VI SA/Wa 1765/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu złożenia go na niewłaściwym formularzu (przeznaczonym dla osób prawnych zamiast dla osób fizycznych) jest zasadny, gdy strona jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Stwierdzono, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą jest osobą fizyczną, a nie osobą prawną. Niezłożenie wniosku na właściwym formularzu (przeznaczonym dla osób fizycznych) po wezwaniu sądu, skutkowało brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku, co zgodnie z art. 257 p.p.s.a. uzasadnia jego pozostawienie bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu przeznaczonym dla osób prawnych. Sąd wezwał go do złożenia wniosku na formularzu dla osób fizycznych w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie zastosował się do wezwania, domagając się rozpoznania wniosku na pierwotnym formularzu. Starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw, argumentując, że stroną postępowania jest działalność gospodarcza, a nie osoba fizyczna. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. B. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie R. B. (dalej: skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (data nadania wniosku 19 października 2016 r.). Przedmiotowy wniosek został sporządzony na urzędowym formularzu PPPr, przeznaczonym dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z 26 października 2016 r. (k. 25), przy piśmie z 28 października 2016 r. doręczono skarżącemu urzędowy formularz (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy przeznaczony dla osób fizycznych, wzywając jednocześnie do jego wypełnienia i odesłania do Sądu. Na wykonanie wezwania zakreślono skarżącemu termin 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Korespondencja zawierająca prawidłowy formularz wniosku doręczona została stronie w dniu 21 listopada 2016 r. (z.p.o. k. 27). Pismem z 28 listopada 2016 r. skarżący wniósł o rozpoznanie wniosku złożonego na formularzu PPPr. Skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Zarządzeniem z 20 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu 8 lutego 2017 r. (z.p.o. k. 38). Pismem z 15 lutego 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od ww. zarządzenia. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie stroną postępowania jest działalność gospodarcza. Skarżący nie widzi podstaw do utożsamiania osoby fizycznej i działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak wynika z akt sprawy postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało wszczęte w dniu 31 sierpnia 2016 r. wobec tego zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658). Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługuje uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.) na jej wniosek, złożony w toku postępowaniu lub przed jego wszczęciem (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Ustawodawca określił dane, jakie strona winna podać we wniosku, zastrzegł również, iż wniosek taki musi być złożony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 i, 1a i § 2 p.p.s.a.). Strona, która złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w innej niż przepisana formie, winna być wezwana do złożenia wniosku na prawidłowym formularzu w terminie 7 dni i pouczona o rygorze związanym z niezastosowaniem się do tego wezwania (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. w ONSAiWSA z 2008 r., nr 5, poz. 74). W niniejszej sprawie skarżący, R. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr przeznaczonym dla osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Sąd wskazuje, że stroną niniejszego postępowania jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarcza na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Skoro prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie przybrała żadnej prawnej formy organizacyjnej, która pozwalałaby na przypisanie mu osobowości prawnej - przedsiębiorcą jest osoba fizyczna. Odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1992 r., III CZP 152/92 stwierdzić należy, że zdolność sądową ma osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a nie nazwa (firma) pod jaką występuje ona w obrocie gospodarczym. Stosowane w praktyce organów administracyjnych dopisywanie przy nazwisku adresata - osoby fizycznej będącej przedsiębiorcą, nazwy prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, służy wyeksponowaniu, że sprawa ma związek z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą (por. wyrok SN z 7 maja 1996 r., II CRN 54/96, OSNC 1996 nr 7-8, poz.110). Umieszczenie zatem, obok nazwiska skarżącego nazwy prowadzonej przez niego firmy nie nadaje podmiotowości temu przedsiębiorstwu i nie zmienia faktu, ze podmiotem jest osoba fizyczna. Jak wynika z akt sprawy, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z 26 października 2016 r., przy piśmie z 28 października 2016 r., doręczono skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) przeznaczony dla osób fizycznych, wzywając jednocześnie do jego wypełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie wraz z formularzem PPF doręczono stronie 21 listopada 2016 r. Skarżący nie zastosował się do wezwania Sądu. W piśmie z 28 listopada 2016 r., wniósł o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy wniesionego na formularzu PPPr. Rozpoznając sprzeciw Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy starszy referendarz sądowy prawidłowo zastosował przepis art. 257 p.p.s.a. Niezachowanie przez skarżącego wymogu złożenia wniosku na prawidłowym formularzu uniemożliwiało jego merytoryczne rozpoznanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło