VI SA/Wa 1760/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-29
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Magdalena Bosakirska, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, wydając decyzję o sprzeciwie wobec wpisu na listę radców prawnych, może badać rękojmię należytego wykonywania zawodu przez kandydata, który zdał egzamin prokuratorski, ale nie posiada praktyki zawodowej?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, kontrolując prawidłowość wpisu na listę radców prawnych, ma prawo badać, czy kandydat daje rękojmię należytego wykonywania zawodu. W przypadku braku praktyki zawodowej, nawet po zdaniu egzaminu prokuratorskiego, kandydat nie spełnia tej przesłanki, co uzasadnia sprzeciw Ministra. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w działaniu Ministra.Stan faktyczny
Skarżący J. O. złożył wniosek o wpis na listę radców prawnych po zdaniu egzaminu prokuratorskiego. Rada OIRP w B. odmówiła wpisu z powodu braku odpowiedniej praktyki zawodowej. Po uchyleniu tej uchwały przez Prezydium KRRP i ponownym rozpoznaniu, OIRP w B. dokonała wpisu. Minister Sprawiedliwości decyzją sprzeciwił się wpisowi, wskazując na brak rękojmi należytego wykonywania zawodu przez kandydata, który nigdy nie pracował zawodowo. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów KPA i konstytucyjnych zasad równego traktowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska ( spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę radców prawnych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi J. O. - dalej zwanego skarżącym, na listę radców prawnych Izby Radców Prawnych w B., dokonanego uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z dnia [...] lipca 2007 r. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie prawnym i faktycznym.
Wnioskiem z dnia 30 listopada 2006 r. skarżący wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. /dalej zwanej OIRP/, z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych. Do wniosku dołączył:
1/ kopię dokumentu potwierdzającego złożenie w dniach 19-26 października 2006 r. egzaminu prokuratorskiego z oceną dobrą,
2/ kopię dyplomu ukończenia studiów wyższych na Wydziale Prawa Uniwersytetu w B.,
3/ wyciąg z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzający jego niekaralność, oraz stosowne oświadczenia.
Uchwałą z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Rada OIRP w B. odmówiła skarżącemu wpisu na listę radców prawnych. W uzasadnieniu organ podniósł, iż doświadczenie zawodowe skarżącego obejmuje bardzo wąski zakres prawa, w odniesieniu do zakresu określonego w art. 4 ustawy o radcach prawnych. Skarżący nie uzupełniał wiedzy w wystarczający sposób oraz nie miał praktyki w zakresie występowania przed organami sądowymi i administracyjnymi. Taki stan rzeczy przesądza w ocenie organu, iż kandydat nie daje rękojmi właściwego wykonywania zawodu. Organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego /dalej TK/ z dnia 8 listopada 2006 r. /sygn. akt K 30/06, Dz. U. z. 2006 r. Nr 206 poz.1522/, który wszedł w życie 31 grudnia 2006 r. i wskazał, że w wyroku tym TK uznał przepis art. 25 ust. 2 ustawy za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.
Skarżący odwołał się od wskazanej uchwały zarzucając jej "szczyt arogancji brak poszanowania dla pokrewnych kierunków prawniczych" i urzędu prokuratorskiego. Podniósł, że ma za sobą 20 lat edukacji, a jego wiedza nie jest mniejsza niż wiedza zdobyta po aplikacji radcowskiej.
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...]Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych po rozpatrzeniu odwołania skarżącego uchyliło uchwałę Rady OIRP w B.. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze względu na "ochronę interesów w toku" wnioski złożone przed 31 grudnia 2006 r. należy rozpatrywać według prawa "niekonstytucyjnego". Należy jednak badać "odpowiednią praktykę" kandydata oraz jej bezpośredni wpływ na "rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego". Organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełnienia przez organ I instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem wyjaśnienia zakresu czynności zawodowych wykonywanych w trakcie kariery zawodowej przez skarżącego z punktu widzenia praktycznego uzupełnienia wiedzy, co do umiejętności wykonywania zawodu radcy prawnego. Wskazał na potrzebę przeprowadzenia protokołowanej rozmowy kwalifikacyjnej.
W trakcie ponownego rozpoznania sprawy organ pismem z dnia 31 maja 2007 r. zaprosił skarżącego na rozmowę kwalifikacyjną. Wezwał także do przedstawienia świadectw pracy i zakresu obowiązków służbowych z ostatniego miejsca zatrudnienia.
Skarżący złożył do akt kwestionariusz osobowy, z którego wynika, że nigdy nie pracował zawodowo, ukończył studia prawnicze w 2002 r., w latach 2003-2006 odbył aplikację prokuratorską oraz ukończył Podyplomowe Studium Finansów i Rachunkowości Przedsiębiorstwa. W dniu 19 czerwca 2007 r. zespół do rozpatrzenia wniosków o wpis na listę radców prawnych OIRP w B. przeprowadził ze skarżącym rozmowę kwalifikacyjną. W aktach znajduje się protokół, który nie zawiera przebiegu rozmowy kwalifikacyjnej, zawiera jednak stwierdzenie, że kandydat spełnia wszystkie wymogi stanowiące warunki wpisu na listę radców prawnych i pozytywną opinię o wniosku.
Uchwałą z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...]OIRP w B. powołując się na art. 25 ust.1 p.2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz. U. z 2002 r., Nr 123 z poz.1059 z późn. zmianami, dalej zwaną u.r.p./ w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw /Dz. U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1361/ wpisała skarżącego na listę radców prawnych Izby B..
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi skarżącego, na listę radców prawnych Izby B.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 311 ust. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. oraz powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż zgodnie z wyrokiem TK z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, który wszedł w życie z dniem 31 grudnia 2006 r., art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p utracił moc obowiązującą w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Organ przypomniał, że w uzasadnieniu swego wyroku TK wskazał, że powyższy przepis u.r.p. reguluje analogiczny zakres spraw, rozważany wcześniej w wyroku TK z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 /Dz. U. z 2006 r., Nr 75 poz. 529/ dotyczący zapisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. W tym zaś wyroku TK wyraźnie wskazał, że przesłankami oceny, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu powinien być czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowego szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Samorząd powinien badać, czy konkretna osoba daje rękojmię należytego wykonywania zawodu.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości OIRP w B. dokonując wpisu skarżącego nie odniosła się do kwestii praktyki zawodowej kandydata po złożeniu egzaminu prokuratorskiego, a tym samym do rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego. Podniósł, że w jego ocenie skarżący nie ma odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, która pozwalałaby na uzyskanie wpisu na listę radców prawnych. Dotychczasowy przebieg jego pracy zawodowej, w tym brak praktyki w świadczeniu pomocy prawnej wskazują, iż kandydat nie posiada odpowiedniej praktyki zawodowej, pozwalającej na wykonywanie zawodu radcy prawnego. Podniósł, że w dacie składania wniosku, kandydatowi była znana treść ww. orzeczeń TK i dlatego brak jest podstaw do zastosowania zasady zachowania praw nabytych oraz ochrony interesów w toku.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. O., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu wskazał, że zostały naruszone zasady art. 7 i 8 Kpa. W jego ocenie złożył wniosek przed wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. i dlatego powinien on być rozstrzygnięty tylko i wyłącznie w granicach prawa obowiązującego w dacie jego złożenia. Wskazał, że zakres aplikacji prokuratorskiej był szerszy niż aplikacji radcowskiej. Szerszy był też zakres praktyk odbywanych w różnych instytucjach prawa w ramach aplikacji prokuratorskiej. Podniósł, iż od stycznia 2007 r. został mianowany na stanowisko asesora komorniczego wykonuje ten zawód do dnia dzisiejszego. Jego zdaniem w wyniku postępowania organu zostały także naruszone konstytucyjne zasady równego traktowania obywateli. Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwiał się bowiem wnioskom składanym w okresie od 8 listopada 2006 r. do 30 listopada 2006 r. choć składały go osoby z ukończonymi aplikacjami prokuratorskimi, ale z mniejszym wykształceniem. Wskazał, że Minister Sprawiedliwości nie jest powołany do badania, czy kandydat daje rękojmię należytego wykonywania zawodu. Powinien badać jedynie przesłanki materialne wymagane do wpisu na listę radców prawnych. Wyrok TK z 8 listopada 2006 r. nie powinien mieć zastosowania w sprawie niniejszej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Powołał się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wskazał, że przesłankami oceny kandydata winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Mając to na uwadze organ stwierdził, iż samo odbycie aplikacji prokuratorskiej oraz praca w charakterze asesora komorniczego od stycznia 2007 r. nie wskazują na nabycie odpowiedniej praktyki zawodowej pozwalającej na wykonywanie zawodu radcy prawnego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywodził, iż jest zobligowany do prawidłowego zastosowania obwiązujących w przedmiotowej materii przepisów przy uwzględnieniu zapatrywań wyrażonych w orzeczeniu TK, a takie postępowanie nie narusza zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa.
Skarżący w piśmie z dnia 28 listopada 2007 r. uzupełnił skargę, kwestionując uprawnienia podsekretarza stanu Andrzeja Kryże do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż spełnia wszystkie przesłanki konieczne do uzyskania wpisu na listę radcowską.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Badając we wskazany wyżej sposób zaskarżoną uchwałę, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
Przedmiotem rozważań Sądu są zarówno zarzuty zawarte w skardze jak i w piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2007 r. będącym jej uzupełnieniem.
Na wstępie ustosunkować się należy do zarzutu braku umocowania podsekretarza stanu Andrzeja Kryże do podejmowania decyzji w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 311 u.r.p. Minister Sprawiedliwości może sprzeciwić się wpisowi na listę radców prawnych, a sprzeciw ten wyraża w formie decyzji. Jest niesporne w sprawie niniejszej, że zaskarżoną decyzję wydał z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości Podsekretarz Stanu Andrzej Kryże.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 268a k.p.a., co do zasady w ramach dekoncentracji uprawnień w administracji, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten umożliwia temu, kto piastuje funkcję organu administracji, jest "nosicielem, dzierżycielem kompetencji" organu administracji publicznej, sprawne i płynne wywiązywanie się z szerokiego zakresu zadań nałożonych obowiązujących prawem (vide: Janusz Niczyporuk Dekoncentracja Administracji Publicznej, Wyd. UMCS, Lublin 2006 r. str. 113-116). W dekoncentracji administracji publicznej oświadczenia woli organu administracji publicznej składa albo osoba piastująca funkcję tego organu, albo "z upoważnienia" jego pracownicy. Złożenie przez pracownika oświadczenia woli "z upoważnienia" należy traktować jako oświadczenie woli organu administracji publicznej. Pracownik organu, działając za ten organ "z upoważnienia" nie staje się organem - nosicielem kompetencji, nie przejmuje też kompetencji tego organu, a jedynie realizuje upoważnienie do wykonywania kompetencji (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 2004 r. str. 863-864).
Gdy chodzi o monokratyczny organ jakim jest minister, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów /Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 z późn. zm./ przewiduje wykonywanie przez niego zadań przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu oraz gabinetu politycznego ministra. Sekretarza i podsekretarzy stanu powołuje /na wniosek Ministra/ i odwołuje Prezes Rady Ministrów /art. 37 ust. 3 i 4 cytowanej ustawy/. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o Radzie Ministrów zakres czynności sekretarza i podsekretarza stanu ustala właściwy minister zawiadamiając o tym Prezesa Rady Ministrów. Z takiego uregulowania wynika, że z mocy ustawy organ monokratyczny jakim jest minister wykonuje swe zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, których zakres czynności sam ustala. To ustalenie zakresu czynności stanowi jednocześnie upoważnienie do ich wykonywania udzielone sekretarzom i podsekretarzom stanu.
Działając na podstawie powołanego przepisu, Minister Sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, piastun organu, wydał Zarządzenie nr 241/06/DO Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego z dnia 13 października 2006 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości. W § 3 ust. 1 pkt 5 Zarządzenia, upoważnił Podsekretarza Stanu Andrzeja Kryże do stałego zastępstwa w sprawach podejmowania czynności określonych w cytowanej wyżej ustawie z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /u.r.p./. Andrzej Kryże miał więc z mocy wskazanego zarządzenia stałe upoważnienie do podejmowania czynności określonych w u.r.p., w tym także do podejmowania decyzji na podstawie art. 311 u.r.p. tj. o zgłoszeniu sprzeciwu co do wpisu na listę radców prawnych. Zarzut działania Andrzeja Kryże bez upoważnienia jest więc nietrafny.
Rozważając zarzut naruszenia art. 7 i 8 kpa, czyli zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa Sąd zważył co następuje. Art. 25 ust.1 p.2 u.r.p. zwalnia od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki lub notarialny. Art. 25 ust. 2b u.r.p. stanowi jednak, że osoby te muszą spełniać wymagania z art. 24 ust.1 p.1, 3-5 u.r.p. Oznacza to, że osoba, która zdała jeden z egzaminów wymienionych w art. 25 ust.1 p.2 u.r.p. może być wpisana na listę radców prawnych bez odbycia aplikacji radcowskiej i zdania egzaminu radcowskiego, jeżeli swoim dotychczasowym zachowaniem "daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego".
Przesłanka "dawania rękojmi" należytego wykonywania zawodu radcy prawnego występowała w u.r.p. przed zmianą dokonaną cytowaną wyżej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. i była najczęściej interpretowana jako zespół cech etyczno-moralnych kandydata pozwalających przypuszczać, że będzie wykonywał należycie zawód radcy prawnego.
TK już w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. /K 6/06/ dotyczącym wpisu na listę adwokatów na nowych zasadach wskazał, że zasadność przepływu z jednego zawodu prawniczego do innego zawodu prawniczego trzeba badać każdorazowo właśnie w świetle spełnienia przesłanki dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. TK zaznaczył, że przepływ taki nie powinien następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. Do tego wyroku TK odwołał się w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. /K 30/06, Dz. U. z dnia 17 listopada 2006 r. nr 206, poz.1522/ dotyczącym u.r.p. - zmienionej ustawą z 30 czerwca 2005 r. W wyroku tym wskazał, że "wadą art.25 ust.1 p.2 u.r.p. jest brak ustawowego wymogu jakiegokolwiek stażu zawodowego /.../ umożliwia to dostęp do zawodu radcy osobom bez jakiegokolwiek doświadczenia prawniczego, w tym profilującej umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem". W obu cytowanych wyrokach TK wskazał na konieczność stosownej modyfikacji ustawowej zapewniającej dopuszczenie do wykonywania zawodów adwokata i radcy prawnego osób należycie przygotowanych. Jak wiadomo, mimo że oba wyroki weszły w życie 31 grudnia 2006 r. do modyfikacji omawianych ustaw dotychczas nie doszło. Brak stosownej regulacji ustawowej nie może prowadzić do sprzecznego z Konstytucją, nie gwarantującego należytego przygotowania, przepływu między zawodami. Przepisy u.r.p. o rękojmi są jednak mechanizmem, który może być wykorzystany do zapewnienia właściwego poziomu zawodowego osób wpisywanych na listę radców prawnych. Po zmianach wprowadzonych ustawą z 30 czerwca 2005 r. dopuszczających szerszy przepływ między zawodami prawniczymi, w ramach badania "dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego", samorząd zawodowy dokonujący wpisu powinien poddać kontroli całokształt cech kandydata pozwalających na przyjęcie, że będzie należycie wykonywał nowy zawód. Zarówno praktyka prawnicza jak i odległość czasowa między zdaniem egzaminu niezbędnego do uzyskania wpisu i wnioskiem o wpis nie powinny być pominięte przy badaniu, czy kandydat "daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu". Samo odbycie aplikacji przygotowującej do innego zawodu prawniczego nie może być uznane jako wymagana praktyka prawnicza. Pogląd odmienny byłby w istocie zniesieniem wszelkich barier, co do przepływu między zawodami, a takie zniesienie barier, bez gwarancji rzeczywistego przygotowania do nowego zawodu prawniczego, również przed wejściem w życie wyroku TK nie było dopuszczalne w świetle przepisów o konieczności dawania rękojmi.
W sprawie niniejszej ze zgromadzonej w aktach dokumentacji wynika, że skarżący w ogóle nigdy nie pracował, zatem nie pracował również w żadnym zawodzie prawniczym. Nie ma więc praktyki zawodowej, ani doświadczenia zawodowego. Kwestia ta nie była rozważana przez organy samorządu radcowskiego, a brak jakichkolwiek zapisów w protokole rozmowy kwalifikacyjnej uniemożliwia ustalenie dlaczego rozmowa ta wypadła pozytywnie i dlaczego kandydat w ocenie samorządu daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
W tym stanie rzeczy nie można zarzucić naruszenia prawa ministrowi, który kontrolując prawidłowość dokonanego wpisu zgłosił sprzeciw, bowiem ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika, że kandydat daje rękojmię należytego przygotowania do zawodu. Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 7 kpa i niewyjaśnienia sprawy, gdyż Minister zgłaszając sprzeciw opiera się na przedstawionym mu materiale dowodowym, a z tego materiału nie wynika, że skarżący jest przygotowany do zawodu radcy prawnego.
Sąd nie podziela też poglądu skarżącego, że "Minister Sprawiedliwości RP nie jest godny do badania w decyzji sprzeciwiającej się wpisowi na listę radców prawnych, czy dana osoba daje rękojmię wykonywania zawodu i praktyk zawodowych". Minister bada całokształt przedstawionej mu dokumentacji i będąc uprawniony do wniesienia sprzeciwu ma obowiązek badania, czy spełnione są przesłanki wpisu, w tym przesłanka rękojmi.
W ocenie Sądu nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 8 kpa tj. naruszenia zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Jak wskazano wyżej, również przed wejściem w życie wyroku TK z dnia 8 listopada 2006 r. obowiązywała przesłanka dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Wyrok TK opublikowany 17 listopada 2006 r. wyjaśniał tę kwestię i podkreślał znaczenie praktyki dla przepływów między zawodami. Składając wniosek o wpis na listę radców prawnych dnia 30 listopada 2006 r. tj. po opublikowaniu wyroku TK i zaledwie 4 dni po zdaniu egzaminu prokuratorskiego, skarżący zdawał sobie sprawę, że nie ma żadnej praktyki zawodowej, która w świetle obu wyroków TK, a także w świetle zasad doświadczenia życiowego i poprzednio obowiązujących uregulowań prawnych przygotowałaby go do zawodu radcy prawnego. Zdawał więc sobie sprawę, że nie będąc stosownie przygotowanym do zawodu radcy prawnego nie daje rękojmi należytego jego wykonywania. Zaufanie, że organy Państwa pominą tę okoliczność nie było zatem uprawnione i nie można mówić o jego naruszeniu. W ocenie Sądu wskazana w obu wyrokach TK data ich wejścia w życie /31 grudnia 2006 r./ nie oznacza, że przed tą datą wszyscy mający zdany jakikolwiek egzamin prawniczy mogli swobodnie żądać wpisu na listę innych zawodów prawniczych. Warunek "dawania rękojmi" obowiązywał cały czas, a konieczność jego spełnienia powinna gwarantować wykonywanie zawodu przez osoby należycie przygotowane. Podnieść też należy, że wszystkie uchwały samorządu radcowskiego w sprawie niniejszej oraz decyzja Ministra były podjęte w 2007 r. tj. po wejściu w życie wyroku TK i pominięcie jego treści oraz rozważań zawartych w uzasadnieniu byłoby nieuprawnione. Ochrona "interesów w toku" nie może polegać na nadmiernie liberalnej i nieuprawnionej interpretacji przepisów prawa, która pozwalałaby na przepływ między zawodami prawniczymi, bez względu na przygotowanie do ich pełnienia.
Zważywszy powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i działając na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło