VI SA/Wa 1765/21

WyrokWSA w Warszawie2021-08-25

Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Joanna Wegner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana w CEIDG jako prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która nie osiągnęła z niej przychodów i złożyła wniosek o wykreślenie wpisu z datą wsteczną, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu, jeśli nie udowodniła faktycznego nieprowadzenia działalności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Organ nie dał wiary dowodom przedstawionym przez stronę, a jednocześnie uniemożliwił jej skuteczne przedstawienie dowodów (np. PIT za 2020 r.) poprzez skrócenie terminu rozpatrzenia sprawy. Sąd podkreślił, że faktyczne nieprowadzenie działalności gospodarczej, potwierdzone dowodami, może wyłączyć obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, nawet przy istnieniu wpisu w CEIDG.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o ustaleniu podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od lutego do września 2020 r. Organ oparł się na zgłoszeniu do CEIDG i braku odpowiedzi skarżącego na wezwania do przedstawienia dowodów. Skarżący twierdził, że nie prowadził faktycznie działalności z powodu natłoku pracy i pandemii, a firma istniała tylko w CEIDG. Do skargi dołączył PIT za 2020 r. wskazujący na brak dochodów z działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)" marca 2021 r. nr "(...)"w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ) decyzją nr [...] z [...] marca 2021 r., na podstawie art. 109 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 z późn. zm.; dalej: ustawa o świadczeniach) stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego P.O. (dalej: skarżący, strona) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 7 lutego 2020 r. do 6 września 2020 r. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (dalej: ZUS) wystąpił do organu o rozstrzygnięcie istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez stronę pozarolniczej działalności gospodarczej. ZUS wskazał, że strona zgłosiła prowadzenie działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: CEIDG) od [...] lutego 2020 r. i złożyła dokument zgłoszeniowy ZUS ZZA z kodem 0540.00, korzystając z tzw. "ulgi na start" określonej w art. 18 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2021, poz.162), tj. nie podległa obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od podjęcia działalności, podlegała natomiast ubezpieczeniu zdrowotnemu. W dniu [...] września 2020 r. strona złożyła ponownie dokument ZUS ZZA na zmianę kodu tytułu do ubezpieczeń (ulga referencyjna). Natomiast [...]września 2020r. strona złożyła wniosek do CEIDG o wykreślenie wpisu od [....] lutego 2020 r. i w dacie wystąpienia ZUS wpis nie był już widoczny w CEIDG. Nadto ZUS poinformował, że na koncie strony nie ma dokumentów rozliczeniowych oraz wpłat za cały okres od lutego 2020 r. Strona posiadała nadto inny tytuł do ubezpieczeń społecznych jako zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Do wniosku ZUS dołączył kopie: Oświadczenia strony dotyczącego zgłoszenia działalności gospodarczej; pisma ZUS skierowanego do strony; wydruku z CEIDG o wykreśleniu przedsiębiorcy złożonego [...] września 2020 r. (we wniosku zaznaczono, że nie podjęto działalności). W ww. Oświadczeniu strona wyjaśniła, że rejestrując firmę nie wiedziała, że nie będzie działać. Spowodował to natłok pracy w firmie, w której była zatrudniona oraz pandemia. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej strona nie osiągnęła przychodów. Firma istniała tylko w CEIDG. Prezes NFZ zauważył, że podstawę do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego przez osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego ww. osób, z mocy art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, które określa art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2020 r., poz. 266 z późn. zm.; dalej: ustawa systemowa). Prezes NFZ, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyjaśnił, że określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie to ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego i ciężar jego obalenia spoczywa właśnie na ubezpieczonym. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia tejże działalności w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Wpis do ewidencji ma więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne. Prezes NFZ, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu, pismem z 11 grudnia 2020 r. (doręczonym stronie 18 grudnia 2020 r.) poinformował o wszczętym postępowaniu oraz o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień, czy też nadesłania innych dokumentów w sprawie, mogących mieć wpływ na jej rozpoznanie, w szczególności udokumentowania nieprowadzenia działalności gospodarczej i nieosiągania przychodów z tego tytułu, zgodne ze sporządzonym rocznym zeznaniem podatkowym PIT za rok 2020. Strona nie zajęła stanowiska w sprawie. Następnie pismem z 13 stycznia 2021 r., Prezes NFZ zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie. Korespondencja do strony przesiana została na adres figurujący w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych. Z informacji Poczty Polskiej wynikało, że pismo dwukrotnie awizowane, nie zostało podjęte w terminie, co w myśl art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) nakazywało uznanie, że korespondencję doręczono. Rozstrzygając sprawę Prezes NFZ, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, przyjął okres objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania działalności gospodarcze, jak we wniosku ZUS. Podkreślił, że posiadanie czynnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jedynie wykreślenie wpisu z ewidencji lub odnotowanie przez organ ewidencyjny przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Faktyczne nieprowadzenie działalności gospodarczej, które znalazło odzwierciedlenie w ewidencji działalności gospodarczej, powoduje wyłączenie przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku zaś osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą okolicznością istotną dla ustalenia podlegania przez nich obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest fakt wykonywania tejże działalności. Przy czym przy ustalaniu powyższego nie ma znaczenia, czy i od kiedy podmiot stał się przedsiębiorcą, lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność. Organ stwierdził, że gdyby strona udowodniła nieprowadzenie działalności gospodarczej poprzez wykazanie nieuzyskiwania przychodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie wskazanym w rozstrzygnięciu, to z uwagi na deklaratoryjny charakter wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, mógłby rozważyć, że we wskazanym okresie działalność nie była prowadzona, co w konsekwencji mogło spowodować brak istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Jednak strona nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie. Zdaniem Prezesa NFZ, nieuzyskiwanie przychodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi samo przez się dowodu na nieprowadzenie tejże działalności, o ile nie jest wynikiem zamiaru lub konieczności okresowego lub stałego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Podobnie faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia, lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Przy tym w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą i równocześnie posiadających inny tytuł do ubezpieczeń społecznych pogląd ten jest adekwatny w zakresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Dodatkowo Prezes NFZ uważał, że nieosiąganie dochodów z działalności gospodarczej może wynikać ze zrównoważenia uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów. W sprawie strona miała prawo do "ulgi na start" określonej w art. 18 ustawy - Prawo przedsiębiorców w okresie od 7 lutego 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r., w którym to okresie podlegała jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Okres "ulgi na start" policzono za ZUS w ten sposób, że jeżeli działalność gospodarcza zostanie rozpoczęta w trakcie miesiąca, to jej okres liczy się od początku kolejnego miesiąca. Ponadto [...] września 2020 r. strona złożyła wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG z datą wsteczną od [...] lutego 2020 r. Poproszona o udowodnienie nieprowadzenia tejże działalności, nie zajęła żadnego stanowiska i nie nadesłała dokumentów, które potwierdzałyby, że tej działalności nie prowadziła. Prezes NFZ też wyjaśnił, że kwestionowana decyzja nie rozstrzygała kwestii z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne, albowiem, zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, należą one do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Z rozstrzygnięciem Prezesa NFZ nie zgodził się skarżący i wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do Dyrektora [...] Oddziału NFZ. Jednakże mając na uwadze art. 109 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach (Prezes Funduszu rozpatruje sprawy w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia ich wniesienia, wydając decyzję. Uzasadnienie decyzji sporządza się z urzędu, a decyzja Prezesa Funduszu wydana jest ostateczna i przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego.) przyjęto, że ww. wystąpienie skarżącego z [...] kwietnia 2021 r. stanowiło skargę do WSA. Skarżący przedstawił kopię PIT 36 i PIT/B za 2020 r., które to dokumenty miały wykazywać, że skarżący był zatrudniony wyłącznie na umowę o pracę i tylko stamtąd otrzymywał wynagrodzenie. Natomiast działalności gospodarczej nie prowadził z racji pandemii i natłoku pracy w firmie go zatrudniającej. Dlatego wystąpił z wnioskiem o wykreślenia jego firmy z CEIDG. Wobec tego wnosił o rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 133 § 1 zdanie drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), gdyż mimo zmiany przepisów, należało mieć na uwadze konieczność rozpoznania sprawy, wynikającą z art. 7 p.p.s.a. i § 26 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1177), przy jednoczesnym braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przechodząc do rozpoznania skargi, zasługuje ona na uwzględnienie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, skutkującą obowiązkowym podleganiem ubezpieczeniu zdrowotnemu na mocy powołanego przepisu. Na mocy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają: osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów HYPERLINK "https://sip.lex.pl/" \l "/document/18701388?cm=DOCUMENT" ustawy - Prawo przedsiębiorców lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Z kolei przepis art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, czyli tutaj: w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Według art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z mocy art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a (Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność nie uważa się w rozumieniu niniejszej ustawy osoby fizycznej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców). Natomiast na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców. Należy zauważyć, że według art. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zgłoszenie i sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej powoduje jednak powstanie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i jest prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone, co oznacza, iż okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikającej z wpisu do ewidencji może być korygowany, lecz czynność ta musi być powiązana z wynikami postępowania dowodowego. Przeprowadzenie dowodu obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniami społecznymi ma zatem fakt rzeczywistego wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób ciągły i o charakterze zarobkowym. Nawet wykonywanie niektórych czynności związanych z przedmiotem zarejestrowanej działalności gospodarczej nie zawsze będzie świadczyć o zamiarze prowadzenia tej działalności w niekrótkim okresie. To zamiar, a więc prowadzenie działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i ciągły, ma znaczenie przy ocenie tego, jaki charakter należy nadać działaniom podejmowanym przez przedsiębiorcę w całym okresie prowadzenia działalności gospodarczej. O ile ciągłość wykonywania działalności nie musi polegać w każdym przypadku na codziennym podejmowaniu czynności związanych z przedmiotem tej działalności, to jednak ważne jest, aby czynności te charakteryzowała powtarzalność, która miałaby istotny wpływ na funkcjonowanie działalności gospodarczej od momentu jej zarejestrowania. W tym też przejawia się zamiar prowadzenia tej działalności. Rozpoczęcie działalności gospodarczej powinno być działaniem konsekwentnym i przemyślanym pod względem organizacyjnym, technicznym, ekonomicznym, finansowym, marketingowym, handlowym. Działalność gospodarcza to prawnie określona sytuacja, którą trzeba oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych, wypełniających znamiona tej działalności lub ich niewypełniających. Prowadzenie działalności gospodarczej jest zatem kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z tą działalnością związanych, czy też nie (por. wyroki Sądu Apelacyjnego: w Lublinie z 16 grudnia 2020 r. sygn. akt III AUa 17/20, Lex nr 3108172; w Warszawie z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III AUa 1196/20, Lex nr 3160240 i powołane w nich orzecznictwo). Oznacza to, że obowiązkowi ubezpieczeń społecznych (i w konsekwencji ubezpieczeń zdrowotnych) podlega osoba, która faktycznie prowadzi działalność gospodarczą (wykonująca działalność gospodarczą), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu, która tej działalności nie prowadzi (nie wykonuje). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Prezes NFZ w zasadzie zajął podobne stanowisko, gdy chodzi o interpretację przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, ale popełnił uchybienia przy ustaleniach faktycznych, co skutkowało niewłaściwym zastosowanie przepisów prawa materialnego. Organ skupił się na braku odpowiedzi skarżącego na pismo jego pismo z 11 grudnia 2020 r. zawiadamiające o wszczęciu postępowania w celu objęcia strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Sam organ w tym piśmie zaznaczał, że dowodem wskazującym na nieprowadzenie działalności gospodarczej i nieosiąganie z niej przychodów będzie m.in. roczne zeznanie podatkowe strony (PIT). Organ zakreślił termin 7 dni na uzupełnienie materiału dowodowego. Jednocześnie Prezes NFZ wyjaśnił, że termin załatwienia sprawy, z uwagi na wyznaczony termin złożenia dowodów wydłużył do 14 maja 2021 r. Skarżący w terminie 7 dni (w tej sytuacji przed zakończeniem 2020 r.) nie był w stanie złożyć rocznego zeznania podatkowego za 2020 r. Przy tym organ sam znacznie skrócił, nie wyjaśniając, dlaczego, termin rozpatrzenia sprawy, gdyż decyzję wydał [...] marca 2021 r. W ten sposób w zasadzie uniemożliwił skarżącemu przedstawienie dokumentów, które wyszczególnił w piśmie z 11 grudnia 2020 r. (PIT). Przy tym w piśmie z 13 stycznia 2021 r. organ nie poinformował strony o zamiarze skrócenia terminu rozpatrzenia sprawy (k. -25 akt adm.). Zaznaczyć należy, że skarżący do skargi do Sądu dołączył kopię PIT-36 za 2020 r. Z dokumentu tego wynika, że w całym 2020 r. nie uzyskiwał żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a jedynie ze stosunku pracy oraz nie ponosił kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Opisane zachowanie Prezesa NFZ naruszyło obowiązek tego organu, nałożony przez art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.; dalej; k.p.a.), tj. zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Prezes NFZ nie przeprowadził wnikliwej analizy materiału dowodowego przedstawionego przez ZUS Oddział w C.. Wśród przesłanych dokumentów, w tym wniosków strony o wpis i wykreślenie w CEIDG, gdzie we wniosku o wykreślenie skarżący zawarł, że nie podjął działalności gospodarczej (k. – 9 akt adm.), znajdowało się też oświadczenie skarżącego z 5 października 2020 r. (k. – 13-14 akt adm.), zupełnie nie przeanalizowane przez Prezesa NFZ. Skarżący w tym piśmie, podobnie jak później w skardze, podnosił, że z uwagi na natłok pracy w zakładzie, w którym jest zatrudniony na umowę o pracę oraz okres pandemii nie miał czasu zająć się działalnością gospodarczą. Dodać należy, że sporny okres, za który skarżący miałby być objęty dodatkowym ubezpieczeniem zdrowotnym to okres między 7 lutego 2020 r. a 6 września 2020 r. czyli rzeczywiście w przeważającej części przypadający na czas pandemii COVID-19. Opisane zachowanie organu skutkowało naruszeniem zasad postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z art. 7, k.p.a. (w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), art. 77 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 80 k.p.a. (Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czyli ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Sam organ w decyzji przecież podkreślał, że gdyby skarżący udowodnił nieprowadzenie działalności gospodarczej poprzez wykazanie nieuzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej w okresie wskazanym w rozstrzygnięciu, to w konsekwencji nie byłoby podstaw do objęcia strony obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego (s. 3 decyzji). Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe stanowisko Sądu co do konieczności przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem naruszonych reguł postępowania. Z powyższych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło