VI SA/Wa 1750/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "Organ", "GITD"), na podstawie art. 58 w zw. z art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; z późn. zm.; dalej "kpa"), po rozpatrzeniu wniosku B. G. (dalej: "Skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Przedmiotowe postanowienie wydano w wyniku następujących ustaleń faktycznych. Dnia 17 listopada 2019 r. urządzenie kontrolne o nr [...] o godzinie 02:40:16 na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] – węzeł [...] (wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatą elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej), zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego [...] o nr rej. [...] poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o nr rej. [...]. W wyniku dokonanej kontroli stacjonarnej stwierdzono, iż w ww. pojeździe nie znajduje się urządzenie kontrolne ViaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz danych meldunkowych systemu ewidencji PESEL, ustalono, iż właścicielem pojazdu w dniu odnotowania naruszenia była Pani B. G. zamieszkała pod adresem: [...],[...]. W związku z powyższym pismem z 14 lutego 2020 r. zawiadomiono Skarżącą o wszczęciu postępowania z urzędu wobec jej osoby w przedmiocie oceny czy doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm). W piśmie tym pouczono Skarżącą o treści art. 10 kpa, art. 73 kpa oraz możliwości zgłaszania dodatkowych wyjaśnień oraz żądań w sprawie. Pismo to wysłane na ustalony adres Skarżącej zostało awizowane a następnie odebrane przez Skarżącą osobiście we właściwej miejscowo placówce pocztowej . Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2020 r. w związku z prowadzonym ww. postępowaniem nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego ww. pojazdem. Decyzja wysłana Skarżącej na adres: [...],[...], doręczona została Skarżącej w tzw. trybie zastępczym (art. 44 kpa) z uwagi na jej nieodebranie w placówce pocztowej mimo dwukrotnych prób doręczenia przez doręczyciela pocztowego poczty polskiej i podwójnej awizacji przesyłki organu. Pismem oznaczonym datą 25 października 2021 r. Skarżąca złożyła pismo zatytułowane "Skarga na decyzję ze skutkiem natychmiastowego wyjaśnienia". W treści pisma wskazała m.in., iż przedmiotowym pojazdem w dniu zdarzenia kierował jej mąż K. G. a ona nie powinna odpowiadać za to przewinienie. Skarżąca podniosła przy tym, iż leczy się na depresję i zwróciła się o nienakładanie na nią decyzji krzywdzących. Do pisma dołączono kopię aktu notarialnego z [...] sierpnia 2010 r. wskazującego na ustanowienie rozdzielności majątkowej między nią a jej mężem. Pismem z dnia 19 listopada 2021 r. Organ administracyjny wezwał Skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego w ww. piśmie z 25 października 2021 r. pouczając o możliwych trybach rozpoznania jej pisma. Odpowiadając na wezwanie organu Skarżąca złożyła trzy pisma z czego pierwsze oznaczone datą 02.12.2021 zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie spraw w związku z tytułami wykonawczymi (...)", drugie oznaczone datą 03.12.2021 r. zatytułowane: "wniosek o umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części", oraz trzecie zatytułowane: "Odpowiedź na wezwanie z dnia 19.11.2021" w którym Skarżąca sprecyzowała swoje stanowisko z 25.10.2021 r. w ten sposób, iż zwraca się o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. znak [...] GITD odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Organ wyjaśnił m.in., iż strona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiła żadnych okoliczności z powodu, których doszło do uchybienia terminu ani w jakimkolwiek stopniu nie uprawdopodobniła braku winy co do przedmiotowego uchybienia terminu. Tym samym w ocenie organu brak było podstaw w sprawie do uwzględnienia żądania strony i przywrócenia uchybionego terminu. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwracając się o uchylenie wydanych w jej sprawie postanowień (Skarżąca wniosła bowiem sześć skarg w sześciu analogicznych sprawach rozpatrywanych przed tut. Sądem Sygn. akt 1750/22 – 1755/22). W uzasadnieniu skargi Skarżąca ponownie podniosła okoliczności dotyczące braku podstaw do nałożenia na nią kary określonej decyzją organu I instancji wskazując, iż pojazd dokonujący przejazdu bez opłaty jest tylko zarejestrowany na nią a użytkowany jest przez jej męża, który posiada umowy na urządzenie pokładowe. W skardze podniesiono również, iż niektóre decyzje skierowane do niej nie były jej doręczane a mimo to uznano je za skutecznie doręczone. W ocenie Skarżącej takie działanie organu jest dla niej krzywdzące bowiem w dobie pandemii Covid 19 wiele pism nie zostawało doręczanych adresatom. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż podstawę prawna rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwany dalej "k.p.a.). Zgonie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W świetle § 2 tego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazania wymaga także, iż zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej: "ustawa o zwalczaniu COVID-19"), w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Nadto organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ponieważ Skarżąca ostatecznie precyzując swoje żądanie w dniu 3 grudnia 2021 r. (pismo pierwotne wniesiono 25 października 2021 r. tj. niemal 6 miesięcy po terminie) wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, który upłynął z dniem 14 kwietnia 2022 r., organ administracyjny rozpoznał zgodnie z żądaniem strony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu uznając, iż wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie. W tym miejscu wskazać należy, iż mimo obowiązku określonego art. 15zzzzzn2 ustawy ustawa o zwalczaniu COVID-19 co do powiadomienia Skarżącej o uchybieniu terminu, z uwagi na skuteczne wniesienie wniosku o przywrócenie terminu organ słusznie uznał za bezpodstawne powiadamianie Skarżącej o tym, iż uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy i przysługuje jej prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skoro bowiem Skarżąca skorzystała już ze swego prawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu organ zobowiązany był do merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku a procedura mająca stanowić gwarancję możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu przewidziana w art. 15zzzzzn2 ustawy o zwalczaniu COVID-19 co do jej celu została zrealizowana. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie GITD słusznie uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedotrzymaniu terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzja z [...] marca 2020 r. o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12). Wskazuje się również, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (p. wyrok NSA z 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11; wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać również pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (p. postanowienie NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). Choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i uniemożliwiła dokonanie czynności, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. W odróżnieniu od nagłej choroby, która często nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ponieważ nie wyklucza możliwości sporządzenia oświadczenia na piśmie i nadania tego pisma przez pocztę - osobiście lub przez domownika (wyrok NSA oz. w Szczecinie z 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1435/97). W przedmiotowej sprawie Skarżąca nie powołała wprost żadnych okoliczności usprawiedliwiających niedochowanie terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści swoich pism z 25 października 2022 r. oraz z 2 i 3 grudnia, powoływała zasadniczo okoliczności dotyczące decyzji o nałożeniu na nią kary pieniężnej przez organ I instancji. W pisma tych dopatrzeć się jedynie można, iż Skarżąca ma pewne problemy zdrowotne (depresja od 2016 r.) oraz wielokrotnie dzwoniła do organu administracyjnego składając wyjaśnienia w sprawie. Na etapie skargi wskazano również, iż trudności w doręczaniu decyzji wydawanych wobec Skarżącej wynikały ze stanu epidemii, który powodował trudności w obiegu korespondencji pocztowej. W ocenie Sądu GITD zasadnie odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu bowiem wskazane wyżej okoliczności nie uprawdopodabniały braku winy co do uchybionego terminu. Podkreślić tutaj należy, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało skutecznie doręczone Skarżącej a zatem miała wiedzę co do prowadzonego wobec niej postępowania. Nadto wobec skarżącej toczyło się kilka spraw a jak sama twierdzi wielokrotnie dzwoniła do organu składając wyjaśnienia w sprawie. Tym samym okoliczność braku podjęcia przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie organu I instancji (podwójna awizacja przesyłki), nie może być usprawiedliwiona powołaniem się na ogólne trudności w doręczaniu korespondencji z uwagi na Covid – 19. Przyczyny zatem uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tej sprawie, nie uzasadniały uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ nie uprawdopodabniają one braku winy Skarżącej w jego niedochowaniu. Sąd stwierdza, że organ nie naruszył przepisów postępowania, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł, jak w sentencji wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a.