VI SA/Wa 179/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Przedmiotem skargi Z. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Urzędu Patentowego RP z [...] grudnia 2011r. nr [...], który stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2011r. odmawiającej udzielenia patentu na zgłoszony przez niego wynalazek pt. "[...] " o nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.)- dalej k.p.a. w związku art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) – dalej jako p.w.p. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] maja 2011r. Urząd Patentowy odmówił Z. G. (dalej też jako zgłaszający, skarżący) udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...] " nr [...]. W treści jej uzasadnienia zgłaszający został m.in. pouczony, że od powyższej decyzji przysługiwał środek zaskarżenia w postaci wniosku do Urzędu Patentowego RP o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w terminie dwóch miesięcy od doręczenia decyzji. W związku z otrzymaną decyzją, Z. G. w piśmie z [...] czerwca 2011r., które wpłynęło do Urzędu Patentowego w dniu [...] czerwca 2011r. wyraził wolę, by Urząd Patentowy bez zwłoki skierował jego sprawę omawianego zgłoszenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W takiej sytuacji Urząd Patentowy uznał przedmiotowe pismo za skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...] " nr [...], a w odpowiedzi na powyższą skargę wniósł o jej odrzucenie. Podnosił niedopuszczalność jej wniesienia z uwagi na nie wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. o sygn. akt VI SA/Wa 1454/11 odrzucił skargę Z. G. ze względu na jej niedopuszczalność. W konsekwencji tego rozstrzygnięcia, zgłaszający w dniu [...] września 2011 r. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o odmowie udzielenia patentu z dnia [...] maja 2011r. Rozpoznając wniosek Urząd Patentowy wskazał, że środek prawny w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje zgłaszającemu w terminie dwóch miesięcy od doręczenia decyzji. Ustalił, że skoro decyzja Urzędu z dnia [...] maja 2011r. została prawidłowo doręczona zgłaszającemu w dniu [...] maja 2011r. (data odbioru umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), to jego wniosek z [...] września 2011r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o odmowie udzielenia patentu został złożony po terminie, który upłynął z dniem [...] lipca 2011r. W przypadku, gdy zgłaszający złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie i jednocześnie nie nadeśle wniosku o przywrócenie terminu, to zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, że zgodnie z art. 244 ust. 11 p.w.p. do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosował odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji. Wobec uchybienia terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosował art. 134 k.p.a. Od powyższego postanowienia z [...] grudnia 2011r. Z. G. w dniu [...] grudnia 2011r., w terminie, złożył za pośrednictwem Urzędu Patentowego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu powołał argumenty merytoryczne przemawiające za przyznaniem patentu na zgłoszony wynalazek pt. "[...] " o nr [...], który nadaje się do stosowania. Wskazywał na walory techniczne i gospodarcze zgłoszonego przez siebie rozwiązania. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że okoliczność, iż wniesienie przez zgłaszającego w dniu [...] września 2011r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] maja 2011r. nastąpiło po upływie terminu nie budzi wątpliwości. Rozpatrzenie wniosku wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), dalej jako p.p.s.a. Analizując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa. Norma określona w art. 134 k.p.a. stanowiąca podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Oznacza to, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W niniejszej sprawie powyższa okoliczność nie budzi wątpliwości i jest niekwestionowana przez skarżącego. W treści decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2011 r. dotyczącej odmowy udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...] " nr [...] zgłaszający został pouczony o przysługującym mu środku zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie dwóch miesięcy od doręczenia decyzji. Przedmiotowa decyzja została doręczona, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru, w dniu [...] maja 2011r., zatem termin na złożenie prawidłowego, zgodnie z art. 244 ust. 4 p.w.p. i pouczeniem - środka zaskarżenia upływał z dniem [...] lipca 2011r. Skarżący wprawdzie złożył w dniu [...] czerwca 2011r. do Urzędu Patentowego pismo stanowiące środek zaskarżenia, ale jednoznacznie wyraził w nim wolę, by Urząd Patentowy bez zwłoki skierował sprawę omawianego zgłoszenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na to, że - jak wskazał – nie widzi "szansy na, aby Urząd Patentowy miał dobrą wolę na uczciwe załatwienie sprawy". Nie budzi zatem wątpliwości, że stanowisko Z. G. jako zgłaszającego obligowało Urząd Patentowy do uznania przedmiotowego pisma za skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] maja 2011 r. odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...] " mimo, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 30 sierpnia 2011 r. odrzucając skargę ze względu na jej niedopuszczalność (niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym). W konsekwencji tego postanowienia Z. G. zwrócił się do Urzędu Patentowego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzji o odmowie udzielenia patentu - dopiero w dniu [...] września 2011r., czyli po terminie, bowiem termin do złożenia tego środka zaskarżenia upłynął z dniem [...] lipca 2011r. Zastosowanie w tym przypadku procedury kodeksu postępowania administracyjnego wynika z art. 252 p.w.p. Przepis ten w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym odsyła do stosowania, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący został prawidłowo pouczony o środku zaskarżenia. Zgodnie z art. 244 ust. 1 p.w.p. od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl ust. 11 tego przepisu do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji. Należy zatem uznać, że składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy 26 września 2011 r. (gdy termin do jego złożenia minął 19 lipca 2011 r.) skarżący uchybił terminowi. Nie dopełnił także wymogu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należało dopełnić czynności, dla której określony był termin (tu: wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). W przypadku, gdy zgłaszający złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie i jednocześnie nie nadesłał wniosku o przywrócenie terminu, to w konsekwencji uzasadniało to zastosowanie przez Urząd Patentowy art. 134 k.p.a. i wydanie postanowienia, w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, która musi być uwzględniona z urzędu. Ma rację Urząd Patentowy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność wniosku, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ obowiązany był zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy wniosek został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie. Ma rację Urząd Patentowy, że rozpatrzenie wniosku wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Oznaczałoby w postępowaniu w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy weryfikację decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości. Na marginesie można wskazać, ze w przypadku braku wniosku o przywrócenie terminu nie mają także znaczenia przyczyny uchybienia terminu przez stronę: ani nieznajomość prawa, ani "przeoczenie" przez nią wynikające ze słabej znajomości procedury, ani też brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczenia zawartego w doręczonej decyzji (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 1997 r. sygn. akt II SA 101/96 niepubl., z dnia 8 maja 2001 r. sygn. akt SA/Sz 260/00 LEX Nr 48942, z dnia 21 maja 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 2243/98 LEX Nr 38700). Należy zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu skargi skarżący nie ustosunkował się do okoliczności, iż wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o odmowie udzielenia patentu po upływie dwumiesięcznego terminu na jego złożenie. Podnosił w niej walory techniczne i gospodarcze zgłoszonego przez siebie rozwiązania, wnosząc de facto (na drugiej stronie skargi) o przyznanie mu przez Sąd patentu na przedmiotowy wynalazek, który to wniosek pozostaje poza właściwością Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo do uzyskania patentu przysługuje twórcy wynalazku na warunkach określonych w ustawie prawo własności przemysłowej (art. 8 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.