VI SA/Wa 1769/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Czarnecki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego może być naliczana na podstawie sumy przekrojów wszystkich rur wchodzących w skład wielootworowej kanalizacji teletechnicznej, traktowanej jako odrębne urządzenia, czy też powinna być obliczana na podstawie rzutu poziomego całego urządzenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o drogach publicznych oraz ustawy o wspieraniu i rozwoju usług telekomunikacyjnych, traktując poszczególne rury wielootworowej kanalizacji jako odrębne urządzenia i sumując ich powierzchnie do naliczenia kary, zamiast obliczać ją na podstawie rzutu poziomego całego urządzenia.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej (kanalizacji teletechnicznej) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniach. Organy uznały, że spółka umieściła osiem odrębnych rurociągów, każdy traktując jako osobne urządzenie, co skutkowało naliczeniem kary. Spółka kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że wielootworowy rurociąg jest jednym urządzeniem, na które otrzymała zezwolenia, a opłata powinna być naliczana na podstawie rzutu poziomego całego urządzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 2000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 1769/13
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) – dalej także jako ustawa lub u.d.p., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nakładającą na T. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej także jako spółka) karę pieniężną w kwocie 124 984,38zł za umieszczenie w pasie drogi ul. B. na odc. ul. K. – ul. R. w okresie od [...] września 2007 r. do [...] grudnia 2009 r. urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego – dodatkowych rurociągów kablowych kanalizacji teletechnicznej - o pow. większej od określonej w zezwoleniach tj. łącznej 78,40m² rzutu poziomego tych urządzeń.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
Decyzjami z dnia [...] sierpnia 2007 r., z [...] września 2007 r., z [...] grudnia 2007 r., z [...] lutego 2008 r. i z [...] kwietnia 2009 r. spółka otrzymała każdorazowe zezwolenie na umieszczenie w wymienionej lokalizacji poszczególnego urządzenia infrastruktury teletechnicznej, tj. kanalizacji teletechnicznej za opłatą każdorazowo wskazaną przez zarządcę drogi. Decyzje wydano po uzyskaniu zezwoleń, na zajęcie na czas budowy kanalizacji, poszczególnych odcinków pasa drogowego.
W dniu [...] września 2011 r. zarządca drogi przeprowadził oględziny zajętego pasa drogowego stwierdzając, że zajęto pas drogowy o większej powierzchni od określonej poszczególnymi zezwoleniami. Z czynności sporządzono protokół, w którym spółka nie zgodziła się z ustaleniami organu oraz sporządzono dokumentację fotograficzną.
Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. zawiadomiono spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego i o prawach strony.
W tych ustaleniach z-ca Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W., działając z upoważnienia Prezydenta [...] W., wydał decyzje z dnia [...] stycznia 2012 r. nakładającą na spółkę wymienią karę pieniężną za umieszczenie w gruncie, w podanej lokalizacji, urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego – rurociągów kablowych kanalizacji teletechnicznej - o pow. większej od określonej w zezwoleniach tj. łącznej 78,40m² rzutu poziomego tych urządzeń.
W ocenie organu administracji spółka dokonała instalacji większej ilości urządzeń od objętej zezwoleniem zajmując większą powierzchnię pasa drogowego o 78,40m² w rzucie poziomym tych urządzeń. Dokonując tych instalacji nie zwróciła się i nie uzyskała od zarządcy drogi dodatkowych zezwoleń doprowadzając swoimi działaniami do faktycznego zmniejszenia tej opłaty. Zdaniem zarządcy drogi opłatę za zajęcie pasa drogowego ustala się, jako iloczyn długości i szerokości poszczególnych urządzeń (każdego z nich z osobna) w rzucie poziomym. Ostateczna opłata więc, to suma powierzchni poszczególnych urządzeń umieszczonych w pasie drogowym, w tym przypadku każdego rurociągu ułożonego jeden za drugim i połączonych ze sobą rur. W tym zakresie organ powołał się na przepisy art. 37 – 45 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu i rozwoju usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) zgodnie, z którymi niezależnymi urządzeniami będącymi przedmiotem odrębnej własności, są kanalizacje kablowe – zespół ułożonych jedna za drugą i połączonych ze sobą rur kanalizacyjnych tworzący kanał służący do ułożenia w nim kabli telekomunikacyjnych. Zdaniem organu mogą to być również kable telekomunikacyjne a nawet włókna światłowodowe (art. 37 wymienionej ustawy). Zdaniem zarządcy drogi spółka umieściła w sposób odbiegający od zadeklarowanego urządzenia, o czym świadczą liczne przypadki potwierdzone wynikami kontroli. W związku z tym na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 3 ustawy o drogach publicznych nałożono wymienioną karę pieniężną.
W odwołaniu od decyzji T. sp. z o.o. (wskazując na załączone zezwolenia, opinię prawną i pisma Urzędu Komunikacji Elektronicznej) stwierdziła, że wyliczenia zarządcy drogi wynikają z dowolnej metodologii ustalenia zajęcia pasa drogowego, niezgodnej z art. 40 ustawy. Zarządca drogi niewłaściwie przyjął, że spółka umieściła więcej urządzeń od wskazanych w zezwoleniach o łącznej powierzchni 126,52m² co dawało przekroczenie zajętości pasa drogi o 78,40m². Organ posiłkował się w tym zakresie podaną w decyzji ustawą o wspieraniu rozwoju usług..., która nie zawiera definicji urządzenia infrastruktury teletechnicznej. Natomiast przepis art. 40 ust. 5 u.d.p. stanowi o jednym urządzeniu nakazując traktowanie całej inwestycji jako jedno urządzenie. Traktowanie więc wielootworowego rurociągu kanalizacji jako zbioru urządzeń infrastruktury teletechnicznej nie ma uzasadnienia w świetle wskazanego przepisu. Dlatego zarządca drogi jest uprawniony do pobrania opłaty za zajętość pasa drogowego rzutu poziomowego urządzenia, a nie za powierzchnię przekroju każdej rury. Ponadto w żadnym zezwoleniu nie ma wyliczonych ilości i powierzchni każdej rury lecz wyraźnie jest podany wielootworowy rurociąg kablowy o podanej powierzchni. Każde zezwolenie wydano zgodnie z treścią każdorazowego wniosku również określającego w ten sposób urządzenie stosownie do art. 40 ust. 5 ustawy. Tymczasem wg organu urządzenie teletechniczne można umieszczać jedynie w poziomie, obok siebie, co jest niezgodne ze sztuką inwestycyjną w telekomunikacji i z najgorszym zagospodarowaniem pasa drogowego przez jego nadmierne zajęcie.
Z tych względów skarżąca uznała decyzję za niezrozumiała, nielogiczną i rażąco naruszającą prawo.
W tych ustaleniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało wymienioną na wstępie decyzję administracyjną.
Kolegium uznało za bezsporne, że w okresie podanym w decyzji umieszczono w wymienionej lokalizacji 8 rur o średnicy 40mm każda, co zdaniem organu odwoławczego należy traktować, jako umieszczenie ośmiu odrębnych urządzeń wymagających każde z nich odrębnego zezwolenia. Rury te zostały umieszczone w przypadkowych układach i zostały spięte opaskami plastikowymi, a następnie umieszczone w wykopie. Układ tych rur nie odpowiada żadnej bryle z przedstawionych przez spółkę. W związku z tym organ odwoławczy uznał za nieprzydatną opinię załączoną przez spółkę wobec wadliwej interpretacji art. 45 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Urządzenia umieszczone przez spółkę nie można traktować jako kanalizacji kablowej, na co wskazuje art. 45 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, gdyż nie jest to kanał służący do ułożenia w nim kabli telekomunikacyjnych. Gdyby to była kanalizacja to niewątpliwie stanowiłaby jedno urządzenie techniczne w rozumieniu przepisów wskazanych w wymienionej ustawie. Natomiast rurociąg wybudowany przez spółkę składa się z ośmiu rur nie zamykających się w jednej rurze. W związku z tym każda z tych rur, zgodnie z przepisami ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, nie mogłaby być przedmiotem odrębnej sprzedaży lub przedmiotem ustanowienia odrębnej własności. To natomiast, że spółka sprzedała część rurociągów nie potwierdziła stosownymi umowami, z których wynikałoby ustanowienie odrębnej własności tych przedmiotów sprzedaży. Z tych okoliczności organ odwoławczy wyprowadził wniosek, że spółka traktuje poszczególne rury jako odrębne urządzenia.
Kolegium ponownie stwierdziło, że na każde urządzenie wymagane jest zezwolenie, niezależnie od tego, czy umieszczane jest obok, pod, czy nad innymi urządzeniami. Zatem i opłata jest pobierana nie tylko za umieszczenie urządzenia najbliżej powierzchni, lecz także za każde z nich znajdujące się poniżej, nawet jeżeli są umieszczane głęboko jedno pod drugim. W związku z tym, w ocenie Kolegium, każde z wydanych zezwoleń dotyczyło wyłącznie jednego rurociągu.
Od decyzji T. sp. z o.o. z siedzibą w Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzucono naruszenie art. 40 ust. 12, art. 40.2.2) i art. 40.5 ustawy o drogach publicznych przez ich błędną interpretację.
Skarżąca konsekwentnie stała na stanowisku, że rurociąg wielootworowy jest jednym urządzeniem teletechnicznym. Składa się z 8 rur o średnicy 40mm ułożonych warstwami pod sobą w czterech poziomach, po dwie rury na każdym poziomie i na takie urządzenie spółka otrzymała zezwolenia. Z zezwoleń jednoznacznie wynika, że chodziło o jedno urządzenie na rurociąg wielootworowy składający się z ułożonych warstwowo ośmiu rur, co potwierdza załączony do wniosku projekt budowlany. Tak też zarządca drogi potraktował urządzenie, jako jedno w decyzji lokalizacyjnej i w decyzji zezwalającej na zajęcia pasa drogowego na czas budowy, pobierając stosowną opłatę. Spółka nie określała ilości rur, bowiem zgodnie z art. 40 ust. 5 u.d.p. wymagane jest podanie jedynie powierzchni zajętości pasa drogowego przez rzut poziomy urządzenia. Gdyby zarządca drogi uznał, że nie jest to jedno urządzenie (wielootworowy rurociąg) lecz jest to osiem oddzielnych urządzeń, wydałby osiem decyzji na każdą rurę, jednakże tak nie uczynił. Nie jest więc, zdaniem skarżącej dopuszczalne, by po wydaniu zezwoleń organ administracji zaczął obecnie traktować rurociąg wielootworowy nie jako jedno urządzenie lecz każdą z rur odrębnie jako urządzenia.
Skarżąca podkreślała, że wybudowała rurociąg wielootworowy w układzie 4 poziomy po dwie rury na każdym z nich. Ingerencja rewizyjna w wykop (przez poszerzenie boczne jego ścian) mogła spowodować rozluźnienie się rur na boki, lecz nie oznacza to ułożenia rurociągu przez położenie każdej rury obok siebie w poziomie. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło ułożenie rur w jednym wykopie i ich spięcie opaskami plastikowymi, a więc tym samym potwierdziło, że chodzi o jedno urządzenie.
Podnoszenie przez SKO argumentacji o wielości urządzeni w oparciu o przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (art. 45) nie ma uzasadnienia, gdyż ustawa ta weszła w życie po wybudowaniu rurociągu i po uzyskaniu pierwotnej decyzji zezwalającej. Nadto jej przepisy odnoszą się do ustanawiania odrębnej własności elementów infrastruktury teletechnicznej, a nie do postępowań administracyjnych w sprawach umieszczania urządzeń w pasie drogowym. Dlatego przepisy tej ustawy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawny w orzekaniu w niniejszej sprawie. Nadto art. 45 wymienionej ustawy, wbrew stanowisku SKO, nie warunkuje, by poszczególne rurociągi składające się na rurociąg wielootworowy znajdowały się w jednej rurze. Pozostałe przepisy tej ustawy przywołane przez SKO odnoszą się do włókien światłowodowych i stwierdzając o odpowiednim ich stosowaniu nie wskazują na ich zastosowanie wprost do rurociągów wielootworowych. Zdaniem skarżącej możliwe jest ustanowienie odrębnej własności rurociągu wchodzącego w skład rurociągu wielootworowego, a poszczególne rurociągi będą i tak miały części wspólne w postaci owych opasek je spinających i studni kanalizacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze analizując dwie umowy zawarte przez skarżącą z P. sp. z o.o. nie zwróciło uwagi na fakt, że umowy te zostały zawarte przed wejściem w życie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, a więc nie było możliwości wprowadzenia do tych umów zapisów wymaganych tą ustawą, gdyż tych przepisów nie było. Zatem obecnie do czasu ustanowienia odrębnej własności poszczególnych rurociągów, rurociąg wielootworowy (zgodnie z ustawą o wspieraniu...) pozostaje jednym urządzenie. Dopiero po ustanowieniu odrębnych własności powstaną formalnie odrębne urządzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna.
W ustaleniach Samorządowego Kolegium Odwoławczego, opartych na oględzinach rurociągu przeprowadzonych przez zarządcę drogi stwierdzono, że rury zostały umieszczone w przypadkowych układach i zostały spięte opaskami plastikowymi, a następnie umieszczone w wykopie. Z ustaleń organu administracji zawartych w protokóle oględzin z dnia [...] września 2011 r. wynika, iż oględzin dokonano w studni kablowej znajdującej się w ścieżce rowerowej w ul. B.w rej. ul. K. i z tej czynności sporządzono dokumentacje fotograficzną. Z oględzin tych nie wynika stwierdzenie organu odwoławczego o przeprowadzeniu oględzin rur w wykopie, gdyż wprost oględzin tych dokonano w studni kablowej. Jak natomiast ustalono w czasie tych oględzin poszczególne rury wychodzą z betonowej ściany, są spięte opaskami plastikowymi w układzie cztery rury po dwie ułożone dwie rury nad dwoma rurami. Stąd Sądowi nie są znane źródła będące podstawą ustaleń organu odwoławczego, na podstawie których organ stwierdza o przypadkowości ułożenia rur w wykopie, w sytuacji w której ustalenia zarządcy drogi opierają się na oględzinach rur w studni kablowej, a nie w wykopie oraz nie są znane ustalenia organu odwoławczego stwierdzające, iż układ rur nie odpowiada żadnej bryle z przedstawionych przez spółkę. Brak tych ustaleń narusza przepisy postępowania – art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i prowadzi do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. – które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Obie decyzje administracyjne nakładają na skarżącą karę pieniężną za umieszczenie w pasie drogowym ul. B. na odc. Ul. K. – ul. R. rurociągów kablowych kanalizacji teletechnicznej o powierzchni większej od określonej w zezwoleniach (decyzja organu I instancji) oraz za umieszczenie w wymienionej lokalizacji dodatkowych rurociągów tej kanalizacji (decyzja organu odwoławczego). Z obu tych decyzji należy wyprowadzić wniosek, że pierwsza z nich stanowi o zajętości pasa przez rurociągi kablowe o powierzchni przekraczającej zezwolenia, aczkolwiek w jej uzasadnieniu wspomina się także o rurociągach dodatkowych, natomiast druga stanowi wprost w subsumcji o "dodatkowych rurociągach", przez co należałoby rozumieć, że skarżąca ponad zezwolenie zainstalowała jakieś dodatkowe instalacje rurociągowe, o zezwolenie na nie występując. Również i w tym zakresie organy nie wskazały źródła swoich ustaleń, co narusza wymienione przepisy postępowania, jednocześnie nie wskazując, jakie urządzenia dodatkowe miałyby być zainstalowane przez spółkę. Wręcz przeciwnie organy dokonały obliczenia powierzchni zajętości pasa drogowego na podstawie tych samych instalacji, na które spółka otrzymała zezwolenia, jedynie w sposób odmienny obliczając ich powierzchnię, którą instalacje te zajęły przedmiotowy pas drogowy.
Odnosząc się do samych określeń używanych w decyzji zarządcy drogi i w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w których używa się liczby mnogiej (urządzeń infrastruktury technicznej – rurociągów kablowych kanalizacji teletechnicznej), to godzi się zauważyć, że w decyzjach zezwalających użyto tych określeń w liczbie pojedynczej (urządzenia infrastruktury technicznej – kanalizacji teletechnicznej). Każda z decyzji zezwalających została wydana na wniosek spółki określający, co i w jakiej lokalizacji zamierza zainstalować. Poza wnioskami o zezwolenie na lokalizację i budowę studni kablowych, we wniosku z dnia [...] grudnia 2007 r. spółka wnioskowała o umieszczenie "przewodów kanalizacji teletechnicznej" i w decyzji zezwalającej z dnia [...] grudnia 2007 r. otrzymała zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym ul. B. na odc. ul. K. – ul. R. "urządzenia infrastruktury technicznej tj. kanalizacji teletechnicznej + studnie kablowe 2 w jezdni". Przy tak sformułowanej decyzji nie sposób inaczej rozumieć jej treści, jak przez stwierdzenie, że organ zezwalający pojmował zezwolenie na ułożenie "przewodów kanalizacji teletechnicznej", jako zezwolenie na zainstalowanie urządzenia infrastruktury technicznej tj. kanalizacji teletechnicznej, a nie jako zezwolenia na zainstalowanie urządzeń infrastruktury technicznej, przez przyjęcie każdego przewodu (rury) za odrębne urządzenie. Z tym stwierdzeniem wiąże się kolejne o obliczaniu powierzchni zajętości pasa drogowego, bowiem obecnie oba organy administracji przyjmują dla obliczenia powierzchni zajętego pasa drogowego zainstalowanie przez spółkę nie jednego urządzenia technicznego, lecz wielość tych urządzeń, przyjmując jednocześnie, że spółka doinstalowała urządzenia dodatkowe, o czym nadmieniono wcześniej. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku o braku wyjaśnienia powodów, którymi kierowały się organu administracji publicznej nakładając na skarżącą orzeczoną karę pieniężną. Jeżeli bowiem ta sama instalacja w zezwoleniach stanowiła dla zarządcy drogi jedno zezwolenie, to z jakich powodów w decyzji nakładającej karę pieniężną instalacja ta stała się wielością tych urządzeń.
Zasadnicza argumentacja organów administracji w zakresie pojmowania zajętości powierzchni pasa drogowego oparta została na przepisach ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu i rozwoju usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675). Ustawę tę ogłoszono w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej 16 czerwca 2010 r. i zgodnie z art. 87 weszła w życie (w zakresie przepisów powoływanych przez organy administracji) po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, a więc jej wejście w życie nastąpiło po wydaniu decyzji zezwalających na zajęcie pasa drogowego przez spółkę. Już zatem z tego powodu powoływanie się przez organy administracji w decyzjach nakładających na skarżącą karę pieniężna, na przepisy ustawy jeszcze nieobowiązującej w chwili składania przez spółkę wniosków o udzielenie zezwoleń i nieobowiązującej w chwili wydawania zezwoleń, było nieuprawnione tym bardziej, że ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych mających zastosowanie do art. 40 ustawy o drogach publicznych.
Organy administracji odwoływały się do przepisów ustawy o wspieraniu... znajdujących się w Rozdziale 4 - Odrębna własność elementów infrastruktury telekomunikacyjnej. Zgodnie z powoływanym w decyzjach art. 45 tej ustawy – "Przepisy art. 37-44 stosuje się odpowiednio do ustanawiania odrębnej własności przewodów w kablach telekomunikacyjnych innych niż światłowodowe oraz zespołu ułożonych jedna za drugą i połączonych ze sobą rur kanalizacyjnych tworzących kanał służący do ułożenia w nim kabli telekomunikacyjnych wchodzących w skład kanalizacji kablowej wielootworowej, a także podejmowania decyzji w zakresie czynności dotyczących tych kabli i tej kanalizacji kablowej jako całości, partycypacji w kosztach ich utrzymania, eksploatacji, konserwacji, naprawy lub wymiany oraz odpowiedzialności za zobowiązania związane z tymi czynnościami". Już zatem z początkowej treści tego przepisu należy wyprowadzić wniosek, iż odnosi się on do ustanawiania odrębnej własności - ...przewodów w kablach telekomunikacyjnych innych niż światłowodowe oraz zespołu ułożonych jedna za drugą i połączonych ze sobą rur kanalizacyjnych tworzących kanał służący do ułożenia w nim kabli telekomunikacyjnych wchodzących w skład kanalizacji kablowej wielootworowe.
Dalszy odbiór treści tego przepisu może być wyłącznie ten, że w istocie zaprzecza on poglądowi obu organów administracji publicznej co do rozumienia urządzenia. Zdaniem organu odwoławczego aby uznać, że wybudowana instalacja jest jednym urządzeniem, to wszystkie rury powinny znajdować się w jednej rurze umieszczonej w pasie drogowym. Już na gruncie cytowanego przepisu pogląd ten jest chybiony. Przepis art. 45 ustawy o wspieraniu... stanowi bowiem, że zespół ułożonych jedna za drugą i połączonych ze sobą rur kanalizacyjnych tworzy kanał służący do ułożenia w nim kabli telekomunikacyjnych i kanał ten wchodzi w skład kanalizacji kablowej wielootworowej, co oznacza, że zespół rur kanalizacyjnych tworzy kanalizację kablową wielootworową, jako jedną całość (kolejne zdanie w wymienionym przepisie). Ten zapis odpowiada treści zezwoleń udzielonych spółce, w których zbudowaną kanalizację teletechniczną traktowano, jako jedno urządzenie infrastruktury technicznej, gdyż zespół rur wchodzi w skład tej kanalizacji, co koresponduje także z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864 ze zm.).
Zgonie z § 3 pkt 2 tego rozporządzenia przez telekomunikacyjny obiekt budowlany rozumie się m.in. linię kablową podziemną i kanalizację kablową, a więc rozumie się te obiekty jako jedno urządzenie infrastruktury technicznej. Zgodnie z pkt 5 § 3 rozporządzenia przez kanalizacje kablową należy rozumieć ciąg rur osłonowych i związanych z nimi pomieszczeń podziemnych dla kabli i ich złączy oraz urządzeń telekomunikacyjnych, natomiast linia kablowa to ciąg połączonych kabli (pkt 6), a zgodnie z § 4 rozporządzenie - linie kablowe powinny być umieszczane w kanalizacji kablowej. To, że kanalizację kablową tworzy zespół rur i osprzęt rur daje się wywieźć z § 6 ust. 5 rozporządzenia – "Rury i osprzęt rur kanalizacji kablowej...". Przepis ten wskazuje, że w kanalizacji kablowej nie musi występować jedynie ciąg rur, a więc jedna rura położona za drugą itd., lecz w kanalizacji tej może występować kilka rur położonych w różnych układach (jedna obok drugie lub nad sobą) i taką kanalizację określa się, jako kanalizację wielootworową. Nie powinno zatem w świetle cytowanych przepisów rozporządzenia, jak i także art. 45 ustawy o wspieraniu... (aczkolwiek w dalszym ciągu należy stwierdzić, że ustawa ta nie miała zastosowania w sprawie oraz, że odnosi się do zupełnie innych regulacji niż wskazanych w art. 40 u.d.p.), iż spółka wybudowała jedno urządzenie – kanalizację wielootworową – składające się z rur osłonowych, w których umieszczono kable służące do przesyłu telekomunikacyjnego. Konstatacją tego stwierdzenia jest odniesienie się do art. 40 u.d.p. pod kątem powierzchni jaką ta kanalizacja teletechniczna zajęła w pasie drogowym, mając na względzie sposób ułożenia części składowych tej kanalizacji (rur osłonowych kabli).
Sposób ułożenia owych rur osłonowych kabli skarżąca przedstawiała w toku postępowania administracyjnego twierdząc, że zostały one skonfigurowane w pakietach zespolonych ze sobą w taki sposób, iż rury te były ułożone dwie rury na dwóch w górę. W postępowaniu administracyjnym przeprowadzono oględziny studni kablowej i sfotografowano te rury. Bez względu jednak na stwierdzenia organów o tym, że rury te były w nieładzie, lub że, jak twierdziła skarżąca są poukładane i zespolone w sposób podany w czasie postępowania administracyjnego, istotnym jest to, że zdaniem organów administracji dla obliczenia powierzchni zajętości pasa drogowego należało zsumować przekroje wszystkich rur.
Zgodnie z art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych - opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. W świetle wcześniejszych uwag urządzeniem była kanalizacja wielootworowa składająca się z pewnej ilości rur. Jeżeli zatem rury te były zespolone, czego nie kwestionują organy administracji twierdząc tylko, że były w pewnym nieładzie, to zajętość pasa drogowego należało obliczyć wg art. 40 ust 5 ustawy. Przez rzut poziomy rozumie się rzut przedmiotu na płaszczyznę poziomą, w tym przypadku na płaszczyznę pasa drogowego. W takim rzucie, dla obliczenia zajętości pasa drogowego, istotnym będzie najszersza część jaką daje ów rzut poziomy, a nie jak uważają organy administracji wszystkie rzuty (powierzchnie) wszystkich rur. Przepis ten odmiennie od ust. 6 (dotyczącego reklamy) nie określa naliczenia opłaty od powierzchni urządzenia, lecz wyłącznie od jego rzutu poziomego na powierzchnię pasa drogowego. W tej sytuacji nie było podstaw do naliczenia kary pieniężnej na podstawie zsumowania powierzchni (przekrojów) wszystkich rur stanowiących jedno urządzenie – wielootworową kanalizację teletechniczną. W dalszym ciągu pozostaje jednak niewyjaśniona kwestia faktycznego rzutu poziomego spornego urządzenia, gdyż oba organy nie ustaliły, czy faktycznie jego ułożenie odbiega od zadeklarowanego przez spółkę.
W związku z wymiennymi uwagami organ administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, mając je na względzie, dokona powtórnie ustaleń materialnoprawnych w oparciu o przepisy odnoszące się do zezwoleń skarżącej na zajęcie pasa drogowego i dokona rozstrzygnięcia prawidłowo uzasadnionego zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania w zakresie, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz wskazanego przepisu ustawy o wspieraniu i rozwoju usług telekomunikacyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło