VI SA/Wa 1788/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-26
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Grażyna Śliwińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezgodność deklarowanej zawartości tłuszczu w produkcie typu "mix tłuszczowy" z wynikiem badania laboratoryjnego, gdzie zawartość tłuszczu jest wyższa niż deklarowana, stanowi "wadę lub uszkodzenie" w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o cenach, uzasadniające wydanie decyzji administracyjnej określającej rodzaj i stopień wad?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyższa niż deklarowana zawartość tłuszczu w produkcie typu "mix tłuszczowy" nie stanowi "wady lub uszkodzenia" w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, ponieważ wady te polegają na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru. Brak obniżki ceny przy stwierdzeniu niezgodności deklarowanej cechy z wynikiem badania nie uzasadnia zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W związku z tym, zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. została ukarana decyzją Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych za niezgodność partii produktu "M." z deklarowaną zawartością tłuszczu (82% vs 84%). Spółka odwołała się, zarzucając m.in. niewłaściwe metody badawcze i błędną interpretację przepisów. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty i dodając nowe. Sąd uznał, że wyższa zawartość tłuszczu nie jest wadą w rozumieniu ustawy o cenach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia niezgodności produktu z wymaganiami oraz ustalenia stopnia jego wad 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] listopada 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącej Z. Sp. z o.o z siedzibą w L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwana też stroną, skarżącą) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] czerwca 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z [...] listopada 2009 r., nr [...] określającej, iż partia produktu o nazwie M. a' 200 g w ilości 1.200,0 kg z datą przydatności do spożycia 17 10 (1) została wyprodukowana w Z. Sp. z o.o., w L. niezgodnie z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 roku ustanawiającym niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (tj. średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o. więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej) tj. 82 % ± 1 ze względu na zawyżoną zawartość tłuszczu tj. 84 % ± 0,14 oraz ustalającej stopień wad partii M. 200 g na 3 %.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) -dalej jako k.p.a., art. 21, art. 40a, ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.) w związku z: art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, z późn. zm.), art. 114 i 115 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007, str. 1), art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 roku ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. Urz. UE L 106 z 24.04.2007, str. 24-29).
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
W dniach [...] września 2009 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] przeprowadzili czynności kontrolne w Z. Sp. z o.o., z siedzibą w L., na okoliczność której sporządzili protokół kontroli nr [...] z dnia [...].09.2009 r.
W trakcie kontroli pobrali do badań laboratoryjnych próbkę z partii produktu o nazwie M. a' 200 g, na okoliczność czego sporządzili protokół z pobrania próbek Nr [...].
Na podstawie uzyskanych wyników badań laboratoryjnych - przeprowadzonych w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G. - stwierdzili zawyżenie zawartości tłuszczu, tj. 84 % ± 0,14 w stosunku do wymagań zawartych w art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r.
W dniu [...] października 2009 r. Wojewódzki Inspektor JHARS w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia stopnia wad partii produktu o nazwie M. a' 200 g w ilości 1.200,0 kg z datą przydatności do spożycia 17 10 (1), wyprodukowanego przez stronę.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie w dniu [...] listopada 2009 r. Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wydał decyzję nr [...] określającą, iż partia produktu o nazwie M. a' 200 g w ilości 1.200,0 kg z datą przydatności do spożycia 17 10 (1), została wyprodukowana stronę, niezgodnie z wymaganiami zawartymi w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 roku ustanawiającym niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi. Wynika z nich, że średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej), tj. 82 % ± 1 ze względu na zawyżoną zawartość tłuszczu tj. 84 % ± 0,14. Ustalił stopień wad partii tego produktu na 3 %.
W odwołaniu od w/w decyzji spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła organowi I instancji:
- pominięcie uregulowań zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych-dodatek do załącznika XV grupa C,
- posługiwanie się sprawozdaniem z badań nr [...] Laboratorium Specjalistycznego w G., które w badaniach na zawartość tłuszczu stosowało wycofaną metodę PN-A-86207, co sprawią, że wyniki badań są nieważne (właściwy numer normy to PN-80/A-86207),
- nieprawidłową interpretację zapisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r.,
- nieprawidłową wykładnię art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach,
- naruszenie art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych po rozpatrzeniu odwołania wskazał, że Główny Inspektor zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Podkreślił, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca ma obowiązek określić, w formie pisemnej, a także, jeżeli to możliwe, w postaci elektronicznej, w sposób dostępny dla kupującego, szczegółową charakterystykę jakościową towaru. Producent jest zatem zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z jego dobrowolną deklaracją.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę, w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust. 1, bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, właściwą charakterystykę jakościową badanej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie M. dostępną dla kupującego, stanowi informacja o wielkości parametrów jakościowych, zawarta na etykiecie opakowania jednostkowego produktu oraz wymagania określone w deklaracji jakościowej tj. Z. z dnia [...].01.2007 r., znak [...].
Na etykiecie strona informuje, iż produkt o nazwie M. zawiera 72% tłuszczu roślinnego i 10% tłuszczu mlecznego, tj. 82% całkowita zawartość tłuszczu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi, średnia zawartość tłuszczu nie może się różnić o więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej wartości procentowej. Poszczególne próbki nie mogą się różnić o więcej niż dwa punkty procentowe od zadeklarowanej wartości procentowej.
Sposób sprawdzania zadeklarowanej zawartości tłuszczu w tłuszczach do smarowania został wskazany w załączniku II do w/w rozporządzenia. Zgodnie z przywołanym powyżej załącznikiem stosowane są dwie następujące procedury:
- lit. A średnia arytmetyczna pięciu otrzymanych wyników jest porównywana z zadeklarowaną zawartością tłuszczu. Zadeklarowana zawartość tłuszczu jest uważana za zgodną, jeżeli średnia arytmetyczna zawartości tłuszczu nie różni się więcej niż jeden punkt procentowy od zadeklarowanej zawartości tłuszczu;
- lit. B pięć poszczególnych wyników jest porównywanych z dopuszczalnym odchyleniem (± dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu) wskazanym w art. 2 ust. 1 lit. b). Jeżeli różnica miedzy wartością maksymalna a wartością minimalna pięciu poszczególnych wyników jest mniejsza od lub równa czterem punktom procentowym, wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b) są uważane za spełnione.
W przypadkach, w których zgodność z warunkami ustanowionymi w lit. A) i B) jest stwierdzona, badana partia uznana zostaje za spełniającą wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b nawet w przypadkach, w których jedna z pięciu wartości wykracza poza dopuszczalne odchylenie, wyznaczone na ± dwa punkty procentowe.
Organ odwoławczy ustalił, że w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki pobranej z zakwestionowanej partii artykułu o nazwie M., uzyskano następujące wyniki zawartości tłuszczu: 84.06%. 84.13%. 84.09%. 84.11%. 84.14%. średnia arytmetyczna 84%.
Skoro producent deklaruje zawartość tłuszczu w gotowym wyrobie 82%, to zgodnie z w/w rozporządzeniem odchylenie poszczególnych wyników uzyskanych podczas badań laboratoryjnych wynosi odpowiednio: 2.06 p.p., 2.13 p.p., 2.09 p.p., 2.11 p.p. i 2.14 p.p. Na tej podstawie stwierdził, że zawartość tłuszczu w przedmiotowej partii artykułu o nazwie M., nie może być uznana za zgodna z zadeklarowana wartością przez producenta, gdyż odchylenia wszystkich wyników są wyższe niż dopuszczalne. tj.: ± 2 punkty procentowe.
Organ II instancji nie uznał zasadności zarzutu strony dotyczącego nieprawidłowej interpretacji zapisów Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r., w zakresie odstępstwa, które zdaniem strony "polega na tym, że gdy różnica pomiędzy pięcioma poszczególnymi wynikami wskazanymi w art. 2 ust. 2 lit. b jest mniejsza od lub równa czterem punktom procentowym, to wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b są uważane za spełnione". Wskazał, że w art. 2 ust. 2 wymienianego przez stronę rozporządzenia nie została wskazana lit. b. Strona w proponowanej interpretacji wyżej przywołanego przepisu pominęła najistotniejszą przesłankę wskazującą, iż różnica mniejsza od lub równa czterem punktom procentowym jest dopuszczalna pomiędzy wartością maksymalna a wartością minimalna pięciu poszczególnych wyników. Miał na uwadze, iż zgodnie z przepisem załącznika nr II lit. B w/w rozporządzenia wartość minimalna wyniku badań należy odnieść do dopuszczalnego odchylenia stanowiącego wartość ujemną (-dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu), natomiast wartość maksymalna wyniku badań należy odnieść do dopuszczalnego odchylenia stanowiącego wartość dodatnia (+dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu).
W przedmiotowej sprawie, przy deklaracji producenta 82% tłuszczu, wymogi określone w art. 2 ust. 2 lit. b, byłyby spełnione w przypadku, gdyby różnica 4 punktów procentowych odnosiła się minimalnego wyniku badania wynoszącego 80,0% i maksymalnego wynik badania wynoszącego 84,0%.
Ponadto, zgodnie z zapisem załącznika nr II lit. B w/w rozporządzenia, aby wymogi określone w art. 2 ust. 1 lit. b) były uważane za spełnione pięć poszczególnych wyników musi być porównywalnych z dopuszczalnym odchyleniem tj. ± dwa punkty procentowe zadeklarowanej zawartości tłuszczu.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż organ I instancji w wydanej decyzji posługiwał się sprawozdaniem z badań nr [...] Laboratorium Specjalistycznego w G., które w badaniach na zawartość tłuszczu stosowało wycofaną metodę PN-80/A-86207, co sprawia, że wyniki badań są nieważne stwierdził, iż wycofana przez Polski Komitet Normalizacyjny norma została umieszczona przez stronę skarżącą w Z. z dnia [...].01.2007 r., znak [...], jako norma zawierająca właściwa metodykę badawcza w zakresie oznaczania zawartości tłuszczu (kolumna 1, wiersz 6). Przedmiotowy dokument wskazuje m.in. w treści punktu 2.1 nazwę zakwestionowanego produktu, tj.: M.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w protokole z pobrania próbek Nr [...] przedmiotowej partii produktu w/w dokument został wskazany przez stronę, jako deklaracja jakościowa. Podkreślił, że skoro producent w Z. z dnia [...].01.2007 r., znak [...] artykułu o nazwie M., zamieszcza w/w normę, to stanowi ona deklarację producenta, zgodnie z która należy ocenić wymagania w zakresie zawartości tłuszczu.
Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów.
Organ odwoławczy stwierdzając, w wyniku przeprowadzonych kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, zgodnie z art. 11 ust. 4 w/w ustawy, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jego zdaniem, z art. 11 wynika, iż organ wydający decyzję winien wykazać:
- brak wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej,
- wady i uszkodzenia towaru,
- brak obniżki ceny,
- brak dołożenia staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju.
Stwierdził, że niezbędne jest, udowodnienie braku obniżki ceny. Organ I instancji nie pozyskał dowodu potwierdzającego sprzedaż przez stronę zakwestionowanej partii produktu z równoczesnym brakiem obniżenia ceny, stąd poczynił te ustalenia Główny Inspektor. W wyniku dodatkowego postępowania dowodowego (faktury VAT) ustalono, iż strona dokonała sprzedaży przedmiotowej partii produktu o nazwie M. informując w piśmie z [...] kwietnia 2010 r., że "nie zastosowano obniżenia ceny". W związku z powyższym uznał, iż przedmiotowa partia produktu została sprzedana w cenie towaru pełnowartościowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku, gdy przedsiębiorca będący producentem nie obniżył ceny towaru nieposiadającego cech określonych w charakterystyce jakościowej, mającego wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości, albo uszkodzenia, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jako organ nadzoru jest upoważniony do określania rodzaju i stopnia wad oraz uszkodzeń towaru w drodze decyzji administracyjnej.
Stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. Uznał, że strona, jako producent nie dołożyła należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach i wprowadziła do obrotu dane partie artykułów rolno-spożywczych niespełniające wymagań jakości handlowej.
Wojewódzki Inspektor nie dopatrzył się naruszenia art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Niezależnie od powyższego podniósł, iż zastosowanie przez producenta w oznakowaniu nazwy przedmiotowego produktu rzeczownika m. narusza art. 114 i 115 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., które w załączniku nr XII w punkcie 11.2 oznacza produkty uzyskane wyłącznie z mleka, przy założeniu, że można dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Ponadto w punkcie 11.2 lit. a ppkt (iii) w/w załącznika ustawodawca określił, iż nazwa m. zarezerwowana jest wyłącznie do przetworów mlecznych.
Natomiast zgodnie pkt 1.1 i 2 załącznika nr XV przedmiotowego rozporządzenia produkty, o których mowa w art. 115, nie mogą być dostarczane ani przekazywane bez przetworzenia konsumentowi końcowemu ani bezpośrednio, ani przez restauracje, szpitale, stołówki lub podobne zakłady, jeżeli nie spełniają wymogów określonych w dodatku do w/w załącznika. Nazwy handlowe tych produktów to nazwy umieszczone w dodatku do w/w załącznika, bez uszczerbku dla zastosowania pkt II. 2 lub pkt III. 2 i 3 niniejszego załącznika. Nazwy handlowe zawarte w dodatku są zastrzeżone dla produktów w nim opisanych.
Zgodnie z definicją zawartą w części A dodatku do załącznika XV w/w rozporządzenia tłuszcze mleczne to produkty w formie stałej, miękkiej emulsji, zasadniczo typu woda w oleju, pozyskiwane wyłącznie z mleka lub niektórych produktów mlecznych; zasadniczym elementem ich wartości jest tłuszcz. Dodawane mogą być jednak także inne substancje niezbędne do ich produkcji pod warunkiem, że nie są one używane do zastąpienia w całości ani w części - jakichkolwiek składników mleka. Tylko dla produktów, które są zgodne z w/w definicją ustawodawca zarezerwował nazwę handlowa "masło".
Produkt o nazwie M. wprowadzony przez stronę do obrotu zawiera w składzie m.in.: olej roślinny 72 % i tłuszcz mleczny 10 %. co odpowiada produktom zdefiniowanym w grupie C dodatku do załącznika XV rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 roku. W związku z powyższym producent winien zastosować nazwę handlowa przewidziana dla tej grupy produktów.
Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę powyższe stwierdził, że należałoby uznać, iż wada przedmiotowego produktu o nazwie M. winna być określona na 100 %.
Nie mniej jednak w/w naruszenie nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji, w związku z powyższym, zgodnie z art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco naruszałaby prawo lub interes społeczny.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia wskazane w odwołaniu. Zarzucił nadto naruszenie interesu prawnego Spółki poprzez błędną interpretację norm art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r., przy braku właściwej interpretacji art. 114 i 115 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r., co jego zdaniem stanowi naruszenie art. 6, 7, 8 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto skarżący zarzucił:
- błędną wykładnię art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach,
- arbitralną i nieprawidłową ocenę stopnia wad M. a' 200 g na 3 % przyjętą przez organ I instancji i podtrzymaną przez organ II instancji bez przedstawienia kryteriów takiej oceny stopnia wad M. a' 200 g, nieuwzględnienia aktualnych przepisów wspólnotowych, podających inne parametry norm dla produktu o nazwie masło aniżeli przepisy, na których oparto zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
W piśmie złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący podniósł dodatkowo, iż IJHARS samowolnie, nieprawidłowo w stanie faktycznym używa określenia m. pomijając dalszy człon nazwy w postaci "m.". Mix tłuszczowy to produkt otrzymywany z mieszaniny tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych i zawierający nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu. Tak określone parametry produktu są w pełni spełnione przez wyrób pod nazwa "m."- mix tłuszczowy o 200g.
Skarżący podniósł nadto, że fakt posługiwania się przez laboratorium badawcze w G. wycofaną metodą PN-80/A-86207 dodatkowo wzmacnia zarzut, że powyższe laboratorium nie posiada certyfikatu na badania mixów tłuszczowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2010 r. narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniającym wyeliminowanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Należy bowiem stwierdzić, że nie zostały zakwestionowane ustalenia faktyczne, a ich ocena w świetle podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.
Poza sporem pozostaje, że przedmiotowym produktem jest Mix Tłuszczowy o nazwie "M.". Producent bowiem w Z. z dnia [...].01.2007 r., znak: [...] dla artykułu o nazwie "M.", zamieścił normę o zawartości 82 % tłuszczu i stanowi ona deklarację producenta, zgodnie z która należy ocenić wymagania w zakresie zawartości tłuszczu.
Obowiązek przedsiębiorcy do określenia, w formie pisemnej, a także, jeżeli to możliwe, w postaci elektronicznej, w sposób, dostępny dla kupującego, szczegółowej charakterystyki jakościowej towaru wynika także z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach.
W przedmiotowej sprawie, właściwą charakterystykę jakościową, przedmiotowej partii artykułu rolno-spożywczego o nazwie "M." dostępną dla kupującego, stanowi informacja o wielkości parametrów jakościowych, zawarta na etykiecie opakowania jednostkowego produktu oraz wymagania określone w deklaracji jakościowej, tj. Z. z dnia [...].01.2007 r., znak: [...]. Poza sporem pozostaje, że na etykiecie przedmiotowego artykułu podmiot informuje, iż produkt o nazwie "M." zawiera 72% tłuszczu roślinnego i 10% tłuszczu mlecznego, tj. 82% całkowita zawartość tłuszczu. Przeprowadzone w toku kontroli badanie wykazało, że średnia (w 5-ciu próbkach) zawartość tłuszczu w tym "m." wynosi 84% tłuszczu, czyli jest wyższa o 2% od zadeklarowanej. Nie polega zatem na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru.
Dokonane przez organ ustalenia nie mogły być podstawą do wszczęcia postępowania na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.
Podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dotyczy nazwy handlowej kontrolowanego artykułu "m.", a kwestii, czy produkt ten posiada wady i uszkodzenia dające podstawę do zastosowania sankcji określonej w art. 11 pkt 4 ustawy o cenach.
By dokonać analizy tej normy, należy skontrolować prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organy - w okolicznościach niniejszej sprawy - art. 11 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy o cenach.
O ile organ odwoławczy prawidłowo wymienił, że "z art. 11 wynika, iż organ wydający decyzję winien wykazać:
- brak wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej,
- wady i uszkodzenia towaru,
- brak obniżki ceny,
- brak dołożenia staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju",
to pominął w tym wyliczeniu, iż pomiędzy przesłanką "braku" określonego w pozycji 1, a przesłanką "wad i uszkodzeń" w pozycji 2 wymienionych w art. 11 ust. 1 ustawodawca użył przedrostka "bądź", czyli te defekty towaru wymienione są alternatywnie:
Art. 11.1. Przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust 1. bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Taki sam obowiązek ciąży na sprzedawcy towaru.
Powyższa okoliczność powoduje, że przepis ten określa trzy stany faktyczne, które mogą, ale nie musza zachodzić jednocześnie:
Pierwszy, to ten, gdy: towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust 1.
Drugi, to ten, gdy: posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia,
Trzeci zachodzi wówczas, gdy (przedsiębiorca będący producentem lub sprzedawca) przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru.
Powyższe okoliczności mają zasadnicze znaczenie - na gruncie sprawy niniejszej - dla możliwości zastosowania art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, czyli obowiązku wydania decyzji: "Organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1 oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego."
W ocenie Sądu, z normy tej wynika, wbrew stwierdzeniu organu, że nie ma ona charakteru uznaniowego. Jej dyspozycja wymaga bowiem obowiązku, a nie możliwości stwierdzenia, na podstawie przeprowadzonej kontroli, "wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1". Przy czym, dokonanie tego stwierdzenia nie może nastąpić w oderwaniu od ust. 1 art. 11 ustawy o cenach, który zawiera rozwinięcie przez ustawodawcę określenia "wady". Polegają one "na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru".
Okoliczności "stwierdzenia", o którym mowa w art. 11 pkt 4 ustawy o cenach, przy jednoczesnym braku odpowiedniej obniżki ceny przekładają się na dalsze konsekwencje administracyjne i finansowe określone w ust. 5 art. 11: "W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 4, stała się ostateczna:
1) organ nadzoru niezwłocznie występuje z wnioskiem do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 4,
2) przedsiębiorca stosujący cenę zawyżoną ponosi koszty badań wykonanych w toku postępowania, o którym mowa w ust. 4 i w art. 13 ust. 4".
Zdaniem Sądu, w okolicznościach zastosowanej przez organy IHARS podstawy materialnej, ustalony stan faktyczny nie uzasadnia jej zastosowania w niniejszej sprawie. Organ nie stwierdził bowiem, by większa o 2 punkty procentowe zawartość tłuszczu w badanym produkcie stanowiła o jego "wadzie lub uszkodzeniu" w rozumieniu powołanej normy.
Z uzasadnienia decyzji wynika także, że ustalono i przyjęto "brak wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej". To kryterium nie daje podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 11 ust. 4 ustawy o cenach.
W świetle powyższego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostałe zarzuty dotyczące interpretacji obu Rozporządzeń Komisji (WE) kwestia, czy laboratorium w G. posiada certyfikat dla badania mixów tłuszczowych, jak i fakt, że organ nie przedstawił kryteriów oceny co do rodzaju i stopnia wad badanego artykułu.
W niniejszej sprawie mamy co najwyżej sytuację niezgodności deklarowanej cechy w produkcie z uzyskanym wynikiem jego badania. Jednakże wynik ten nie oznacza by producent zmniejszył ilość, masę lub objętość, a przeciwnie – zwiększył ilość tłuszczu w mixie tłuszczów.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a., orzekając o wstrzymaniu ich wykonalności na mocy art. 152 p.p.s.a. i kosztach postępowania po myśli art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło