VI SA/Wa 1794/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2016 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] października 2015 r. patentu [...] udzielonego na rzecz J. D. zamieszkałego w W. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 6 rok ochrony wynalazku. W dniu 2 listopada 2018 r. (data wpływu do Urzędu) J. D. zamieszkały we W., wnioskiem z dnia 22 paźżziernika 2018 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] września 2016 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] października 2015 r. patentu [...]. W uzasadnieniu powyższego wniosku uprawniony wskazał, że powodem uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była choroba pełnomocnika, do którego wnioskodawca zwrócił się z prośbą o dopełnienie tej czynności. Wyjaśnił, że nie był wówczas świadom, iż pełnomocnik od 2015 r. był poddawany leczeniu, a potem hospitalizowany. Wnioskodawca wskazał, że poprawa ogólnego stanu zdrowia pełnomocnika oraz zakończenie leczenia nastąpiło w 2017 r. Wyjaśnił, że z powodu poważnych problemów ze wzrokiem, pełnomocnik nie był zdolny do wykonywania swoich obowiązków i nie dopełnił złożenia wniosku. Ponadto w treści wniosku uprawniony podniósł, że powodem uchybienia terminu do wniesienia opłaty ochronnej była choroba kardiologiczna i rehabilitacja żony uprawnionego. Dodał, że płatnościami oraz korespondencją związaną z przedmiotowym patentem zajmowała się żona, która w okresie [...] maja 2014 r. oraz w grudniu 2016 r. przebywała w szpitalu. W wyniku rozpatrzenia wyżej opisanego wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. Urząd Patentowy RP wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, od decyzji z dnia [...] września 2016 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] października 2015 r. patentu oznaczonego numerem [...]. Postanowienie zostało doręczone uprawnionemu w dniu 10 lipca 2019 r. W dniu 7 sierpnia 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęła skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. złożona przez J. D. zamieszkałego w W. reprezentowanego przez rzecz. pat. A. M.-P. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie w całości, zarzucając Urzędowi Patentowemu RP naruszenie przepisów prawa: art. 6-11, art. 40, art.77 § 1 i § 4, art. 80, art.107 § 1 i § 3 oraz art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) dalej "k.p.a." polegające na pominięciu istotnych okoliczności sprawy, tj.: 1. błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; 2. braku rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 3. błędne uzasadnienie postanowienia bez wskazania dowodów, w oparciu o które Urząd wydał postanowienie, tj. brak ustalenia podstawy, na jakiej Urząd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie wyznaczonego terminu nastąpiło z jego winy. Podniósł także niezasadne zastosowanie art. 59 k.p.a. i odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy zakres kognicji Sądu wyznacza przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz.2325 t.j.), dalej: p.p.s.a. Kontrola sądowoadministracyjna , sprowadza się tym samym do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach powyższej kontroli sąd może bowiem wyeliminować z obrotu prawnego akt administracyjny jedynie wówczas, gdy narusza on prawo: bądź materialne i miało to wpływ na wynik sprawy, bądź procesowe - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku kontroli zakreślonej powyższymi przepisami prawa stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wbrew wywodom skargi, nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów tj.art. 6-11, art. 40, art.77 § 1 i § 4, art. 80, art.107 § 1 i § 3 oraz art. 58 i art. 59 k.p.a. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało to, że strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Urzędu Patentowego RP decyzji z dnia [...] września 2016 r. Zostało to stwierdzone postanowieniem Urzędu RP z dnia [...] czerwca 2019 r., stanowiącym przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się, zatem do oceny, czy strona skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w rezultacie, czy zasadnie organ odmówił stronie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wg § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 66/06; z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 277/13). Brak winy zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, nie dającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji. Zakres uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., obejmuje zdarzenie (zdarzenia), które spowodowało brak winy po stronie zainteresowanego (por. wyrok NSA z 14 maja 1998 r., sygn. IV SA 1153/96, Lex nr 45637). W rozpoznawanej sprawie jednak nie zostały uprawdopodobnione, zdaniem sądu, okoliczności wyłączające winę skarżącego w uchybieniu terminu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło na skutek problemów zdrowotnych pełnomocnika oraz jego żony. W tym miejscu zauważyć od razu należy, iż z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący korzystał z pomocy pełnomocnika w kontrolowanym postępowaniu. Znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo dla A. M. – P., zostało udzielone dopiero 6 sierpnia 2019 r. tj. już po wydaniu zaskarżonego w sprawie postanowienia, odmawiającego przywrócenia terminu, do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu z 22 pażdziernika 2018 r. Skarżący wskazał , że sprawami płatności w jego domu zajmuje się żona, która zachorowała kardiologicznie. W ocenie Sądu wobec niewykazania przez Stronę, ze udzielił komukolwiek pełnomocnictwa do załatwiania spraw związanych z posiadanym patentem, argumentację Skarżącego uznać należy za co najmniej niewiarygodną i nie mogącą odnieść zamierzonego skutku. Natomiast co do wskazanych okoliczności dotyczących żony, nawet przy założeniu że istotnie miały miejsce, nie mogły być uznane za uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Żadna ze wskazanych przez Stronę okoliczności, nie może usprawiedliwić braku jakiekolwiek działania z jego strony. Odwołanie się w przytoczonym powyżej art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy, powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. O braku winy w niedopełnieniu czynności można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (vide: wyrok NSA z 20 września 2018 r., II OSK 2369/16, pub. CBOSA). Podobne stanowisko zajął w wyroku z 28 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie II SA/Kr 138/19 stwierdzając, że "o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej". Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Dodać przy tym należy, że według Naczelnego Sądu Administracyjnego "przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw a przesłanki do przywrócenia terminu nie może stanowić nieznajomość przepisów stanowiących o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania" (vide: wyrok z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1557/16, pub. CBOSA). Reasumując, okoliczności wskazane przez skarżącego świadczą o tym, że nie dołożył on należytej staranności o swoje interesy, bowiem nie wykazał, iż nie był w stanie osobiście nadać na poczcie z zachowaniem terminu, wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Analizując zaskarżone postanowienie przez pryzmat powołanych wyżej przepisów prawa, stwierdzić też należy, że organ ten dokonał właściwych ustaleń faktycznych w sprawie i prawidłowo przeprowadził subsumpcję ustalonych okoliczności faktycznych do przepisów obowiązującego prawa. Organ zważył na przyczyny uchybienia terminu wskazane przez stronę skarżącego i przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa ocenił je, jako nie uprawdopodabniające braku jego winy we wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zasadnie organ odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako że przytoczona przez nią argumentacja nie wskazuje na istnienie niezawinionej przyczyny uchybienia terminu. Okoliczności faktyczne sprawy nie wskazują, bowiem na to, że strona skarżąca użyła możliwie największego wysiłku umożliwiającego zachowanie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wydając zaskarżone postanowienie, organ nie naruszył prawa, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.