VI SA/Wa 1788/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-03
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Andrzej Czarnecki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy na stanowisku asystenta syndyka, polegający na samodzielnym zarządzaniu wyodrębnionymi działami przedsiębiorstwa w upadłości likwidacyjnej, może być zaliczony do wymaganego przez ustawę o licencji syndyka okresu pracy na stanowisku zarządczym, pozwalającego na uzyskanie licencji syndyka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że praca na stanowisku asystenta syndyka, nawet polegająca na samodzielnym zarządzaniu wyodrębnionymi działami przedsiębiorstwa w upadłości likwidacyjnej, nie może być zaliczona do wymaganego przez ustawę o licencji syndyka okresu pracy na stanowisku zarządczym. Zarząd majątkiem upadłego w postępowaniu likwidacyjnym może sprawować wyłącznie syndyk lub jego zastępca, a nie asystent syndyka działający na podstawie pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo udzielone przez syndyka nie przenosi wyłącznych kompetencji syndyka na pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący L. W. ubiegał się o przyznanie licencji syndyka. Minister Sprawiedliwości odmówił przyznania licencji, uznając, że skarżący nie spełnił wymogu dotyczącego okresu pracy na stanowisku zarządczym. Skarżący pracował jako asystent syndyka w spółce w upadłości likwidacyjnej, zarządzając samodzielnie wyodrębnionymi działami, a także jako dyrektor zarządzający w innej spółce. Minister Sprawiedliwości uznał, że praca jako asystent syndyka nie jest równoznaczna z zarządem majątkiem upadłego, a udzielone pełnomocnictwo nie przenosiło wyłącznych kompetencji syndyka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania licencji syndyka oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2012 r. wydaną na podstawie art. 13 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz. U. Nr 123, poz. 850 ze zm.) – dalej także jako "ustawa" i art. 104 oraz art. 107 k.p.a., o odmowie przyznania L. S. W. licencji syndyka.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. L. W. wystąpił o przyznanie licencji syndyka wskazując na spełnienie wymagań z art. 3 ust. 1 pkt 1, 4, 6, 9 i 11 ustawy. Wnioskodawca ukończył [...] kwietnia 2008 r. Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji na [...] w L. uzyskując tytuł magistra. W dniu [...] czerwca 2011 r. zdał z wynikiem pozytywnym egzamin dla osób ubiegających się o licencję syndyka. W doświadczeniach zawodowych powołał się na świadectwo pracy wskazując okres pracy (według załączonego świadectwa pracy) od [...] marca 2009 r. do [...] dnia 2011 r. (2 lata i 10 m-cy) w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w G., w którym to przedsiębiorstwie pełnił funkcję asystenta syndyka na samodzielnym stanowisku oraz przedstawił wykaz obowiązków stwierdzający, iż we wskazanym okresie samodzielnie zarządzał wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi pracodawcy, tj. Działem Handlowym i Logistyki oraz Działem Kadr; przedłożył także świadectwo pracy od drugiego pracodawcy – [...] s.c. W. D. E. D. w T. - za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] marca 2012 r. (2 m-ce i 5 dni), stwierdzające, że w tym okresie pracował na samodzielnym stanowisku dyrektora zarządzającego. Zatem, w ocenie wnioskodawcy, łącznie przez 3 lata i 4 dni samodzielnie zarządzał przedsiębiorstwem lub jego częścią.
W uzupełnieniu wniosku, na wezwanie organu administracji, L. W. przedłożył umowę o pracę z [...] lutego 2009 r. zawartą z [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w G. stwierdzającą, że pracował jako asystent syndyka w pełnym wymiarze czasu pracy, aneks do tej umowy zawarty z syndykiem potwierdzający współpracę L. W. z syndykiem tego przedsiębiorstwa, umowę o pracę z dnia [...] grudnia 2009 r. zawartą z [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w G. na czas określony od [...] stycznia 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. określającą rozpoczęcie pracy od [...] stycznia 2010 r., umowę o pracę z dnia [...] grudnia 2011 r. na okres próbny zawartą z [...] s.c. W. D. E. D. w T. stwierdzającą, że wnioskodawca został zatrudniony od [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] marca 2012 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dyrektora zarządzającego z obowiązkami zarządzania firmą, współtworzenia kierunków rozwoju firmy i podejmowania decyzji, wspomagania w negocjacjach, nadzoru nad pracownikami oraz dokonywania wszelkich czynności sądowych i pozasądowych w imieniu pracodawcy i jego reprezentacji przed organami administracji, sądami, bankami i innymi instytucjami. Nadto przedłożył zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydane przez wspólników [...] s.c. (W. D. i E. D.) stwierdzające, że L. W. od [...] stycznia 2012 do [...] marca 2012 r. zarządzał ich firmą w imieniu wspólników, realizując kompetencje wspólników spółki cywilnej w ramach prowadzenia spraw zwykłego zarządu oraz reprezentacji spółki.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Minister Sprawiedliwości odmówił L. W. przyznania licencji syndyka.
Minister Sprawiedliwości stwierdził, że L. W. nie spełniał wymogu z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, gdyż w ramach wykonywanego zarządu w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, faktycznie sprawował zarząd jedynie wyodrębnioną organizacyjnie częścią tego przedsiębiorstwa (Działem Handlowym i Logistyki oraz Działem Kadr) na samodzielnym stanowisku asystenta syndyka.
Wskazując na przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) – dalej także jako P.u.n. - organ administracji podkreślał, że zarząd majątku upadłego, w stosunku do którego ogłoszono upadłość likwidacyjną, może sprawować jedynie syndyk lub jego zastępca. Wskazuje na to przepis art. 173 P.u.n. określający wyłączne uprawnienia syndyka oraz przepis art. 157 P.u.n. określający, kto może być syndykiem. Uprawnienia i tryb powołania zastępcy syndyka określa przepis art. 159 ust. 1 i 2 P.u.n. wskazując w ust. 3 na obowiązek posiadania przez zastępcę syndyka licencji.
Powołane regulacje prawne wyłączają sprawowanie zarządu majątkiem upadłego lub częścią tego majątku, w stosunku do którego prowadzi się postępowanie likwidacyjne, przez inne osoby niż przez syndyka lub jego zastępcę, a więc przez osobę nieposiadającą licencji syndyka. Jak podkreślano, zarząd takim majątkiem upadłego oznacza bowiem wszelkie czynności prawne i faktyczne, w tym podejmowanie decyzji dotyczących masy upadłości. Zgodnie z art. 161 ust. 1 P.u.n. syndyk może udzielić pełnomocnictwa innej osobie, lecz nie może tym pełnomocnictwem upoważnić tę osobę do podejmowania decyzji związanych z bieżącym utrzymaniem majątku upadłego oraz prowadzeniem jego przedsiębiorstwa lub jego wyodrębnionej części.
Niezależnie od powyższych uwag Minister uznał, że przedłożone dokumenty o wykonywaniu zarządu wyodrębnionymi częściami [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej nie stanowią wystarczającego dowodu na potwierdzenie rzeczywistego sprawowania owego zarządu. W szczególności załączone świadectwo pracy, umowy o pracę i aneks nie wskazują na faktyczne realizowanie wskazanych uprawnień. Natomiast wykazane zatrudnienie w [...] s.c. na stanowisku dyrektora zarządzającego jest zbyt krótkie w stosunku do wymaganego przez przepis art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Od decyzji L. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, powołanych przez Ministra Sprawiedliwości.
Zdaniem skarżącego organ administracji ocenił jedynie dowodowy dotyczące zatrudnienia w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G., nie odnosząc się do zatrudnienia w [...] s.c. W. D. E. D. w T. Zdaniem L. W. żądanie dostarczenia dokumentów o zatrudnieniu w tym ostatnim przedsiębiorstwie, jako uznanych za nieistotne dla sprawy, było wprowadzeniem strony w błąd oraz naruszało art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez rozpatrzenie sprawy wyłącznie na podstawie części zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie.
Skarżący nie zgadzał się ze stwierdzeniem, iż zarządzał jedynie częścią [...] sp. z o.o., gdyż syndyk powierzył zarząd masą upadłościową, a więc całym przedsiębiorstwem. Skarżący posiadał pełnomocnictwo ogólne, a żaden przepis prawa nie nakłada na stronę stosunku pracy dokładnego określenia obowiązków pracowniczych oraz wynikających z pełnomocnictwa. Zarzucono także brak pouczenia strony o możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy.
W ocenie skarżącego spełniał warunek z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy wykazując się wymaganym okresem pracy na stanowiskach kierowniczych lub samodzielnych w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem. Zgodnie z pierwotnym brzmieniem tego przepisu wystarczające było zarządzanie nawet częścią przedsiębiorstwa. W tym zakresie skarżący przedstawił Biuletyn z posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka nr 76 z 14 listopada 2006 r. wskazując na poglądy tam wyrażane przez uczestników posiedzenia Komisji. Zdaniem skarżącego Minister nie wskazał przepisu ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, ograniczającego możliwości powierzenia zarządu przedsiębiorstwa, w stosunku do którego ogłoszono upadłość likwidacyjną, osobie innej niż syndyk, gdyż takiego przepisu nie ma. Przeprowadzana natomiast wykładnia wskazanych w decyzji przepisów P.u.n. nie uzasadnia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wymienioną na wstępie decyzją administracyjną Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisując przebieg postępowania organ administracji uznał zarzuty podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za nietrafne.
Podkreślano, że cały materiał dowodowy pochodzi od skarżącego, zatem nie istniały żadne dowody, które organ przeprowadzałby sam i z którymi strona powinna zapoznać się odrębnie. W związku z tym nie istniała potrzeba, w świetle art. 10, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a., dodatkowe zawiadamianie strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Wszystkie dowody uznano za wiarygodne, co nie oznacza tożsamości wniosków organu z wnioskami skarżącego wyprowadzonymi na ich podstawie.
Wskazując na obowiązki L. W. sprawowane jako asystent syndyka w [...] sp. z o.o. ponownie podkreślano, że sprowadzały się do zarządzania wyłącznie wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi tego przedsiębiorstwa (dwoma wydziałami). Nie potwierdza to więc sprawowania zarządu majątkiem upadłego. Również udzielone skarżącemu, jako asystentowi syndyka, przez syndyka pełnomocnictwo obejmowało wyłącznie zarządzaniem tymi wyodrębnionymi jednostkami przedsiębiorstwa.
Odwołując się do przepisów ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, organ administracji podkreślał, iż w sytuacji ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, podmiotem zarządzającym może być wyłącznie syndyk (z zastrzeżeniem uprawnień sędziego-komisarza w tym zakresie). Stanowi o tym jednoznacznie art. 173 P.u.n. Z wykonywaniem czynności przez syndyka wiąże się jego obowiązek ubezpieczenia jako wykonującego czynności na rachunek upadłego lecz w imieniu własnym (art. 160 i art. 156 ust. 4 P.u.n.). Syndyk może udzielać pełnomocnictw do czynności materialnoprawnych i procesowych (art. 161 P.u.n.) lecz syndyk odpowiada za działania pełnomocnika, jak za własne. Istnieje więc zasadnicza różnica pomiędzy syndykiem i zastępcą syndyka (obowiązkowo legitymującego się licencją syndyka) a pełnomocnikiem w zakresie posiadanych kompetencji. Kompetencje zastępcy syndyka określa sędzia-komisarz, a kompetencje pełnomocnika oraz osoby sprawującej funkcje zarządcze podlegają reglamentacji podmiotowo-przedmiotowej. Na gruncie powołanych przepisów zastępowanie syndyka w zakresie zarządzania majątkiem upadłego możliwe jest wyłącznie przez osobę powołaną postanowieniem sędziego-komisarza na zastępcę syndyka. Skarżący takiego statusu nie posiadał i jego działalność w [...] sp. z o.o. nie mogła zostać uznana za zbliżoną do działalności zastępcy syndyka lub syndyka, gdyż jako asystent syndyka wykonywał jedynie czynności pomocnicze dla syndyka. Działając na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez syndyka (art. 161 ust. 1 P.u.n.) występował na zewnątrz realizując decyzje podjęte przez syndyka.
Przedkładając wywody na temat rozumienia zarządzania, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że skarżący faktycznie wykonując czynności zlecone pod kierownictwem syndyka nie wykonywał zarządzania majątkiem upadłego. Już zakres swobody decyzyjnej samego syndyka jest ograniczony ustawowo nadzorem sędziego-komisarza, a więc ta okoliczność ogranicza możliwość sprawowania zarządu przez inne podmioty. Bez względu zatem na zakres umowy zawartej ze skarżącym i zakres udzielonego pełnomocnictwa nie mogło dojść do przekazania wyłącznych kompetencji syndyka skarżącemu. Jednocześnie zwrócono uwagę na fakt, że nazwanie przez syndyka Działów Handlowego i Logistyki oraz Działu Kadr "jednostkami wyodrębnionymi" nie czyniło tych działów wskazanymi w umowie.
Kierowanie sprzedażą nie zmienia charakteru wykonywania tej czynności w imieniu syndyka, gdyż nie sposób przyjąć, by to asystent syndyka podejmował w tym zakresie decyzje a nie syndyk w porozumieniu z sędzią-komisarzem. Wszelkie zatem czynności opisane w dokumentach przedłożonych przez skarżącego były wykonywane w imieniu syndyka, a nie w imieniu L. W.
Biuletyn przedstawiony przez skarżącego, zdaniem organu administracji, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, jako relacja z roboczego posiedzenia Komisji.
Zarzut niewzięcia pod uwagę okresu pracy L. W. w [...] s.c. W. D. E. D. w T. nie był zasadny, gdyż Minister miał również na uwadze ten fakt, lecz stwierdził, iż zatrudnienie to nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie.
Od decyzji L. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania (art. art. 6, 7, 8, 10 § 1, 11, 15, 77 § 1, 78, 80, 104, 107 § 3, 127 § 2 i § 3, 138 § 1 i 140 k.p.a.) przez niezastosowanie się do zasad określonych w tych przepisach i błędną oraz sprzeczną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Zarzucono również naruszenie przepisów ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (art. 161 ust. 1 i art. 173) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji syndyka przez nieprawidłową interpretację tych przepisów.
Zdaniem skarżącego Minister Sprawiedliwości, podnosząc dodatkową argumentację dotyczącą pełnomocnictwa udzielonego przez syndyka naruszył zasadę z art. 15 k.p.a. w związku z tym, nie dając możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Skarżący uznał, iż uzasadnienia obu decyzji były wewnętrznie sprzeczne, gdyż nie można pogodzić stwierdzenia, że gdyby skarżący załączył dodatkowe dokumenty potwierdzające zarządzaniem przedsiębiorstwem [...] sp. z o.o. to otrzymałby licencję z jednoczesnym stwierdzeniem, iż majątkiem tego przedsiębiorstwa nie mógł skutecznie zarządzać.
Nie zawiadamiając skarżącego o zakończeniu postępowania pozbawiony został możliwości złożenia wniosków i dokumentów o zakresie zarządzania wymienionym przedsiębiorstwem, jak i [...] s.c. W. D. E. D. Zdaniem skarżącego organ administracji odniósł się w tym zakresie lakonicznie do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Podkreślano w związku z tym brak odniesienia się do całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i niedokonanie jego całościowej oceny. Ponadto pominięto i niewyjaśniono faktu zarządzania wyodrębnioną częścią przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. przyjmując, że nie była to część wyodrębniona tej spółki.
W części dotyczącej zarzutów odnoszących się do prawa materialnego skarżący na wstępie przeprowadził wywód statusu przedsiębiorstwa i uprawnień syndyka po ogłoszeniu upadłości w kontekście przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji syndyka wskazując na pierwotny tekst tego przepisu i tekst Biuletynu Kancelarii Sejmu, Biuro Komisji Sejmowej posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka nr 1278/V z 14 listopada 2006 r. konkludują, że w przypadku samodzielnego wykonywania, pod kierownictwem syndyka, zleconych przez niego czynności, wiążących się z kierowaniem przedsiębiorstwem lub jego częścią, spełnia wymagania wymienionego przepisu.
Odnosząc się do prawa reprezentacji skarżący stwierdził, powołując się na przepisy Kodeksu spółek handlowych, Kodeksu cywilnego i art. 161, art. 157 oraz art. 173 P.u.n., że żaden z przepisów tych ustaw nie wprowadza zasady, na którą powoływał się organ – braku możliwości zarządzania majątkiem (częścią majątku) upadłego i udzielenia w tym zakresie pełnomocnictwa, co zdaniem skarżącego potwierdziło Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2012 r. na pytanie skarżącego. Jak podkreślano w skardze, organ administracji nie miał kompetencji do stwierdzenia, że działy kierowane przez skarżącego nie były wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi [...] sp. z o.o. tym bardziej, że działy te były wyodrębnione majątkowo z tego przedsiębiorstwa.
Skarżący wskazywał, że ustanowienie pełnomocnika nie stoi na przeszkodzie powołania zastępcy syndyka, jeżeli natomiast powołanie zastępcy syndyka jest niecelowe, jego funkcje może spełniać pełnomocnik. W przeciwnym przypadku, zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 173 P.u.n., syndyk wszystkie czynności musiałby wykonywać osobiście.
Należy również przyjąć za uzasadnione, że dla uzyskania licencji syndyka, wystarczające jest zarządzanie wyodrębnioną częścią majątku upadłego, gdyż syndyk reprezentujący całe przedsiębiorstwo może udzielić pełnomocnictwa do samodzielnych czynności zarządczych częścią majątku. Fakt sprawowania nadzoru nad syndykiem przez sędziego-komisarza nie wyklucza takiej możliwości, bowiem syndyk odpowiada przez sędzią-komisarzem, a pełnomocnik przed syndykiem.
Skarżący podkreślał, że określenie "asystent syndyka" na zajmowanym stanowisku w [...] sp. z o.o. nie oznaczało braku samodzielności w zarządzaniu określonymi w umowie wyodrębnionymi działami tego przedsiębiorstwa. Decyzje o sprzedaży poszczególnych ruchomości były faktycznie podejmowane przez syndyka, lecz czynności w tym zakresie pozostawiono do samodzielnej realizacji przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Skarga opiera się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i przepisów ustawy o licencji syndyka oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został prawidłowy ustalony albo ustalenia te nie zostały skutecznie podważone. Stąd, wobec postawienia w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy poddał ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.
W ocenie skarżącego został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Należy zatem zwrócić uwagę na fakt, iż wszystkie ustalenia organu administracji publicznej oparte zostały wyłącznie na dowodach przedłożonych przez skarżącego. Nadto, jak podnosił Minister Sprawiedliwości, wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody przedłożone przez skarżącego uznano za wiarygodne. Nie wystąpiła więc sytuacja, w której organ administracji niektóre z dowodów przedłożonych przez skarżącego uznał za niewiarygodne lub niektórym z nich odmówił mocy dowodowej. W związku z tym zarzut skarżącego o niemożności zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie, który to materiał składał się wyłącznie z dowodów i pism przedłożonych w toku postępowania przez skarżącego, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, mogący stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Aby uzyskać licencję syndyka osoba predestynująca do tego uprawnienia musi łącznie spełniać warunki określone w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o licencji syndyka. Skarżący, jak ocenił Minister Sprawiedliwości, spełniał wszystkie z wymienionych w tym przepisie warunki, poza jednym z nich, będącym spornym w sprawie, a określonym w pkt 6 wymienionego przepisu. Zgodnie z pkt 6 ust. 1 art. 3 ustawy, osoba starająca się o licencję syndyka musi wykazać, że w okresie 15 lat przed złożeniem wniosku o licencję syndyka przez co najmniej 3 lata zarządzała majątkiem upadłego, przedsiębiorstwem lub jego wyodrębnioną częścią w Rzeczypospolitej Polskiej lub państwie, o którym mowa w pkt 1 (tj. w państwie Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym).
Jak wynika z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji pracował w okresie od [...] marca 2009 r. do [...] grudnia 2011 r. jako asystent syndyka w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G., zarządzając samodzielnym Działem Handlowym i Logistyki i Działem Kadr oraz w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] marca 2012 r. w [...] s.c. W. D. E. D. w T., jako dyrektor zarządzający realizujący w imieniu wspólników ich kompetencje w ramach prowadzenia spraw zwykłego zarządu oraz reprezentacji spółki.
Dla zastosowania przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy wymagane jest zarządzanie majątkiem upadłego, lub zarządzanie przedsiębiorstwem albo jego wydzieloną częścią.
Poza wszelkimi wątpliwościami jest, iż skarżący sprawując funkcję asystenta syndyka, wykonywał powierzone w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej obowiązki w spółce, w stosunku do której ogłoszono upadłość i to upadłość likwidacyjną. W ocenie skarżącego, zarządzał wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi tej spółki (Działem Handlowym i Logistyki i Działem Kadr), czyli, jak podkreślał, zarządzał majątkiem upadłego. Wywód ten musi prowadzić do odniesienia do przepisów ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, z uwagi na zarzuty skarżącego skierowane do zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 6 P.u.n. uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym wyznacza sędziego-komisarza oraz syndyka albo nadzorcę sądowego, albo zarządcę. Nadzorcę sądowego powołuje się w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu (art. 156 ust. 2 P.u.n.), zarządcę natomiast powołuje się w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, gdy odebrano zarząd majątkiem upadłemu. Zarządcę ustanawia się także, gdy ustanowiono nad częścią majątku zarząd własny upadłego. W sprawach objętych tym zarządem zarządca pełni czynności zastrzeżone dla nadzorcy sądowego (art. 156 ust. 3 P.u.n.). Jednakże w sytuacji ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, tak jak miało to miejsce w stosunku do [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, następuje powołanie syndyka (art. 156 ust. 1 P.u.n.).
Syndyk, zgodnie z art. 173 P.u.n., niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji, gdyż jak stanowi przepis art. 57 ust. 1 P.u.n. - Jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi.
Cytowane przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, nie pozostawiają wątpliwości, że z chwilą ogłoszenia upadłości likwidacyjnej [...] sp. z o.o. wyznaczony przez sąd syndyk i tylko on objął w zarząd cały majątek spółki łącznie z majątkiem wszystkich jednostek organizacyjnych tej spółki, a więc również objął w zarząd działy, w których pracował skarżący. Natomiast ocena, co wchodziło w skład majątku upadłego (jakie przedmioty), nie należy do upadłego, lecz do syndyka i sędziego-komisarza (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27 lutego 2009 r. w sprawie I SA/Lu 682/08), jako że zgodnie z art. 68 ust. 1 P.u.n. to syndyk, nadzorca sądowy albo zarządca ustala skład masy upadłości na podstawie wpisów w księgach upadłego oraz dokumentów bezspornych - przy czym nadzorcę sądowego i zarządcę należy rozumieć zgodnie z art. 156 P.u.n., z uwagi jednak na ogłoszenie w stosunku do [...] sp. z o.o. upadłości likwidacyjnej, w myśl art. 57 ust. 1 P.u.n., w spółce tej działał wyłącznie syndyk.
Zdaniem skarżącego był zarządcą majątku [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, gdyż w jego ocenie: zarządzał na podstawie umowy o pracę wyodrębnionymi działami spółki, posiadał stosowne pełnomocnictwa i był upoważniony do sprzedaży przedmiotów (majątku) upadłego.
Jak już nadmieniono zarządzać majątkiem upadłego mógł, w świetle powołanych przepisów, wyłącznie syndyk, który jest obowiązany legitymować się licencją syndyka (art. 157 ust. 1 P.u.n.). Jest natomiast poza sporem, że skarżący wymaganej licencji nie posiadał, zatem nie mógł sprawować zarządu majątkiem upadłego w jakiejkolwiek postaci. Skarżący, jak wskazują ustalenia organu administracji publicznej (świadectwo pracy skarżącego wydane przez [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej), był pracownikiem spółki zatrudnionym jako asystent syndyka. Nie prowadził więc, jako syndyk będący osobą fizyczną, pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 157 ust. 4 P.u.n.). Nie był również, jako asystent syndyka jego zastępcą, gdyż na takie stanowisko nie został powołany przez sędziego-komisarza ani na wniosek syndyka, ani z urzędu z określeniem zakresu czynności przez sędziego-komisarza (art. 159 ust. 1 i ust. 2 P.u.n.). Na takie stanowisko skarżący nie mógł zostać powołany, gdyż nie posiadał, wymaganej przez ust. 3 wymienionego przepisu, licencji syndyka. Nadto czynności wykonywane w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej przez skarżącego odnoszące się do masy upadłości, w tym czynności sprzedaży, L. W. nie wykonywał w imieniu własnym, czego wymaga przepis art. 160 ust. 1 P.u.n.
Powoływanie się przez skarżącego na pełnomocnictwo ogólne do zarządzania działami zakładu pracy udzielone przez syndyka, w świetle art. 161 ust. 1 i ust. 2 w związku z 173 P.u.n., nie dawało podstawy do stwierdzenia, iż L. W. prawnie skutecznie sprawował zarząd majątkiem upadłego. To bowiem wyłącznie syndyk objął w zarząd cały majątek upadłego (art. 173 P.u.n.) i to wyłącznie syndyk odpowiadał za ewentualne szkody wyrządzone przez L. W. powstałe na skutek i w związku z realizacją udzielonego pełnomocnictwa (art. 161 ust. 2 P.u.n.).
Przedłożona przez L. W. dokumentacja pracy wskazuje, że w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej pracował przez 2 lata i 10 miesięcy, a w [...] s.c. W. D. E. D. w T. jedynie przez 2 miesiące i 5 dni. Zatem tylko przy łącznym zaliczeniu tych dwóch okresów pracy skarżący spełniałby wymagany przez art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o licencji syndyka okres pracy pozwalający na uzyskanie licencji syndyka. Ponieważ nie można było, z przyczyn omówionych wcześniej, zaliczyć skarżącemu okresu pracy w [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej uprawniającego do otrzymania licencji, nie spełniał warunku z powołanego przepisu do uzyskania żądanego uprawnienia.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło