne i wzywa do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie. W myśl art. 40a ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, kto nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Jak stanowi art. 40a ust. 5 ww. ustawy, ustalając wysokość kary, wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. W rozpoznawanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., przekazał skarżącej zalecenia pokontrolne, wzywając do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości terminie 30 dnia od dnia ich otrzymania. Powtórna kontrola przeprowadzona u skarżącej w dniach [...] listopada 2011 r., wykazała tę samą nieprawidłowość w oznakowaniu wyrobów tego samego rodzaju, co, jak zasadnie stwierdził organ, świadczy o nie wykonaniu zaleceń pokontrolnych. Należy podkreślić, iż zalecenia pokontrolne dotyczyły nieprawidłowości stwierdzonej w danym rodzaju artykułu rolno-spożywczego, a nie konkretnej jego partii w przeciwieństwie do decyzji, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych. Skoro zatem organ kontroli w wyniku przeprowadzenia powtórnej kontroli stwierdził tożsame nieprawidłowości w wyrobach tego samego rodzaju, to należy podzielić stanowisko organu, iż w takim przypadku nie ma znaczenia fakt, iż kontrolowane partie poddano utylizacji. Okoliczność, iż producent wycofał zakwestionowane partie z produkcji w dniu [...] grudnia 2011 r. nie miała znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Jak bowiem prawidłowo ustalił organ, termin do usunięcia termin do wykonania zaleceń pokontrolnych upłynął w dniu [...] września 2011 r. Odnosząc się zaś do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego polegający na przyjęciu, iż skarżąca nie wykazała, iż zakwestionowane partie zostały usunięte zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi, podczas gdy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Spożywczych w decyzjach z dnia [...] listopada 2012 roku, którymi uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie nakazania zmiany oznakowania przedmiotowej partii towarów, dokonał tego wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zakwestionowana partia została wycofana z obrotu i zniszczona, a więc dokonał skrajnie przeciwnych ustaleń, aniżeli w tej sprawie stwierdzić należy, iż nie jest on trafny. Należy bowiem zauważyć, iż wskazane w skardze decyzje Głównego Inspektora JHARS z dnia [...] listopada 2012 r., dotyczyły postępowań w sprawie nakazu zmiany oznakowania zakwestionowanych partii w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Główny Inspektor umorzył w/w postępowania z uwagi na ich bezprzedmiotowość wynikającą z braku przedmiotu sprawy, jakim były zakwestionowane partie. Odnosząc się do zarzutu wymierzenie kary mimo umorzenia w tym zakresie w całości postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 roku uznać należy, iż jest on całkowicie pozbawiony podstaw. Decyzja (nie postanowienie) Organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r. o umorzeniu postępowania w całości w związku ze wskazaniem błędnej podstawy prawnej tj. art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym, dotyczyła postępowania wszczętego w dniu [...] listopada 2011 r. co Główny Inspektor JHARS wyjaśnił w sposób wystarczająco zrozumiały. W świetle powyższych wywodów Sąd nie dopatrzył się też podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia swobody działalności gospodarczej. Podnieść bowiem należy, iż swoboda ta podlega ograniczeniom w przypadkach przewidzianych prawem. Sankcja nałożona na skarżącą związana jest z ochroną rynku, uczciwej konkurencji i zaufania konsumentów. Nie jest też nadmierna. Nie może zatem być mowy o naruszeniu zasady proporcjonalności i słusznych interesów strony. Ostatecznie zatem za niezasadne należy uznać także zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego istotnego w sprawie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Nakładając karę pieniężną organ administracji miał na uwadze ustalenia kontroli, których spółka nie kwestionowała. Kierował się również przesłankami z art. 40a ust. 5 u.r.e. uwzględniając stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia spółki, zakresem ustalonego naruszenia, jej dotychczasową działalnością i wielkością obrotów za okres poprzedzający kontrolę. Wszystkie te względy zostały przez organ administracji szczegółowo w decyzji omówione na uzasadnienie wysokości nałożonej sankcji. W tym, zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło