VI SA/Wa 1754/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-03

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Ewa Frąckiewicz, Zdzisław Romanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot eksploatujący automaty do gier hazardowych posiada interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier?
Ratio decidendi
Podmiot eksploatujący automaty do gier hazardowych nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej. Postępowanie w sprawie udzielenia lub cofnięcia upoważnienia jednostce badającej jest postępowaniem wewnątrzadministracyjnym, w którym stroną jest wyłącznie jednostka badająca oraz minister właściwy do spraw finansów publicznych. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, a nie z potencjalnych przyszłych zdarzeń czy interesu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o cofnięcie jednostce badającej (Izbie Celnej) upoważnienia do badań technicznych automatów do gier, zarzucając jej bezzasadną odmowę wykonywania badań i brak niezależności. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Ministra Finansów, skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumenty o posiadaniu legitymacji czynnej i interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi "B" Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badawczej upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2012 r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z [...] kwietnia 2012 r., którym odmówił B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca) wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] marca 2012 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek skarżącej o cofnięcie - na podstawie art. 23f ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm.) - dalej u.g.h., jednostce badającej – Izbie Celnej w [...] (dalej Izba) upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Jako podstawę żądania wskazano bezzasadną odmowę wykonywania badań technicznych i wydawania opinii technicznych na rzecz m.in. skarżącej, co skutkuje obligatoryjnym cofnięciem upoważnienia zgodnie z art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. Dodatkowo skarżąca podważyła możliwość pełnienia przez Izbę funkcji jednostki badającej podnosząc, że jednostka Służby Celnej nie jest organem niezależnym. Wskazała, że jest stroną kilku postępowań w sprawie rejestracji automatów do gier o niskich wygranych prowadzonych przez urzędy celne, które w celu weryfikacji swojego stanowiska mogą skierować automat do kontroli. W sytuacji, gdy automat do gier o niskich wygranych zostanie poddany badaniom w jednostce badającej Izbie Celnej w [...] nastąpi konflikt interesów i brak przedmiotu niezależności, naruszenie praworządności oraz zadań, jakie ustawodawca postawił przed organami celnymi. Postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. Minister Finansów odmówił skarżącej wszczęcia postępowania ponieważ uznał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do wystąpienia z żądaniem cofnięcia jednostce badającej upoważnienia. Wskazał, że przepis art. 23f ust. 1 u.g.h. określa warunki, jakie musi spełnić podmiot ubiegający się o status jednostki badającej. W dniu 8 kwietnia 2011 r. Minister Finansów udzielił upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier Izbie Celnej w [...]. Organ wskazał, że stroną postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier jest podmiot, który uprzednio uzyskał takie upoważnienie, tj. Izba Celna w [...]. Postępowanie w sprawie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do przeprowadzania badań nie może dotyczyć interesu prawnego wnioskodawcy, bowiem żaden przepis prawa nie przyznaje skarżącej korzyści, która mogłaby być zrealizowana w tym postępowaniu. Skarżąca nie podała żadnego konkretnego przepisu prawa materialnego, będącego podstawą dla wykazania jej interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Skarżąca złożyła do Ministra Finansów zażalenie i wniosła o uchylenie postanowienia. Zarzuciła naruszenie art. 133 § 1 pkt 2 w zw. art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749), dalej jako Ordynacja, w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji gdy skarżąca posiadała legitymację czynną do wszczęcia postępowania gdyż posiada interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Podniosła, że posiada nie tylko interes faktyczny, ale również prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wskazała, że interes prawny rozumiany jako prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie, m.in. w kwestii kosztów wykonania przedmiotowego badania. Powtórzyła, że jest stroną postępowań w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. Postępowania te prowadzone są przez urzędy celne, które w celu weryfikacji swojego stanowiska, na mocy art. 23b u.g.h. mogą skierować automat do kontroli. Dopuszczenie do weryfikacji twierdzeń organu innego niż organ służby celnej należy uznać za niedopuszczalne z uwagi na konflikt interesów i brak przymiotu niezależności (oba organy podlegają Ministrowi Finansów), naruszenie zasady praworządności oraz zadań jakie ustawodawca postawił przed organami celnymi. Podkreśliła, że w części postępowań, w których skarżąca jest stroną, a których przedmiotem jest cofnięcie rejestracji należących do niej automatów, organy prowadzące postępowanie skierowały automaty do badania do jednostki badającej – Izby Celnej w [...]. Skutkiem takiego badania może być, zgodnie z art. 23b ust. 5 u.g.h., obciążenie strony kosztem badania. Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał stanowisko wyrażone w swoim poprzednim postanowieniu. Wskazał, że zgodnie z art. 133 § 1 Ordynacji, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do którego czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 Ordynacji zaznaczył, że dla przyjęcia, czy dany podmiot jest stroną postępowania podatkowego, nie wystarczy wykazanie, że jest on jednym z podmiotów prawa podatkowego, lecz niezbędne jest spełnienie drugiego kryterium, tj. posiadanie interesu prawnego. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, dającej się indywidualnie wyodrębnić, dotyczącej sytuacji danego podmiotu w sposób bezpośredni. Organ wskazał, że skarżąca nie wykazała w swoim zażaleniu interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Zasadnie zatem odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie, zgodnie z art. 165a Ordynacji. Minister podkreślił, że interes prawny wskazany przez podmiot, powinien być przy tym indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Interes prawny powinien być aktualny. Realność (aktualność) jest istotną cechą interesu prawnego. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami, okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości. Ponadto o istnieniu tego interesu decyduje ocena ustawodawcy a nie przekonanie zainteresowanego. Organ zauważył ponadto, że wskazany przez skarżącą art. 23b u.g.h., dający prawo naczelnikowi urzędu celnego prawo do żądania przeprowadzenia badań technicznych automatów do gier, nie może być uznany za podstawę wykazania interesu prawnego skarżącej w sprawie dotyczącej upoważnienia jednostki badającej. Z przepisu tego wynika, że spółka będzie mieć przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zarejestrowanego na jej rzecz automatu do gier i w tym postępowaniu strona może podnosić kwestie, które w jej ocenie mogą mieć znaczenie dla realizacji gwarancji bezstronności organu prowadzącego postępowanie. W ocenie organu nieuprawnione jest wywodzenie interesu prawnego z ww. przepisu w postępowaniu w sprawie upoważnienia jednostki badającej. Także podnoszona przez skarżącą kwestia kosztów przeprowadzonych badań dotyczy badania konkretnego automatu, w której to sprawie, jak sama wskazuje skarżąca, toczy się odrębne postępowanie. Mając powyższe na uwadze Minister wyjaśnił, że z brzmienia przepisów ustawy o grach hazardowych wynika, że stroną postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier jest podmiot, który uprzednio uzyskał takie upoważnienie. Art. 23f ust. 5 u.g.h. nie daje zatem podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia jednostce badającej na wniosek skarżącej. Wybór jednostki badającej jest w istocie rzeczy aktem wewnętrznym organu, stanowiącym przekazanie części uprawnień na rzecz innego podmiotu. Adresatem tego upoważnienia jest jednostka badająca, która w ten sposób uzyskała umocowanie organu państwowego do prowadzenia odpowiednich badań. Zatem wybór jednostki badającej nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Konsekwentnie zatem weryfikacja udzielonych upoważnień, jak i zainicjowanie postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia upoważnienia, przysługuje wyłącznie Ministrowi Finansów. Odnośnie zarzucanego braku bezstronności Izby organ wyraził stanowisko, że okoliczność prowadzenia przez dyrektora izby celnej postępowań, w których stroną jest skarżąca, nie świadczy o braku bezstronności Izby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła naruszenie przepisów procedury mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, wskazując: - art. 133 § 1 pkt 2 w zw. art. 165 § 1 Ordynacji w związku z art. 8 u.g.h. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca posiadała legitymację czynną do wszczęcia postępowania, gdyż posiada interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia; - art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji poprzez niepodjęcie postępowania podatkowego w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych i załatwienie sprawy podatnika, a dodatkowo, poprzez odmowę wszczęcia postępowania bez należytego wykazania jej podstaw, naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Zarzuciła również naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez odmowę skarżącej rozpatrzenia jej sprawy zgodnie z przepisami prawa podatkowego. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty z zażalenia podnosząc, że posiada legitymację czynną do wszczęcia postępowania i podkreślając, że kryterium interesu prawnego nie jest obligatoryjnym elementem strony postępowania podatkowego. Wskazała, ze wobec niej toczy się kilkadziesiąt postępowań w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych, w kilkunastu z nich wskazano Izbę Celną w [...], jako jednostkę badającą. Tym samym czynność organu podatkowego o nadaniu upoważnienia tej jednostce badającej odnosi się bezpośrednio do skarżącej. Jednostka badająca rażąco naruszyła przepisy ustawy o grach hazardowych poprzez odmowę udzielenia informacji w przedmiocie procedury przekazywania automatów do badań, czasu trwania tych badań i innych żądanych przez skarżącą, ponadto odmówiła przyjęcia automatów skarżącej do badania. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji wskazała, że udzielenie upoważnienia Izbie naruszyło zasadę demokratycznego państwa prawa, bowiem naruszyło regulację zawartą w ustawie o Służbie Celnej, w szczególności art. 19 ust. 1, który, zawierając zamknięty katalog zadań dyrektorów izb celnych, nie zawiera zadań związanych z wypełnianiem funkcji jednostki badającej. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy w zaistniałym, bezspornym stanie faktycznym, skarżącej przysługuje legitymacja czynna do spowodowania wszczęcia przez Ministra Finansów postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badającej – Izbie Celnej w [...] upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Dlatego też Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, konieczne jest rozstrzygnięcie tylko i wyłącznie, czy skarżąca ma interes prawny w tym, aby żądać od Ministra Finansów przeprowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia upoważnienia do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier Izbie Celnej w [...]. Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) dodała do ustawy o grach hazardowych art. 23a – 23f, regulujące m.in. dwie ważne kwestie, tj. postępowanie rejestracyjne oraz wymagania jakie powinna spełniać jednostka badająca i tryb wydawania (cofania) takiej jednostce upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Należy tutaj przypomnieć, że powołane wyżej kwestie były uregulowane w ustawie o grach i zakładach wzajemnych oraz podstawowym brzmieniu ustawy o grach hazardowych w znacznie węższym zakresie. W stanie prawnym stworzonym przez ustawę o zmianie ustawy o grach hazardowych z dnia 26 maja 2011 r. rozbudowaniu uległy zwłaszcza przepisy regulujące postępowanie związane z rejestracją automatów i urządzeń do gier (tzw. postępowanie rejestracyjne). Zgodnie z art. 23f ust. 1 "Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki: 1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement); 2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym; 3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Ust. 2. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności: 1) certyfikat akredytacji; 2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań; 3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami - w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Ust. 3. Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji. Ust. 4. Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji. Ust. 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji: 1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b (cofnięcie obligatoryjne) 2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3 (cofnięcie fakultatywne). Ust. 6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.". Powołane przepisy oznaczają, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, którego udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia określone, wymienione wyżej w ustawie warunki. Upoważnienie udzielane jest na wniosek określonej jednostki badającej, do którego powinny zostać dołączone dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ustawie. I znów, dopiero odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji, co zdaje się potwierdzać wniosek organu, że wyrażenie zgody w tej kwestii nie ma postaci indywidualnego aktu administracyjnego i ma charakter czynności materialno-technicznej. Wniosek ten zdaje się również potwierdzać sposób podania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wiadomości publicznej wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, dokonywany na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. Odnosząc ustalenia zawarte w omawianym przepisie do rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, że do dokumentów, które powinny zostać dołączone do wniosku jednostki badającej o upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, należy m.in. oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 (tzn. osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier), że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami - w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Z powołanych przepisów ustawy o grach hazardowych wynika, że podstawowe kryteria udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2), z drugiej zaś strony – do jej bezstronności, wyrażającej się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, mającej konkretny wymiar podmiotowy (zakaz określonych relacji). Udzielenie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych upoważnienia odpowiedniej jednostce badającej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier odbywa się w postępowaniu, w którym uczestniczą wyłącznie dwa podmioty: jednostka badająca, pełniąca funkcję wnioskodawcy, spełniająca określone warunki i ubiegająca się o udzielenie upoważnienia oraz minister właściwy do spraw finansów publicznych, który takiego upoważnienia odpowiedniej jednostce badającej może udzielić – po wykazaniu przez jednostkę badającą, że spełnia ona ustalone w przepisach ustawy i rozporządzenia wymagania i warunki. Jak już wyżej wskazano, udzielenie przez ministra takiego upoważnienia nie jest obligatoryjne, choć odmowa jego udzielenia wymaga formy decyzji administracyjnej, co daje jednostce badającej, która ubiega się o takie upoważnienie, możliwość kontroli rozstrzygnięcia. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przy udzieleniu przez ministra finansów upoważnienia odpowiedniej jednostce badającej trudno w ogóle mówić o interesie prawnym innych podmiotów, gdyż ich zastrzeżenia z natury rzeczy nie mogą mieć jeszcze charakteru konkretnego i realnego. Podobnie rzecz się ma w razie cofnięcia jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, które zgodnie z art. 23f ust. 5 wymaga formy decyzji – zwłaszcza w przypadku cofnięcia obligatoryjnego, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 powołanego przepisu lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b. Również w przypadku cofnięcia fakultatywnego, które także wymaga formy decyzji, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3 ustawy, tzn. w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia, trudno mówić o interesie prawnym podmiotu eksploatującego automat, gdyż badanie automatu następuje na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego. Natomiast podmiot eksploatujący automat ma w tym przypadku interes faktyczny, związany z wyłączeniem automatu; interes ten nie daje jednak podstaw do żądania udziału w sprawie na prawach strony. Reasumując, w świetle art. 23f ustawy o grach hazardowych upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielane jednostce badającej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mają formę czynności materialno-technicznych, dokonywanych w ramach postępowań wewnątrzadministracyjnych, których wyniki, w formie wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier są podawane do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. Natomiast w odniesieniu do postępowań, w których zapada odmowa przyznania jednostce badającej tego statusu, jak i do postępowań cofających upoważnienie, ustawa o grach hazardowych wymaga formy decyzji. Za takim rozwiązaniem przemawia przede wszystkim potrzeba kontroli rozstrzygnięć negatywnych – odmawiających przyznania lub cofających uprawnienie. Wymóg orzekania w powyższych sprawach w formie decyzji nie wpływa jednak na zmianę zakresu podmiotowego tych postępowań. Nadal pozostają to sprawy, w których z założenia uczestniczy minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz podmiot, który ubiega się o status jednostki badającej lub któremu taki status cofnięto. Z żadnych przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika bowiem jakiekolwiek uprawnienie dla podmiotu eksploatującego automaty do zainicjowania postępowania w sprawie upoważnienia dla określonej jednostki badającej, udziału w takim postępowaniu czy złożenia wniosku o cofnięcie jednostce badającej takiego upoważnienia. Byłoby to bowiem – w płaszczyźnie wykładni celowościowej – oddanie podmiotowi eksploatującemu automaty uprawnień do wyznaczania podmiotów, których opinia przesądza o możliwości eksploatacji tych automatów. Dla Sądu nie ulega wątpliwości, że w tych wszystkich sprawach interes faktyczny podmiotów eksploatujących automaty, zainteresowanych ich rejestracją, może być silnie zarysowany i powiązany z ich interesem ekonomicznym. Sąd podziela jednak stanowisko organu, że powołując się na obowiązujące przepisy prawa, przyjętą linię orzecznictwa oraz literaturę przedmiotu skarżąca nie przytoczyła konkretnego przepisu prawa materialnego, będącego podstawą do wykazania jej interesu prawnego do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. W szczególności interes prawny nie może być rozumiany, tak jak tego chce skarżąca m.in. jako bycie stroną w postępowaniach w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. Ewentualne zarzuty, w tym co do przeprowadzonych badań, będą mogły być podniesione i ocenione przez organ podatkowy w tym postępowaniu. Z drugiej strony potencjalne istnienie interesu faktycznego (ekonomicznego) nie nadaje skarżącej przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji. W ocenie Sądu, Minister prawidłowo uznał, że postępowanie w sprawie cofnięcia upoważnienia, udzielonego przez niego jednostce badającej, zainicjowane może być wyłącznie przez ten organ. Sąd podziela też ocenę organu, że fakt prowadzenia przez Dyrektora Izby Celnej w [...] innych postępowań w sprawie automatów do gier, nie świadczy o braku bezstronności jednostki badającej - Izby Celnej w [...]. W przeciwieństwie do stanowiska skarżącej Sąd zgadza się organem, że procesową gwarancję bezstronności organu w prowadzonym postępowaniu stanowi instytucja wyłączenia pracownika uregulowana w Ordynacji podatkowej. Spółka ma bowiem prawo, jeśli uzna to za zasadne, do wystąpienia w postępowaniach, w których jest stroną z żądaniem wyłączenia pracownika czy też pracownika lub funkcjonariusza Służby Celnej od udziału w danym postępowaniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło