VI SA/Wa 1775/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, w październiku 2006 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie cofnięcia p. M. B. pozwolenia na broń palną, czego powodem było powzięcie przez organ podejrzenia nieprawidłowego przechowywania broni. Kontrola warunków jej zabezpieczenia dokonana w marcu 2007 r. w miejscu wskazanym przez stronę nie stwierdziła jednak żadnych nieprawidłowości w tym zakresie. W toku postępowania ustalono natomiast, iż strona w przeszłości weszła w konflikt z prawem dopuszczając się czynów skierowanych przeciwko rodzinie i opiece oraz przeciwko mieniu. Oceniając okoliczności ich popełnienia organ I instancji uznał za zasadne wezwanie p. M. B. do dostarczenia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W wyznaczonym terminie strona przedstawiła orzeczenia te - obydwa dla niej pozytywne - organowi I instancji. Komendant Wojewódzki Policji w K., korzystając z określonych przepisami uprawnień od orzeczeń tych odwołał się. W wyniku tych działań organ I instancji uzyskał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. wydane w trybie odwoławczym przez J. C., lekarza Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdzające, że p. M. B. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji (k - 127). Natomiast wydane w II instancji orzeczenie psychologiczne było dla niego pozytywne. Strona skorzystała z prawa do udziału w prowadzonym postępowaniu oraz poinformowała, że złożyła skargę, do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. na wydane jej w II instancji negatywne orzeczenie lekarskie. W jej ocenie bowiem orzeczenie to zostało wydane na podstawie wyroku sądowego, który z mocy prawa uległ już zatarciu. W związku z negatywnym orzeczeniem lekarskim, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 organ I instancji Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. cofnął stronie pozwolenie, na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Strona wniosła od tej decyzji w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Podniosła w nim, iż organ I instancji, nie mając podstaw prawnych do cofnięcia jej pozwolenia na broń, posługując się służbą zdrowia i złośliwie przesyłając ksero wyroku sądowego "wymazanego" z Krajowego Rejestru Karnego do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia w S. spowodował wydanie jej w dniu [...] 6 kwietnia 2007 r. negatywnego orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego - zdaniem p. M. B. - złamano szereg przepisów w tym art, 32. § 2 Konstytucji art. 51 ustawy o ochronie danych osobowych i art. 73 § 1 Kpa. Zabroniono mu robienia notatek z dokumentów z przeprowadzonego postępowania. Ponadto funkcjonariusz prowadzący postępowanie nie zareagował na zgłaszaną przez niego informację o tym, iż dr. S. złożył mu propozycję przyjęcia łapówki za wymianę w jego aktach orzeczenia. Nie został on także poinformowany, na jakiej podstawie i dlaczego osoba prowadząca postępowanie odwołała się od orzeczenia lekarza i psychologa, dlaczego koszty badania w trybie odwoławczym nie zostały mu zwrócone. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym oraz z odwołaniem utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że: Badania lekarskie i psychologiczne osób posiadających pozwolenia na broń przeprowadzają lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79 poz. 898, ze zm.). Rozporządzenie to w § 8 stanowi, że od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje tak stronie jak i właściwemu organowi Policji odwołanie. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w tym trybie jest ostateczne (§ 8 pkt 9). Takie właśnie - ostateczne - orzeczenie lekarskie zapadło wobec p. M. B.. Zgodnie z nim nie posiada on zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Powyższe orzeczenie dyskwalifikuje go więc co do posiadania pozwolenia na broń palną. Dla organu Policji orzeczenie lekarskie jest wiążące. Wydane w trybie odwoławczym orzeczenie uchyla wcześniejsze orzeczenie lekarskie, korzystne dla strony. Z tego zatem względu wyniki wcześniejszych badań lekarskich nie mają decydującej mocy dowodowej w niniejszym postępowaniu Dodać należy, że Komendant Wojewódzki Policji w K. miał prawo do złożenia odwołań od dostarczonych przez p. M. B. orzeczeń, podobnie jak zainteresowany. Skorzystanie przez ten organ z tych uprawnień nie stanowiło zatem naruszenia prawa. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, nie posiada zdolności fizycznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z wolą ustawodawcy, w przypadku stwierdzenia tych okoliczności (następuje to w drodze odpowiednich badań przeprowadzanych zgodnie z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia) nie ma innej możliwości rozstrzygnięcia, jak cofnięcie pozwolenia na broń. Organy Policji są bowiem zobowiązane uwzględnić w prowadzonym postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń każde prawidłowe i prawomocne orzeczenie, a kryteria te spełnia orzeczenie lekarskie wydane p. M. B. w trybie odwoławczym, podpisane przez lek. med. J. C.. To właśnie odpowiednie orzeczenia stwierdzają czy posiadacz pozwolenia na broń może (jest zdolny pod względem medycznym i psychologicznym) dysponować bronią, nie zaś jego subiektywne odczucia, co do jego stanu zdrowia. Zauważyć tu należy, iż broń palna, z powodu swych właściwości, stanowi niebezpieczne narzędzie i dlatego osoby, które mają prawo do dysponowania nią muszą dawać gwarancję bezpiecznego jej posiadania i używania. Przedmiotowe orzeczenie psychologiczne, jak i lekarskie, które posiadacze broni mają obowiązek przedstawiać właściwemu organowi Policji, stwierdzają ich zdolność fizyczną i psychiczną do dysponowania bronią. Nie może być w tej kwestii żadnych wątpliwości, dlatego ustawodawca uznał, że negatywne dla posiadacza pozwolenia na broń palną orzeczenia są wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń do celów łowieckich. Na zmianę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie może mieć wpływu podnoszona przez stronę okoliczność, iż orzeczenie lekarskie zostało wydane na podstawie wyroku skazującego go za czyny popełnione w roku 1993, które to skazanie uległo już zatarciu z mocy prawa. Należy tu wyjaśnić, że organy Policji nie mają żadnych uprawnień do oceny orzeczeń wydanych przez uprawnionych lekarzy bądź psychologów. Z tych względów twierdzenia strony odnośnie przyczyn, dla których wydano jej negatywne orzeczenie nie mogą być przez organ Policji wzięte pod uwagę (na marginesie dodać należy, że w kwestii tej wypowiedział się Z-ca Dyrektora Instytutu Medycyny Pracy w S., z którym - jak wynika z dołączonych do odwołania dokumentów - p. M. B. prowadził w tej sprawie korespondencję). Odnosząc się do uwag strony odnośnie samych badań, jej zdaniem pobieżnych i nierzetelnych, organ II instancji informuje, iż organem właściwym do rozpatrzenia skarg w tym zakresie jest Wojewoda. Zgodnie bowiem z § 9 ust 1 rozporządzenia Min. Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) kontrolę wykonywania i dokumentowania, badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Uzyskanie przez p. M. B. negatywnego orzeczenia lekarskiego wydanego w II instancji zdeterminowało sposób rozstrzygnięcia sprawy, bowiem jak już wyżej wspomniano, zgodnie z obwiązującymi przepisami osoba chcąca posiadać broń musi mieć do tego zdolność potwierdzoną stosownym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tym kontekście negatywne orzeczenie lekarskie, jakie otrzymał p. M. B., jednoznacznie uniemożliwia mu dalsze posiadanie pozwolenia na broń palną. W tej sytuacji, zważywszy na obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 2 ustawy obroni i amunicji, organ Policji zobowiązany był do cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską. Odnosząc się do propozycji łapówki, jaką przedstawił stronie dr S. organ II instancji wyjaśnia, iż o fakcie tym może ona powiadomić jednostkę Policji właściwą dla miejsca tego zdarzenia lub też Prokuraturę. Wydział Postępowań Administracyjnych w K. nie jest bowiem właściwy do przeprowadzenia dochodzenia w tej sprawie, co nie zmienia jednak faktu, iż jego pracownicy powinni poinformować stronę, gdzie powinna zgłosić to zdarzenie. Błędem ze strony organu I instancji było również przesłanie do lekarza upoważnionego do wydawania orzeczeń w II instancji wyroków sądowych wydanych w sprawie p. M. B., zwłaszcza w sytuacji, gdy skazanie uległo już zatarciu z mocy prawa. Organ miał co prawda prawo wyjaśnić, z jakich powodów odwołał się od orzeczenia wydanego w I instancji (powziął wątpliwości co do możliwości posługiwania się przez p. M. B. bronią w związku z jego zachowaniem opisanym w uzasadnieniu wyroków sądowych) powinien to jednak uczynić w formie opisowej, a nie ograniczyć się do dołączenia do odwołania wspomnianych wyroków. Podkreślić, jednak należy, że jak już wyjaśniono stronie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, lekarz wydający orzeczenie w trybie odwoławczym nie jest związany tego rodzaju dowodami, jakie przekazano mu w sprawie p. M. B., a jedynie wynikami przeprowadzonych badań, na których podstawie - jako osoba upoważniona wydaje stosowne orzeczenie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan M. B. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i podkreślił, że orzeczenie lekarskie jest dla niego wielce krzywdzące i w jego ocenie zostało wydane w oparciu o przesłaną kserokopię wyroku karnego, przy czym podniósł, że skazanie uległo dawnemu zatarciu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż Komendant Wojewódzki Policji w K. wezwał Skarżącego do dostarczenia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Po przedstawieniu ww. orzeczeń, będących orzeczeniami pozytywnymi dla Skarżącego, organ I instancji korzystając z przysługującego mu prawa wniósł odwołanie. Na skutek odwołania J. C. - lekarz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. orzekł, iż Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Stosownie natomiast do brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 2, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 113, poz. 731, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Ponadto, należy podkreślić, iż zgodnie z § 8 pkt 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 z późn. zm.), orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Odnosząc przytoczone wyżej przepisy prawa do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy Policji zasadnie oparły się przy wydaniu decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej na orzeczeniu, które zostało wystawione przez Pana J. C. - lekarza Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wskazane orzeczenie będące, jak wyżej podkreślono, orzeczeniem ostatecznym uniemożliwia bowiem Skarżącemu dalsze posiadanie pozwolenia na broń. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż lekarz psychiatra wydając negatywne orzeczenie oparł się na nieprawdziwej przesłance oraz nie przeprowadził żadnego badania i rozpoznania, należy podkreślić, iż Pan J. C. jest lekarzem posiadającym stosowne upoważnienie, o którym mowa w § 8 pkt 7 ww. rozporządzenia. Organ Policji wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie był zobligowany do wzięcia pod uwagę ww. orzeczenia, wskazującego wprost, iż Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy. Ponadto, jak podkreślono w zaskarżonej decyzji, organy Policji nie mają żadnych uprawnień do oceny orzeczeń wydanych przez uprawnionych lekarzy lub psychologów. Wskazać również należy, iż Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. wyraźnie zaznaczył, iż błędem organu I instancji było przesłanie do lekarza upoważnionego do wydawania orzeczeń w II instancji, wyroków sądowych wydanych w sprawie Skarżącego. Jednakże twierdzenie Skarżącego, iż było to działanie umyślne, zdeterminowane wolą cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na broń, nie jest poparte dowodami i jako zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Reasumując, w przedmiotowej sprawie należy uznać, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że w myśl art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a, w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonanie. Ustawodawca nie określił zatem pozytywnych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji przez organ administracyjny. Wskazał jedynie kiedy wstrzymanie jest niedopuszczalne. Stosując jednakże wykładnię funkcjonalną przepisu art. 61 p.p.s.a, uznać należy, że pozytywne rozpatrzenie wniosku strony jest uwarunkowane wystąpieniem przesłanek badanych przez sądy administracyjne, określonych w § 3 tego przepisu. Organ powinien zatem badać, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby ww. skutki. Za takie okoliczności nie może być wskazany przez Skarżącego fakt emocjonalnego związania z posiadaną bronią myśliwską i jak również fakt, iż Skarżący jest emerytowanym żołnierzem zawodowym. Z tego względu Komendant Główny Policji nie wstrzymał wykonania decyzji z dnia 3 sierpnia 2007 r. nr PA-IIb-3585/2991/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Wydając rozstrzygnięcie Sąd zważył, że stan faktyczny sprawy jest niesporny między stronami. Sporna jest natomiast interpretacja przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofną pozwolenie na broń, jeżeli osoba której takie pozwolenie wydano, nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Jak wskazano na wstępie uzasadnienia skarżący został wezwany przez organ I instancji w dniu [...] listopada 2006 r. do dostarczenia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Podstawę tego wezwania stanowił art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Skarżący przy piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. złożył orzeczenie lekarskie nr [...] r. i psychologiczne nr [...] r. Z obu przedłożonych orzeczeń wynikało, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 (orzeczenie lekarskie) i pkt 3 (orzeczenie psychologiczne) i może dysponować bronią. Od obu tych orzeczeń organ I instancji wniósł w ustawowym terminie odwołanie działając na podstawie § 8 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79 poz. 898 ze zm.). W wyniku odwołania zostały wydane dwa orzeczenia: - psychologiczne nr [...] stwierdzające, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią, - lekarskie nr [...] wydane przez jednostkę uprawnioną zgodnie z § 5 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia tj. Instytut Medycyny Pracy Zdrowia Środowiskowego w S., z którego to orzeczenia wynikało, że M. B. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Jak wynika z powołanego wyżej rozporządzenia - § 8 ust. 9 - orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne. Tak więc w sytuacji otrzymania negatywnego orzeczenia organ mógł tylko cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04 stwierdził, iż związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.) wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 roku w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń wskazuje jednoznacznie kto sprawuje kontrolę nad pracą uprawnionych lekarzy i psychologów. Paragraf 9 ust. 1 powyższego rozporządzenia stwierdza, że "kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego". Tak więc zarówno Komendant Wojewódzki Policji, jak i Komendant Główny nie są kompetentni do kontrolowania pracy lekarzy i psychologów uprawnionych do wydawania orzeczeń. Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.