VI SA/Wa 1757/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-22

Skład orzekający: Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona wykazuje pogorszenie sytuacji finansowej, ale dysponuje środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych wystarczającymi do pokrycia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Pomimo pogorszenia sytuacji finansowej strony skarżącej, dysponowanie przez nią środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych w wysokości pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zmiana okoliczności sprawy musi skutkować brakiem dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, aby prawo pomocy mogło zostać przyznane.
Stan faktyczny
S. w P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia zdrowotne. W pierwszym wniosku odmówiono prawa pomocy, wskazując na posiadanie przez stronę znacznych przychodów i środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz zadłużenie kredytowe. W kolejnym wniosku strona podniosła pogorszenie sytuacji finansowej, wykazując stratę i zmniejszone środki na rachunkach bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówić S. w P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą S. w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: odmówić S. w P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych I. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2010 r. odmówiono przyznania S. w P. (dalej też jako strona skarżąca, ZOZ, Zakład) prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu wskazano, iż z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że majątek trwały z którego korzysta (budynki, maszyny, urządzenia) stanowi własność organu założycielskiego, tj. Powiatu oraz że Zakład posiada zadłużenie kredytowe w bankach na kwotę 10.355.203,92 zł. Bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2009 r. wykazuje stratę, a środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych przeznaczone są na zapłaty kontrahentom i częściowo na wynagrodzenia pracowników. Wysokość kapitału zakładowego wynosi 708.436,28 zł, natomiast w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. strona skarżąca uzyskała, przy przychodzie w wysokości 8.500.361,10 zł, zysk w wysokości 1.347.897,26 zł. Strona skarżąca dokumentując swoją sytuację finansową nadesłała cztery umowy zawarte z [...] oraz [...] na mocy których udzielone zostały jej kredyty na prowadzenie działalności w łącznej kwocie 9.550.000 zł. Ponadto strona skarżąca nadesłała wykazy z obydwu posiadanych rachunków bankowych, z którego wynikało, iż na dzień 1 kwietnia 2007 r. na koncie posiadała środki pieniężne w kwocie 7194,63 zł. Jako powód odmowy wskazano na następujące okoliczności: - w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. przy znacznym przychodzie w wysokości 8.500.361,10 zł, osiągnęła ona dochód w kwocie 1.347.897,26 zł., - strona skarżąca na rachunku bankowym posiada środki pieniężne w wysokości 7 194,63 zł przeznaczone ma pokrycie bieżących wydatków, - konieczność spłacania kredytów bankowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że strona nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Powyższe postanowienie referendarza sądowego nie zostało zaskarżone. II. W kolejnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych strona skarżąca podniosła, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania. Wskazała przede wszystkim na obecne zadłużenie kredytowe w bankach, które wyliczyła na łączną kwotę 10.744.109 złotych. Wyjaśniła, iż majątek trwały, z którego korzysta szpital stanowi własność organu założycielskiego, tj. Powiatu, a S. jedynie korzysta z niego na podstawie umowy użyczenia. W formularzu wniosku, w części dotyczącej wysokości kapitału zakładowego ZOZ podał, iż wynosi on wynosi 745.436,17 zł, wartość środków trwałych określił na 107.874,18 złotych. ZOZ podał w formularzu, iż dysponuje dwoma rachunkami bankowymi: stan jednego z nich na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 1292,88 zł, a drugiego 36893,58 złotych. Z przedłożonego rachunku zysków i strat wynika, iż na koniec 2009 r. skarżąca poniosła stratę w wysokości 911 933 zł. Z kolei na koniec pierwszego półrocza 2010 r. strata skarżącej sięgnęła kwoty 2.984.106,21 zł. Saldo na jednym z rachunków bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy oscylowało pomiędzy kwotą przekraczającą 53 tysiące złotych a kwotą 0,27 zł. zł. Na drugim rachunku bankowym saldo końcowe wynosiło 43.828,23 zł III. Na wstępie należy zauważyć, że kwestia przyznania prawa pomocy na tle rozpatrywanej sprawy była już przedmiotem rozstrzygnięcia prawomocnego postanowienia referendarza sądowego. W związku z powyższym ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej tez jako p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Warunkiem zastosowania powyższego uregulowania jest jednak zaistnienie "zmiany okoliczności sprawy" w okolicznościach faktycznych lub w obowiązującym prawie. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FZ 290/09). Oceniając więc ponowny wniosek zakładu przez pryzmat przesłanek wynikających z powyższego przepisu, należy zauważyć, iż sytuacja ekonomiczna skarżącej uległa pogorszeniu w stosunku do stanu, jaki istniał w chwili rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie praw pomocy. O ile bowiem na koniec pierwszego półrocza 2009 r. zakład osiągnął znaczący zysk, o tyle zarówno na koniec ubiegłego roku, jak i na półrocze br. osiągnął stratę. Jednakże zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tymczasem skala środków pieniężnych, jakimi dysponował zakład na rachunkach bankowych w określonych przedziałach czasu była na tyle znaczna, iż nie można uznać, że strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania na jego obecnym etapie. Chociażby końcowy stan konta na jednym z rachunków przekraczający 43 tysiące złotych pozwala na pełne pokrycie kosztów postępowania sądowego. Tym samym pomimo niewątpliwej zmiany okoliczności sprawy dotyczących sytuacji majątkowej strony skarżącej, z przedłożonych dokumentów obrazujących jej stan majątkowy nie wynika, iż spełnia ona przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło