VI SA/Wa 1798/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-07

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu aptekarskiego wyrażająca opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wydana na podstawie art. 106 § 1 k.p.a. i ogólnych przepisów kompetencyjnych, jest ważna, jeśli przepisy prawa materialnego nie uzależniają wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia od zajęcia stanowiska przez ten organ?
Ratio decidendi
Uchwała organu samorządu aptekarskiego wyrażająca opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wydana na podstawie art. 106 § 1 k.p.a. i ogólnych przepisów kompetencyjnych, jest nieważna, jeśli przepisy prawa materialnego (w tym Prawo farmaceutyczne) nie uzależniają wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia od zajęcia stanowiska przez ten organ. Sam art. 106 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej współdziałania organów, a jedynie określa tryb proceduralny, gdy taka podstawa materialnoprawna istnieje. W obecnym stanie prawnym brak jest przepisu nakładającego na wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego obowiązek zasięgnięcia opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. j. wniosła skargę na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej (NRA) utrzymującą w mocy uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej (ORA) wyrażającą pozytywną opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Podstawą opinii było stwierdzenie Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (WIF) o prowadzeniu przez spółkę obrotu produktami leczniczymi z podmiotami nieuprawnionymi, co miało świadczyć o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego i ustawy o izbach aptekarskich. Sąd uznał obie uchwały za nieważne z powodu wydania ich bez podstawy prawnej w trybie art. 106 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. Zasądzono od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi K. Sp. j. w. C. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie wyrażenia opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. z [...] marca 2016 r.; 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej K. Sp. j. w. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej (dalej: Prezydium NRA) uchwałą z [...] czerwca 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. z 2014 r., poz. 1429) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.; dalej: k.p.a.), a także § 1 pkt 1 lit. a uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej dalej: NRA) z [...] lutego 2016 r., nr [...] w sprawie upoważnienia Prezydium NRA do załatwiania spraw w imieniu NRA, po rozpatrzeniu zażalenia K. sp. j. z siedzibą w C. (dalej: spółka lub skarżąca) na uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. (dalej: Prezydium ORA) z [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia pozytywnej opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej we W. nr [...] lok [...], utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Pismem z 11 lutego 2016 r. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w W. (dalej: WIF) zawiadomił Okręgową Radę Aptekarską w W. (dalej: ORA) o prowadzeniu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej we W. nr [...] prowadzonej przez skarżącą, w celu wyrażenia opinii w przedmiotowej sprawie. Uchwałą z [...] marca 2016 r. Prezydium ORA, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wyraziło pozytywną opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 106 § 5 k.p.a., art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 28, art. 29 pkt 1 i 5 ustawy o izbach aptekarskich oraz art. 99 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że WIF jako podstawę prawną prowadzonego postępowania powołał fakt prowadzenia przez spółkę obrotu produktami leczniczymi z podmiotami nieuprawnionymi. Pismem z 19 lutego 2016 r. wezwano spółkę do zajęcia stanowiska w sprawie. Wezwanie nie zostało podjęte przez adresata. Z uwagi na upływ terminu na złożenie wyjaśnień Prezydium ORA uznało, iż fakt prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów prowadzących hurtownie farmaceutyczne, niezaprzeczony przez stronę postępowania, uzasadnia twierdzenie, że doszło do naruszenia art. 86a ustawy Prawo farmaceutyczne. Pismem z 14 kwietnia 2016 r. spółka zaskarżyła powyższą uchwałę, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 99 ust. 4a ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki, a co nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy i nie zostało również wskazane w treści uzasadnienia uchwały; art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich poprzez jej rażące naruszenie i nie wykonywanie zadań samorządu do których jest on powołany, a wręcz poprzez odwrotne działanie, które w nieprawidłowo stwierdzonym stanie faktycznym doprowadziło do wydania negatywnej opinii w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenia apteki i de facto pozbawia członka samorządu aptecznego możliwości wykonywania zawodu. Przywołaną na wstępie uchwałą z [...] czerwca 2016 r. Prezydium NRA utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Na wstępie rozstrzygnięcia organ wskazał, że ORA zajmuje stanowisko w trybie art. 106 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich, a postępowanie w przedmiocie wydania opinii jest postępowaniem pomocniczym w stosunku do postępowania w sprawie wydania przez WIF decyzji o udzieleniu lub cofnięciu zezwolenia. Zdaniem Prezydium NRA naruszenie stwierdzone w aptece polegające na prowadzeniu obrotu z przedsiębiorcami posiadającymi zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej nasuwają poważne wątpliwości co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki. Powyższe sprawia, że organy samorządu nie mogą pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz którego wydane zostało zezwolenie, rękojmi należytego prowadzenia apteki. Za niezasadne Prezydium NRA uznało zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 99 ust. 4a Prawa farmaceutycznego oraz art. 7 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich. Odwołując się do treści art. 99 ust. 4a ustawy Prawo farmaceutyczne prezydium NRA wskazało, że podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego jej prowadzenia. Z kolei przepis art. 101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego mówi, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Z powyższych uregulowań, zdaniem organu wynika, że rękojmię należytego prowadzenia apteki powinien posiadać zarówno podmiot ubiegający się lub posiadający zezwolenie, bo to on jest odpowiedzialny za prowadzoną działalność - prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jak i zatrudniona przez ten podmiot osoba odpowiedzialna za prowadzenie apteki (kierownik). Powołując się na ustalenia WIF organ wskazał, że kierownik apteki nie wypełniał prawidłowo swoich obowiązków dopuszczając do prowadzenia obrotu wbrew przepisom ustawy Prawo farmaceutyczne, ewentualnie działalność ta prowadzona była poza jego wiedzą, niemniej każda z tych sytuacji obciąża podmiot, na rzecz którego udzielono zezwolenie i pozwala wątpić w to, czy posiada on nadal rękojmię należytego jej prowadzenia. W ocenie organu, przymiot dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki musi być spełniony od momentu ubiegania się o wydanie zezwolenia na każdym etapie prowadzenia objętej nim działalności. W przypadku spółki doszło do ujawnienia prowadzenia obrotu z podmiotami nieuprawnionymi co prowadzi do zakwestionowania rzetelności w zakresie prowadzonej działalności. Ustalenie, że podmiot dopuszczał się działań sprzecznych z prawem sprawiło, że przestał on dawać gwarancję, że prowadzona przezeń działalność będzie wykonywana prawidłowo, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne jako, że podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której żądała uchylenia w całości zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 99 ust. 4a ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki w sytuacji gdy spółka jej nie utraciła, a fakt rzekomej utraty nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym; art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich poprzez jego rażące naruszenie i nie wykonywanie przez samorząd zadań do których jest on powołany; art. 86a w zw. z art. 37 ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, poprzez błędne uznanie, że skarżąca dokonała sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych, co nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a stało się podstawą do postawienia zarzutu utraty rękojmi. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację w zakresie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, obie podjęte w sprawie uchwały organów samorządu aptekarskiego zostały oparte na niewłaściwej podstawie prawnej. Akty administracyjne, w tym przypadku uchwały, dotknięte taką wadą są nieważne, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 k.p.a. Uchwały te zostały wydane w trybie art. 106 § 1 k.p.a., jednakże przepis ten znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy istnieje wyraźna norma prawa materialnego, która uzależnia wydanie decyzji w sprawie administracyjnej od zajęcia stanowiska przez inny organ. Istotą niniejszej sprawy, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, jest zatem zagadnienie, czy w obowiązującym stanie prawnym, rozpoznając wniosek WIF o wydanie opinii przez organ samorządu zawodowego aptekarzy w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, organ samorządu aptekarskiego był uprawniony do działania w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 106 § 1 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W doktrynie przyjmuje się, że przepis art. 106 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy prawnej współdziałania, gdyż taką podstawą są przepisy szczególne, które uzależniają wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Przepis ten określa jedynie zasady i tryb współdziałania, czyli dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych współdziałania (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 1996, s. 467), z uwzględnieniem jednakże pierwszeństwa przepisów szczególnych, ustanawiających inne reguły i zasady współdziałania. Analogiczne stanowisko wyrażane jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 15 lutego 1999 r., OPK 14/98, publ. ONSA 1999, nr 3, poz. 80). Sformułowanie "przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ" należy rozumieć wyłącznie w sensie procesowym, tzn. że stanowisko innego organu jest formalną przesłanką wydania decyzji w tym znaczeniu, iż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany uzyskać takie stanowisko przed wydaniem decyzji, a organ współdziałający jest obowiązany przed tym dniem przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Zwrot powyższy nie może być natomiast odczytywany jako ustanawiający jakąkolwiek zależność treściową (materialną) decyzji administracyjnej od stanowiska innego organu czy też związanie organu wydającego decyzję treścią tego stanowiska, gdyż nie jest ono wiążące dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Innymi słowy, przepis art. 106 k.p.a. reguluje jedynie zasady i tryb współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, nie jest natomiast samoistną podstawą takiego współdziałania, gdyż to musi wynikać z przepisów szczególnych. Tym samym obowiązek organu samorządu zawodowego aptekarzy do działania, na żądanie WIF, jako prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, obligującego go do wydania opinii w tym przedmiocie. Przepis art. 106 k.p.a. nie wyznacza bowiem kompetencji organu samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a kompetencja ta musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który to przepis musi z kolei nakazywać organowi administracji publicznej zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie. Innymi słowy, roli samorządu zawodowego aptekarzy w kwestii opiniowania wniosku organu administracji w trybie art. 106 § 1-6 k.p.a. nie wyznacza zatem sam organ cofający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez swoje żądanie, ale czyni to przepis prawa materialnego, który musi nakazywać temu organowi administracji zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji. W ocenie Sądu, na gruncie obowiązującego stanu prawnego przepisami wyznaczającymi tę rolę samorządowi aptekarskiemu w trybie art. 106 § 1-6 k.p.a. nie są przepisy wskazane w uchwale Prezydium ORA, a w szczególności art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich, gdyż jest to jedynie norma kompetencyjna, która statuuje ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Jednakże to ogólne uprawnienie nie stwarza dla organu samorządu aptekarskiego podstawy do działania w trybie art. 106 § 1-6 k.p.a., gdyż tylko przepis będący prawną podstawą cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych mógłby rodzić po stronie organu administracji publicznej obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie. Tymczasem z art. 99 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne nie wynika, by cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki było wprost uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Tak więc decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej podejmuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny bez współdziałania z organem samorządu aptekarskiego, jako organu współkompetentnego. Istniejące w ww. ustawie o izbach aptekarskich ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w ww. przepisie Prawa farmaceutycznego lub w innych przepisach. Przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne, jak również inne regulacje nie zawierają jednak normy, która wprowadzałaby obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Skoro więc ustawodawca wprost nie uzależnił podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia od opinii organu samorządu aptekarskiego, to nie można przyjąć, że podstawą takiego współdziałania są jedynie generalne normy kompetencyjne i przepis art. 106 § 1 k.p.a. Normy kompetencyjne wyznaczają tylko uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni, ale nie stanowią materialnoprawnych podstaw do podejmowania takich opinii i to w trybie współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a. Innymi słowy, to, że ww. ustawa o izbach aptekarskich przewiduje ogólną kompetencję organu samorządu aptekarskiego do podejmowania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, nie oznacza, że przepis art. 29 pkt 5 tej ustawy staje się materialnoprawną podstawą, która uzależnia wydanie decyzji od współdziałania organów w ww. trybie. Należy przypomnieć, że ww. ustawa o izbach aptekarskich weszła w życie 29 maja 1991 r., natomiast 20 lutego 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz.U. z 1991 r. Nr 105, poz. 452 ze zm.). Okoliczność ta ma znaczenie prawne o tyle, że na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego kwestię zezwoleń na prowadzenie aptek regulował art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej, który przewidywał, że udzielenie lub cofnięcie koncesji na prowadzenie apteki lub hurtowni farmaceutycznej wymaga zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego. W ocenie Sądu przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę zobowiązującą do stosowania trybu współdziałania organów na podstawie procedury określonej w art. 106 § 1 k.p.a., gdyż zasięgnięcie opinii organu samorządu aptekarskiego wprowadzało obligatoryjny wymóg w tym zakresie przed wydaniem decyzji o udzieleniu lub cofnięciu koncesji. Tym samym to w poprzednio obowiązującym stanie prawnym na mocy art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej istniał obowiązek współdziałania po stronie organu samorządu aptekarskiego w trybie art. 106 § 1 k.p.a., przewidujący wydanie opinii w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w formie uchwały właściwej okręgowej rady aptekarskiej, zaskarżalnego w drodze zażalenia do Naczelnej Rady Aptekarskiej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 1998 r. o sygn. akt I SA 2137/97 i z 28 kwietnia 2003 r. o sygn. akt II SA 1817/01, CBOIS). Obecnie obowiązujący stan prawny nie może być podstawą podejmowania przez organy samorządu aptekarskiego uchwał opiniujących kwestie cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Przepis art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej po 1 października 2002 r. nie znalazł bowiem swego "odpowiednika" w Prawie farmaceutycznym (ustawa ta weszła w życie z tym dniem, z wyjątkiem jej art. 4 oraz art. 116, które weszły w życie 31 grudnia 2001 r. – art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych – Dz.U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1382), ani też w żadnej innej regulacji, która mogłaby mieć zastosowanie w analizowanym przypadku. Prawo farmaceutyczne nie wróciło do rozwiązania zawartego w poprzedniej ustawie i nie nakłada wprost obowiązku organów Inspekcji Farmaceutycznej w zakresie zasięgnięcia opinii przed wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia. Nie przewidują takiego trybu zarówno powołany już wcześniej art. 99 ust. 2 ani art. 103 ustawy Prawo farmaceutyczne, statuujące zasady wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ani też inne przepisy tej ustawy. Istniejące w art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach Prawa farmaceutycznego lub w innych regulacjach. Skoro jednak w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 k.p.a., to Prezydium ORA w takiej sytuacji nie miało podstaw do podejmowania uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Oznacza to, że uchwała Prezydium ORA wydana została bez podstawy prawnej i jako taka dotknięta jest wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. Również uchwała NRA dotknięta jest tą samą wadą nieważności, gdyż utrzymuje w mocy nieważną uchwałę organu I instancji. Dlatego też Sąd zdecydował o wyeliminowaniu z obrotu prawnego obu podjętych w sprawie uchwał, stwierdzając ich nieważność. Powyższe stanowisko nie oznacza, aby organ nadzoru farmaceutycznego pozbawiony był możliwości uzyskiwania w prowadzonym postępowaniu opinii i ocen organów samorządu aptekarskiego w sprawach należących do zakresu działania tych organów. W sytuacji braku wyraźnego przepisu prawa uzależniającego wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ może to nastąpić na zasadach ogólnych, nie zaś w trybie art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. W takim wypadku organ samorządu aptekarskiego nie działa jako organ współkompetentny, nie zajmuje stanowiska w formie uchwały podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego (jak to miało miejsce pod rządami już nieobowiązującej ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej), lecz wyraża go w drodze opinii, oceny noszącej cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 2000 r. sygn. II SA/Ka 2357/98 (nie publ.), a także w uchwale z 18 lutego 2002 r. OPK 23/01 (ONSA 2002, nr 3 poz. 109, str. 196-198) oraz w uchwale z 16 września 2002 r. OPK 27/02 (ONSA 2003, nr 2, poz. 56 s. 175). W zaistniałych okolicznościach Prezydium ORA powinno jedynie poinformować WIF o braku materialnoprawnych podstaw do opiniowania przez nią w trybie art. 106 § 1 k.p.a. zamiaru cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz wskazać, że przekazanie stanowiska samorządu zawodowego aptekarzy w tej sprawie nastąpi na zasadach ogólnych, o których wyżej mowa. Obowiązkiem organu samorządu aptekarskiego będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 126 k.p.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło