VI SA/Wa 1798/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-09
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże znaczne pogorszenie swojej sytuacji materialnej, w tym straty w działalności gospodarczej i obciążenia egzekucyjne, sąd powinien przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku znacznego pogorszenia sytuacji materialnej, strat w działalności gospodarczej, obciążeń egzekucyjnych oraz poważnej choroby, sąd może uznać, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest w pełni uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący M. W. wniósł skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczącą utraty statusu zakładu pracy chronionej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ale ustanowił adwokata z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw od części postanowienia dotyczącej odmowy zwolnienia od kosztów, wskazując na pogorszenie sytuacji materialnej, straty w działalności gospodarczej, obciążenia egzekucyjne i chorobę.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego M. W. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1798/07 o odmowie zwolnienia M. W. od kosztów sądowych i ustanowieniu dla M. W. adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej postanawia zwolnić skarżącego M. W. od kosztów sądowych
Skarżący M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 27 września 2007 r. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] stwierdzającą utratę z dniem 15 stycznia 2005 r. przez A. s.c. z siedzibą w K. statusu zakładu pracy chronionej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z dnia 19 października 2007 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku oraz załączonych do niego dokumentów wynikało, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną, będąc właścicielem ½ części budynku mieszkalnego oraz mieszkania o powierzchni 46 m2. Ponadto, uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, która po utracie statusu zakładu pracy chronionej przynosi straty - co potwierdził kopią sporządzonego przez doradcę podatkowego bilansu za okres od 1 stycznia 2007 do 30 listopada 2007 r., z którego wynika strata w wysokości 5 097,34 złotych. Dodatkowo skarżący pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1371,22 złotych brutto miesięcznie, z którego po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenia zdrowotne oraz kwot egzekucji komorniczej w wysokości 342,80 złotych pozostaje mu 800 złotych netto miesięcznie. Prowadząca wspólnie ze skarżącym gospodarstwo domowe żona pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1278 złotych brutto, które według oświadczenia M. W. również jest obciążone egzekucją komorniczą. Skarżący złożył nadto następujące dokumenty: postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie zlicytowania nieruchomości należącej do skarżącego, pismo Urzędu Miasta w K. informujące o zaległych należnościach M. W. w kwocie 43 875 złotych oraz wyciąg z rachunku bankowego firmy skarżącego, z którego wynika, iż skarżący dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości 4 711 złotych.
Działając w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z
dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1798/07 odmówił M. W. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu.
Pismem z dnia 25 maja 2008 r., działając z zachowaniem terminu, skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia w części dotyczącej odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. W treści sprzeciwu wskazał na znaczne pogorszenie sytuacji materialnej uniemożliwiające mu ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślił, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na koniec 2007 r. wykazał stratę wynoszącą 1491,36 złotych. Ponadto, na dzień wypłaty wynagrodzeń za miesiąc kwiecień 2008 r. na koncie firmowym posiadał środki w wysokości 508,74 złotych przy potrzebie 4 000 złotych. Do dnia dzisiejszego zalega z zapłatą należnych składek na ZUS, w dalszym ciągu zalega z należnościami wobec UM K. na kwotę 43 975 złotych plus odsetki, nadal też prowadzone są czynności komornicze. Dodał ponadto, iż jego
żona [...], co wiąże się z koniecznością zakupu drogich leków a on sam złamał prawą rękę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej pozostawione zostało w znacznym stopniu uznaniu sądu
administracyjnego. Należy jednocześnie podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie należy zaznaczyć, iż sprzeciw wniesiony pismem z dnia 25 maja 2008 r. dotyczył punktu pierwszego postanowienia referendarza sądowego
z dnia 14 maja 2008 r., w którym orzeczono o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Powyższe powoduje, iż przedmiotem rozpoznania Sądu na obecnym etapie postępowania jest jedynie kwestia objęta sprzeciwem, czyli postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1798/07 w punkcie 2 dotyczącym ustanowienia dla skarżącego adwokata pozostaje w mocy.
Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd poddał ocenie wszystkie argumenty strony podniesione w ramach postępowania wszczętego na skutek wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanych do sprawy dokumentów wynika, iż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza na koniec 2007 r. przyniosła straty w wysokości 1491,36 złotych, a środki finansowe, jakie skarżący posiada na pokrycie bieżących kosztów jej funkcjonowania uniemożliwiają realizację zobowiązań z tytułu wynagrodzeń pracowniczych. Sąd uwzględniając fakt, iż skarżący jak i jego żona wykazują dochód z tytułu pobierania świadczeń emerytalnych uznał, iż obciążenie go egzekucją komorniczą, jak i poważna choroba [...] udokumentowana kartą informacyjną Wojewódzkiego Szpitala [...] w pełni uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło