VI SA/Wa 1765/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-10
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Andrzej Kuna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za nieokazanie tarcz tachografu podczas kontroli może zostać utrzymana w mocy, jeśli protokół kontroli jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne ustalenie liczby brakujących tarcz oraz kierowców, których dotyczą?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z przyczyn proceduralnych, ponieważ protokół kontroli nie określał wyczerpująco zakresu czynności kontrolnych ani nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie liczby brakujących tarcz tachografu oraz kierowców, których dotyczą. Brak ten uniemożliwiał prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wydanie decyzji zgodnej z prawem.Stan faktyczny
W przedsiębiorstwie skarżących przeprowadzono kontrolę, podczas której stwierdzono brak tarcz tachografu za wymagany okres. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 8, 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez oparcie decyzji na części materiału dowodowego i nieuwzględnienie wszystkich dowodów, w tym tarcz tachografów złożonych później.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. M. i W. M. wspólników "W." s. c. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie tarcz tachografu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
W dniach od [...] maja 2004 r. do [...] maja 2004 r. w przedsiębiorstwie prowadzonym przez W. M. i B. M. wspólników spółki cywilnej "W." w W. przeprowadzona została kontrola przez upoważnionego funkcjonariusza transportu drogowego. Kontrolowany okres obejmował miesiące luty i marzec. W trakcie kontroli ustalono, iż w przedsiębiorstwie zatrudnionych jest 7 kierowców i stwierdzono, iż kontrolowani przedsiębiorcy nie przechowują tarcz tachografu przez wymagany przepisami prawa okres 12 miesięcy, a posiadają jedynie wykresówki bieżące. W sumie stwierdzono brak [...] szt. tarcz tachografu.
Składając wyjaśnienia odnośnie przeprowadzonej kontroli, w piśmie z dnia [...] lipca 2004r. W. M. oświadczył, iż transport w jego przedsiębiorstwie ma charakter pomocniczy i nie jest obliczony na zysk. Potwierdził jednocześnie fakt nieprzechowywania wykresówek przez okres roku a jedynie z ostatniego tygodnia. Obecnie zatrudnił na stanowisku kierownika do spraw transportu osobę, która zagwarantuje archiwizowanie tarcz przez wymagany okres i prawidłową pracę kierowców.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125. poz. 1371, ze zm.) oraz lp.: 1.11.11 lit. a załącznika do wskazanej ustawy nałożył na B. M. i W. M. wspólników spółki cywilnej "W." karę pieniężną w łącznej wysokości 30.000 zł.-/słownie/:- trzydzieści tysięcy z tytułu nieokazania do kontroli [...] tarcz tachografu.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. W. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż wymierzona kara jest niewspółmiernie wysoka do rodzaju przewinienia, zwłaszcza iż nie było ono uporczywe i świadome. Wskazał ponadto, iż firma odwołującego się jest mała, a transport nie odgrywa w niej decydującej roli i również z tego powodu obowiązek archiwizowania tarcz tachografu przez okres 12 miesięcy umknął uwadze. Nie uchylając się od odpowiedzialności W. M. wniósł o zmniejszenie nałożonej kary do kwoty 10.000 zł.
Rozpatrując złożone odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do organu I instancji - o nadesłanie ewidencji czasu pracy kierowców kontrolowanego przedsiębiorstwa za kontrolowany okres od [...].02.2004 r. do [...].04.2004 r. albo innych dokumentów na których podstawie nałożono określoną w decyzji karę. W celu uzyskania powyższych dokumentów organ I instancji zwrócił się do kontrolowanego przedsiębiorcy i otrzymał listy obecności zatrudnionych pracowników z okresu luty i marzec, umowy o pracę zawarte z kierowcami G. R., Z. T., R. C. i J. K., dokumenty potwierdzające zgłoszenie wskazanych kierowców do ubezpieczenia społecznego oraz wykresówki obejmujące kontrolowany okres, których w czasie kontroli wspólnicy kontrolowanego przedsiębiorstwa nie posiadali.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 i Dz. U. z 2001 Nr 49 poz. 509, Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984 ), art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) oraz lp. 1.11.11 ust 1 lit. a załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 ), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, po analizie nadesłanych przez odwołujących się dodatkowych dokumentów tj. list obecności zatrudnionych w kontrolowanym przedsiębiorstwie z okazanymi do kontroli tarczami z tachografu oraz zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu w poszczególnych dniach przez poszczególnych kierowców ustalił, iż faktycznie brakuje [...] tarcz tachografu, co uzasadniało nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. B. M. i W. M. skierowali skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż wydając zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uwzględnił wszystkich dowodów w sprawie, a mianowicie tarcz tachografów złożonych w dniu [...] lutego 2005 r. młodszemu inspektorowi transportu drogowego M. K.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).
Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Organ administracji zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego ), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, jego zadaniem jest wyłącznie ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do wydania decyzji.
Na wstępie podkreślić należy , ich zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dna [...] czerwca 2005 r. uchylona została wyłącznie z przyczyn proceduralnych. W niniejszej sprawie bezspornym bowiem jest, iż w trakcie przeprowadzanej kontroli w przedsiębiorstwie skarżących B. i W. M. w dniach [...] - [...] maja 2004 r. nie okazali oni tarcz tachografu za kontrolowany okres [...].02.2004 r. - [...].04.2004 r. Jednocześnie składając wyjaśnienia; jak i odwołując się od decyzji I instancji skarżący W. M.twierdził, iż nie był mu znany obowiązek przechowywania tarcz tachografu przez okres 12 miesięcy i posiadał wykresówki wyłącznie z ostatniego tygodnia. Wykresówki za kontrolowany okres luty i marzec 2004r. skarżący okazał dopiero na etapie postępowania odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2005 r., co nie zmienia faktu iż nie okazał ich w czasie przeprowadzonej w przedsiębiorstwie kontroli. Obowiązek przechowywania przez przedsiębiorcę wykresówek przez okres co najmniej 1 roku i okazywania ich na żądanie funkcjonariusza służb kontroli wynika z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, w kontrolowanym pojeździe zarejestrowanym w państwie członkowskimi wykorzystywanym do transportu drogowego osób lub rzeczy, powinno być zainstalowane urządzenie rejestrujące - tachograf. Ponadto zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Ustawodawca za nieprzestrzeganie powyższych obowiązków dokumentowania przez przedsiębiorcę czasu pracy kierowców i okazywania tych dokumentów w czasie kontroli przewidział karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją lp.1.11.11 pkt 1 lit a) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, podstawą dla wydania zaskarżonej decyzji był protokół kontroli przedsiębiorstwa z dnia [...]-[...] maja 2004 r. sporządzony przez inspektora tego organu w następstwie przeprowadzonych czynności kontrolnych. Dokument ten w ocenie Sadu wywołuje jednak zastrzeżenia. Przede wszystkim nie określa w sposób wyczerpujący zakresu przedmiotowego kontroli i dokonanych czynności kontrolnych, w tym nie wynika z niego kto w skarżącej firmie zatrudniony jest na stanowisku kierowcy, czy kontrolowano tarcze tachografu wszystkich 7 zatrudnionych kierowców czy tylko niektórych z nich, od kiedy kontrolowani kierowcy są zatrudnieni i za które dni brakuje tarcz tachografu, zwłaszcza iż przedsiębiorca przedstawił kilkanaście zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów przez poszczególnych kierowców. Elementy formalne i materialne prawidłowego protokołu określa przepis art. 68 § 1 kpa ("Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby"). Zatem niezbędne jest sprecyzowanie rodzaju dokonanych czynności i stwierdzonych naruszeń co do poszczególnych kierowców. Tymczasem w protokole kontroli pojawiło się ogólne stwierdzenie, iż przedsiębiorstwo nie przechowuje wykresówek z ostatnich 12 miesięcy i stwierdzono brak [...] tarcz tachografu. Powyższych wątpliwości nie usunęły dokumenty nadesłane w trakcie postępowania odwoławczego. Dokumenty są niekompletne i na ich podstawie nadal trudno ustalić, kto w skarżącej firmie zatrudniony jest na stanowisku kierowcy, tarcze których kierowców skontrolowano oraz od kiedy i za które konkretnie dni brakuje tarcz tachografu, a w konsekwencji na jakiej podstawie ustalono brakującą sumę [...] tarcz tachografu. I tak np. umowy o pracę znajdujące się w aktach administracyjnych dotyczą czterech kierowców tj. panów: G., K., T. i C. i w większości zawarte zostały po dniu kontroli tj. [...] kwietnia 2004 r. Biorąc jednak pod uwagę, iż w aktach administracyjnych znajdują się oświadczenia m.in. wskazanych kierowców o nieprowadzeniu pojazdów w określonych dniach lutego i marca domniemywać należy, iż zatrudnieni byli w okresie objętym kontrolą tj. w miesiącu lutym i marcu 2004 r. Powyższych wątpliwości jest więcej, a rozstrzygnięcie Sądu nie może opierać się na domniemaniach.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło