VI SA/Wa 1794/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie : Sędzia Małgorzata Miron WSA Tomasz Wykowski Protokolant: Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi J. L. na z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r., umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1975 r., wydanego przez Naczelnika Gminy w [...], na mocy którego Z. C. stał się właścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni 13,42 ha, położonych w obrębie [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że wymieniony akt własności ziemi został wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Stosownie do przepisu art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie toczące się w wymienionych sprawach podlega umorzeniu. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego Wojewoda [...] słusznie umorzył postępowanie w sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. L. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 138§1 pkt 1, art. 7, art. 10, art. 77, art. 107§3 i art. 156§1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy, wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zebranie oraz rozpatrzenie pełnego materiału dowodowego, z jednoczesnym pozbawieniem skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto skarżąca, powołują się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 9 listopada 1994 r. III CRN 36/94 (OSNC 1995/3/54), zarzuciła naruszenie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie wskutek wadliwego przyjęcia tej normy, jako podstawy rozstrzygnięcia, podczas gdy hipoteza przepisu art., 63 ust. 2 ustawy nie obejmuje decyzji administracyjnych bezwzględnie nieważnych. J. L. podniosła także zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie istoty prawa własności i dopuszczenie do pozbawienia jej tego prawa. Zdaniem skarżącej doszło także do naruszenia przepisu art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. poprzez bezprawne i bezpodstawne wydanie decyzji uwłaszczeniowej na rzecz Z. C., który nigdy nie był samoistnym posiadaczem gospodarstwa rolnego. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o stwierdzenie bezwzględnej nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1975 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do jednoznacznej treści przepisów art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603 ze zm.), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250), nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu. Wojewoda [...] był zatem zobowiązany, bez analizowania kwestii prawidłowości wydanego aktu własności ziemi, umorzyć postępowania wszczętego wnioskiem J. L. o stwierdzenie jego nieważności, zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że obowiązujący od dnia 1 stycznia 1992 r. stan prawny oznacza zakaz prowadzenia jakichkolwiek postępowań administracyjnych w sprawach uprzednio unormowanych ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie której wydawane były decyzje – akty własności ziemi. W związku z tym, że organy nie miały podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1975 r. nietrafne są te wszystkie zarzuty skargi, które odnoszą się do meritum sprawy. W ocenie Sądu chybione jest stanowisko skarżącego, iż powołany przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. nie obejmuje decyzji bezwzględnie nieważnych. Zauważyć bowiem należy, że prawie administracyjnym nie istnieje podział na decyzje bezwzględnie i względnie nieważne. Podkreślenia wymaga, że art. 156 k.p.a. ustanawia dwa rodzaje przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej to znaczy pozytywne i negatywne. Z samego faktu występowania przesłanek pozytywnych nie wynika jeszcze konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego, bo mogą to wyłączać przesłanki negatywne, które jeżeli zaistnieją, powodują zachowanie decyzji w obrocie prawnym, zaś organ administracji ma obowiązek stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem. O względności sankcji nieważności świadczą przede wszystkim dwa rodzaje rozstrzygnięć organu administracyjnego dotyczące decyzji administracyjnej obarczonej wadliwością, powodującą jej nieważność. W związku z tym, zdaniem Sądu brak jest podstaw do wyłączenia stosowania przepisów art. 63 ust. 2 i 3 powołanej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw w stosunku do decyzji "bezwzględnie nieważnych". Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.