VI SA/Wa 1784/07

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-23

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiągnęła znaczny dochód w roku podatkowym, ale jednocześnie posiada wysokie zaległości egzekucyjne i obciążenia finansowe, może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego w całości?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedłożone dokumenty, wskazujące na znaczny dochód w roku podatkowym, mimo istniejących zaległości egzekucyjnych i obciążeń finansowych, nie pozwalają na stwierdzenie braku możliwości poniesienia kosztów, zwłaszcza przy braku wyciągów z rachunków bankowych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała na niską emeryturę jako jedyny dochód, ale jednocześnie ujawniła znaczne zaległości egzekucyjne i obciążenia związane z budową domu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca oświadczyła, że nie potrzebuje adwokata, ale przedstawiła dokumenty dotyczące wydatków na media i zaległości. Analiza dokumentów wykazała znaczny dochód skarżącej w poprzednim roku podatkowym, co w połączeniu z brakiem pełnej dokumentacji majątkowej, uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. J. prawa pomocy w żądanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania J. J. prawa pomocy w żądanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF J. J. (dalej jako skarżąca) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z informacji podanych we wniosku wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 1.113 zł. Jednocześnie w sprawie o sygn. VI SA/Wa 1584/08 skarżąca podniosła, iż emerytura jest zajęta przez komornika. Jako składniki majątku skarżąca wymieniła ½ działki o powierzchni 330 m kw [...] oraz "15 m kw w domu rodzinnym". Podała też, iż obciążają ją niespłacone pożyczki zaciągnięte na budowę domu[...]. Dom ten, wybudowany pod wynajem, stoi obecnie pusty, gdyż powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nakazał zdjęcie licznika wody i energii elektrycznej oraz zamknął kanalizację. Ponadto skarżąca wskazała, że prowadzi ok. 300 spraw w sądach. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2009 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1. dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość otrzymywanej emerytury (ostatni odcinek przekazu pocztowego lub decyzja organu rentowego), 2. dokumentu potwierdzającego fakt zajęcia środków wypłacanych z tytułu emerytury przez komornika sądowego, 3. wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, 4. wykazu koniecznych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącą wraz z załączeniem dokumentów potwierdzających te dane. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r. oświadczyła, iż "nie będzie potrzebny adwokat z urzędu". Wskazała również, iż faktury za gaz i telefon obejmują miesięcznie kwotę 2.000 zł, a za energię elektryczną – 300 zł. Ponadto skarżąca przedstawiła: - odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego za miesiąc kwiecień 2008 r. (karta 74), - informacje o stanie zaległości z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawach egzekucyjnych (karty 75, 76 i 79), - fakturę VAT za telefon stacjonarny z dnia [...] kwietnia 2009 r. obejmującą kwotę 215,50 zł (karta 78), - fakturę VAT za gaz z dnia [...] marca 2009 r. obejmującą kwotę 1.853,53 zł (karta 80), - ponaglenie wezwania z dnia [...] kwietnia 2009 r. z Sądu Rejonowego [...] do uiszczenia kosztów postępowania sądowego w wysokości 502 zł i grzywny w kwocie 1.800 zł (karta 77), - wezwanie z dnia [...] marca 2009 r. do zapłaty kwoty 1.818,23 zł za paliwo gazowe (karta 81). Należy jednocześnie zauważyć, iż do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2602/08 skarżąca załączyła dwie pierwsze strony zeznania podatkowego PIT-37 za 2008 rok. Z powyższych dokumentów wynika, iż dochód skarżącej w roku podatkowym 2008 wyniósł 127.549 zł, z czego 28.182 zł stanowił dochód ze świadczeń emerytalnych, a 99.367 zł – dochód z działalności wykonywanej osobiście (w tym umowy o dzieło i zlecenia). Z tytułu emerytury (po potrąceniu zajęcia komorniczego) skarżącej jest wypłacana kwota 1.356,68 zł netto. Ponadto skarżącą obciążają zaległości w sprawach egzekucyjnych na kwotę ponad 140.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; por. też postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż dokumenty przedłożone przez skarżącą w niniejszej sprawie i sprawie o sygn. VI SA/Wa 2602/08 nie przedstawiają w sposób zupełny jej sytuacji majątkowej. Wskazują jedynie, iż pomimo wysokich zaległości w sprawach egzekucyjnych, skarżąca w roku 2008 osiągnęła znaczny dochód. Natomiast brak jest wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych. Tym samym, informacje podane przez skarżącą w formularzu PPF, nadesłane przez nią dokumenty oraz dokumenty zgromadzone w aktach sprawy o sygn. VI SA/Wa 2602/08, nie pozwalają na stwierdzenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło