VI SA/Wa 180/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-08
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Danuta Szydłowska, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej o negatywnym wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów skarżącego dotyczących wadliwości jednego z pytań testowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Sprawiedliwości była zgodna z prawem. Minister prawidłowo rozpoznał odwołanie skarżącego, analizując zarzuty dotyczące pytania nr 95. Sąd podzielił stanowisko Ministra, że pytanie to, wraz z odpowiedzią "A", było prawidłowe w świetle art. 38 § 1 w zw. z art. 37 § 2 Kodeksu spółek handlowych, a zarzuty skarżącego oparte na art. 71 k.s.h. (dotyczące spółki w likwidacji) były bezzasadne, ponieważ pytanie nie odnosiło się do sytuacji likwidacyjnej. Sąd podkreślił, że egzamin sprawdza wiedzę z prawa pozytywnego, a nie poglądy doktryny czy orzecznictwa, a sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie poprawność merytoryczną testu.Stan faktyczny
Skarżący T. G. przystąpił do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, uzyskując 99 punktów, co skutkowało negatywnym wynikiem. Komisja Egzaminacyjna wydała uchwałę o ustaleniu tego wyniku. Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie skarżącego, utrzymał w mocy uchwałę Komisji. Skarżący zakwestionował pytanie nr 95, twierdząc, że jest ono niejasne i nie ma prawidłowej odpowiedzi. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. n nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) dalej cyt. jako p.o.a., Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu odwołania T. G. od uchwały z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.
Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
T. G. pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. wniósł o dopuszczenie do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką w 2012 r.
Po złożeniu egzaminu pisemnego w dniu [...] września 2012 r. Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] ww. uchwałą z dnia [...] września 2012 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką stwierdziła, iż A. G. uzyskał z egzaminu 99 punktów, co zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze oznacza wynik negatywny.
W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący T. G. wniósł o uznanie pytania nr 95 za niespełniające warunków przewidzianych w art. 75i pkt 1 p.o.a. jako niejasno i zbyt szeroko sformułowane, w wyniku czego w przedstawionej w arkuszu egzaminacyjnym formie nie można wskazać prawidłowej odpowiedzi wśród odpowiedzi zaproponowanych. W konsekwencji wniósł o uchylenie uchwały i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem ponownego przeliczenia wyników oraz przyznania punktów w liczbie odpowiadającej uchylonemu pytaniu.
Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę z dnia [...] września 2012 r. Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.
Minister Sprawiedliwości wskazał, iż w wyniku dokonanej szczegółowej analizy przeprowadzonego egzaminu, zarówno prawidłowości jego przygotowania (w tym przygotowania testu egzaminacyjnego), jak również przebiegu samego egzaminu uznał, iż nie doszło do naruszenia ustawy – Prawo o adwokaturze oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 91, poz. 748 ze zm.), a egzamin przeprowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji kwalifikacyjnej, z którego wynika, że w trakcie egzaminu nie doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu skarżącego.
Minister podkreślił, iż wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji była wyłącznie jedna poprawna odpowiedz, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie.
Minister podniósł także, iż w ramach postępowania odwoławczego dokonał ponownego przeliczenia punktów, w wyniku czego ustalono, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej jest w tym zakresie w pełni prawidłowa, zaś skarżący uzyskał z egzaminu wstępnego 99 punktów, co stanowi wynik negatywny.
Organ nie podzielił zarzutów skarżącego wobec zakwestionowanego przez niego pytania uznając, że zostało sformułowane w sposób prawidłowy, a skarżący udzielił na nie nieprawidłowej odpowiedzi.
Pytanie nr 95 brzmiało:
"Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, w spółce jawnej:
A. nie można powierzyć prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników,
B. nie można powierzyć prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej,
C. można powierzyć prowadzenie spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej."
Według klucza odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A" oparta na art. 38 § 1 k.s.h. w zw. z art. 37 § 2 k.s.h., natomiast skarżący wskazał jako prawidłową odpowiedź "b". Skarżący podniósł, że zakwestionowane przez niego pytanie jest wadliwe, gdyż udzielenie prawidłowej wymaga poczynienia dodatkowego założenia, nieokreślonego w treści pytania ani w treści odpowiedzi "A". Założenie to winno wskazywać, iż chodzi nie o samą spółkę jawną jako taką, lecz o umowę spółki jawnej. Pytanie nr 95 stanowi odzwierciedlenie art. 38 § 1 k.s.h., jednakże do udzielenia odpowiedzi na to pytanie konieczne jest posłużenie się treścią art. 37 § 2 k.s.h. Art. 38 k.s.h. nie można odczytać wyłącznie na podstawie wykładni językowej i konieczne jest sięgnięcie po wykładnię systemową. Przepis art. 38 k.s.h. stanowi bowiem integralną część Tytułu II, Działu I, Rozdziału 3 k.s.h., który statuuje zasady stosunków wewnętrznych nieuregulowanych w umowie spółki jawnej (art. 37 § 1 k.s.h.) i aby odczytać jego cele koniecznym jest zestawienie go z treścią art. 37 § 2 k.s.h oraz celem ww. rozdziału określonym przez art. 37 § 1 k.s.h. Odpowiedź "A" wskazana we wzorcowym arkuszu odpowiedzi jako prawidłowa, jak również samo pytanie nr 95, nie zawierają żadnego odniesienia do art. 37 § 2 k.s.h., a co za tym idzie podstawa prawidłowej odpowiedzi na to pytanie winien być art. 71 k.s.h., jako przepis o charakterze lex specialis w stosunku do art. 38 § 1 k.s.h., Artykuł 71 k.s.h, w myśl którego "Sąd rejestrowy może, z ważnych powodów, na wniosek wspólnika lub innej osoby mającej interes prawny, ustanowić likwidatorami tylko niektórych spośród wspólników, jak również inne osoby. Przeciwne postanowienia umowy są nieważne", stwarza możliwość zaistnienia sytuacji, w której możliwe jest powierzenie prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników, co w ostateczności czyni odpowiedź "A" do pytania 95 odpowiedzią błędną. Zdaniem skarżącego pytanie 95 jako zakres przepisów spośród których należy szukać odpowiedzi wskazuje na Kodeks spółek handlowych jako całość. Odpowiedź "A" do pytania nr 95 należy uznać jako błędną, zaś samo pytanie nr 95 za niezawierające żadnej prawidłowej odpowiedzi.
Odnosząc się do ww. zarzutu skarżącego organ uznał je za bezzasadne. Podkreślił, że podstawę do udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 95 stanowi art. 38 § 1 k.s.h. w związku z art. 37 § 2 k.s.h. Przepisy te umieszczone zostały przez ustawodawcę w Tytule II Kodeksu spółek handlowych, który odnosi się do spółek osobowych, Dziale I odnoszącym się do spółki jawnej i Rozdziale III normującym stosunki wewnętrzne spółki jawnej. Takie usytuowanie ww. przepisów w Kodeksie spółek handlowych pozwala na uznanie, że pytanie dotyczy spółki jawnej. Wadliwym byłoby zawarcie w treści pytania sformułowania "zgodnie z Kodeksem spółek handlowych, w umowie spółki jawnej...", skoro zagadnienie, którego pytanie dotyczy wynika z przepisu bezwzględnie obowiązującego (art. 38 k.sh.), co do którego ustawodawca wprost twierdzi, że jego stosowania nie może wyłączyć umowa spółki (art. 37 § 2 k.s.h.). Odnosząc się do argumentu skarżącego, że z art. 71 k.s.h. wynika możliwość ustanowienia przez sąd likwidatorów spoza wspólników, wskazać należy, że z treści pytania w żadnym razie nie wynikało, że dotyczy ono spółki jawnej w likwidacji. Ani w pytaniu, ani w propozycjach odpowiedzi nie zostało użyte słowo "likwidacja", "likwidator", zatem nie wiadomo, na czym opiera swoje twierdzenie skarżący, że do stanu faktycznego pytania odnosi się norma wynikająca z art. 71 § 1 k.s.h.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r. złożył T. G., wnosząc o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały i uznanie pytania nr 95 za nie spełniającego warunków przewidzianych w art. 75i pkt 1 p.o.a.
Skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawarta w odwołaniu od uchwały I instancji. Dodatkowo wskazał, że pytanie nr 95 obejmuje swoim zakresem zbyt szeroki obszar nie zawężając odpowiedzi do poszczególnych okresów życia spółki albo nie wykluczając niektórych z tychże. Podkreślił, że nie do końca prawdziwe jest twierdzenie Ministra Sprawiedliwości, że skarżący przyjął dodatkowe założenia. Prawidłowe przedstawienie sytuacji wymaga stwierdzenia, że skarżący został zmuszony przez niejasno sformułowane pytanie do przyjęcia dodatkowych założeń nie uwzględnionych we arkuszu pytań, natomiast przyjętych w arkuszu odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2012 r., którą organ utrzymał w mocy uchwałę z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...].
Skarżący wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie go do egzaminu wstepnego na aplikację adwokacką. Do egzaminu przystąpił uzyskując 99 punkty, co dało negatywny wynik z egzaminu konkursowego.
Postępowanie związane z egzaminem konkursowym na aplikację adwokacką regulują przepisy art. 75a – 75j ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.). Podstawowe przepisy dotyczące przedmiotowej sprawy mają brzmienie:
"Art. 75a. 1. Egzamin wstępny przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane w drodze zarządzenia, zwane dalej "komisjami kwalifikacyjnymi". Właściwość komisji kwalifikacyjnej obejmuje obszar właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich.
1a. Minister Sprawiedliwości, nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu wstępnego, może powołać na obszarze właściwości okręgowej rady adwokackiej więcej niż jedną komisję kwalifikacyjną do przeprowadzenia egzaminu, jeżeli przemawiają za tym względy organizacyjne, a w szczególności duża liczba kandydatów przystępujących do egzaminu. Przepisu art. 75e ust. 5 nie stosuje się.
2. Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej.
3. Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską przeprowadza się raz w roku w terminie wskazanym przez Ministra Sprawiedliwości.
5. W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu wstępnego przez daną komisję kwalifikacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 4, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego przez tę komisję kwalifikacyjną, o którym przewodniczący komisji kwalifikacyjnej zawiadamia kandydatów listem poleconym oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej okręgowej rady adwokackiej. Przepisy art. 75b ust. 5 i ust. 7-11 stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w ust. 9.
Art. 75b. 1. Minister Sprawiedliwości powołuje każdego roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich, zwany dalej "zespołem do przygotowania pytań testowych".
2. W skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzi 9 osób, w tym 5 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości, 2 przedstawicieli delegowanych przez Naczelną Radę Adwokacką oraz 2 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Radców Prawnych.
3. Przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości spośród jego przedstawicieli, kieruje pracami zespołu do przygotowania pytań testowych.
7. Zespół do przygotowania pytań testowych sporządza zestaw 150 pytań w formie testu jednokrotnego wyboru na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi, w sposób uwzględniający konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem. Zespół do przygotowania pytań testowych zapewnia zgodność wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym stanem prawnym.
Art. 75e. 1. Minister Sprawiedliwości powołuje komisje kwalifikacyjne spośród osób, których wiedza, doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu wstępnego.
2. Komisja kwalifikacyjna składa się z siedmiu członków. W skład komisji kwalifikacyjnej wchodzą:
1) trzej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku;
2) dwaj przedstawiciele delegowani przez Naczelną Radę Adwokacką;
3) jeden pracownik naukowy, naukowo-dydaktyczny lub dydaktyczny na wydziale prawa w szkole wyższej w Rzeczypospolitej Polskiej lub w Polskiej Akademii Nauk i posiadający co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych;
4) jeden prokurator będący prokuratorem powołanym co najmniej na stanowisko prokuratora prokuratury okręgowej, również prokurator w stanie spoczynku.
Art. 75i. 1. Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.
1a. Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego.
2. Test sprawdza komisja kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadza egzamin wstępny.
3. Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.
4. Z przebiegu egzaminu wstępnego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują członkowie komisji kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym. Członkowie komisji kwalifikacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu
Art. 75j. 1 Po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.
2. Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej niezwłocznie ogłasza wyniki egzaminu wstępnego.
3. W terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik egzaminu wstępnego, kandydatowi służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości rozstrzyga odwołanie w drodze decyzji administracyjnej.
Z powyższych przepisów wynika, iż komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich można uznać za organ, któremu zostało zlecone wykonywanie czynności związanych z ustaleniem wyniku egzaminu. Ustalenie wyniku egzaminu następuje poprzez wydanie uchwały. Uchwała ma charakter decyzji administracyjnej; jest aktem o charakterze indywidualnym. O indywidualnym charakterze sprawy (ustalenie wyniku egzaminu) świadczy, iż dotyczy ona imiennie wymienionego podmiotu (skarżącego) oraz jego konkretnych praw (od ustalonego wyniku egzaminu zależy jego pozycja jako osoby mającej prawo ubiegania się o wpis na listę aplikantów). Uchwała zawiera wszystkie niezbędne składniki decyzji. Organem odwoławczym jest Minister Sprawiedliwości.
Należy podkreślić, iż postępowanie egzaminacyjne jest odrębnym postępowaniem od postępowania w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich. Wpis na listę aplikantów adwokackich wymaga złożenia oddzielnego wniosku i podjęcia uchwały w tym zakresie przez okręgową izbę radców prawnych (art. 75 ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze). Pozytywny wynik egzaminu konkursowego jest tylko jedną z przesłanek wpisu na listę aplikantów adwokackich.
Minister Sprawiedliwości jako organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę ustalenia wyniku egzaminu konkursowego utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę uznając, iż negatywny wynik egzaminu został ustalony prawidłowo i brak jest podstaw do ustalenia pozytywnego wyniku egzaminu. Kontrola dokumentacji i ponowne przeliczenie punktów za każdą odpowiedź wykazały, że suma punktów obliczona przez członków komisji została ustalona prawidłowo. Organ odniósł się do każdego zarzutu podniesionego w odwołaniu i szczegółowo uzasadnił brak podstaw do uznania za poprawne udzieloną odpowiedź na kwestionowane pytanie. Skarżący skargę oparła na zarzucie, iż pytanie nr 95 nie spełniało ustawowych wymogów określonych w art. 75i ust. 1 p.o.a., w myśl którego pytanie testowe na egzaminie konkursowym powinno zawierać trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, a kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, a zdaniem skarżącej omawiane pytanie wskutek jego błędnego sformułowania nie posiadało żadnej prawidłowej odpowiedzi
Należy podkreślić, iż dla pozytywnego wyniku egzaminu wystarczało odpowiedzieć poprawnie tylko na 100 pytań, z ogólnej liczby 150. Zgłaszający mieli świadomość, iż właściwa jest tylko jedna poprawna odpowiedź. Nie może ulegać wątpliwości, że pytanie egzaminacyjne powinno być zredagowane dostatecznie precyzyjnie, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania.
Pytania testu były układane w oparciu o treść obowiązujących przepisów prawa, nie sprawdzały znajomości orzecznictwa czy poglądów doktryny, które mogą być różne a czasami wręcz rozbieżne. Egzamin był testem na wiedzę wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne a nie egzaminem ze znajomości poglądów wyrażanych przez doktrynę.
Poza tym wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie jest organem, który niejako w trzeciej instancji dokonuje sprawdzenia testu. Jak już wskazano uprawniony jest wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 75j ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu oraz czy to rozpatrzenie nie ma charakteru skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.
Organowi nie można – zdaniem Sądu – postawić zarzutu, że sprawę załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z obszernego i szczegółowego uzasadnienia decyzji, organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego które ukierunkowały jego działanie. Ostatecznie nie stwierdził, iż w sprawie miały miejsce uchybienia, które mogłyby zaważyć na indywidualnym wyniku konkursu.
W ocenie Sądu odnośnie pytania nr 95 organ wyczerpująco uzasadnił stanowisko, że prawidłowość odpowiedzi "A" wynika wprost z treści przepisu art. 38 § 1 k.s.h. w związku z art. 37 § 2 k.s.h.. Przepis art. 38 § 1 k.s.h. brzmi: "Nie można powierzyć prowadzenia spraw spółki osobom trzecim z wyłączeniem wspólników", natomiast art. 37 § 2 k.s.h. określa, że "umowa spółki nie może ograniczyć lub wyłączyć przepisów art. 38". Należy zgodzić się z organem, że treść pytania w połączeniu z treścią jedynie odpowiedzi "A" tworzy zdanie prawdziwe w świetle tych przepisów. Z treści pytania nie wynikało, iż dotyczy no spółki jawnej w likwidacji, tym samym nie mają uzasadnienia zarzuty skarżącego, który powołuje się na przepis art. 71 k.s.h., w myśl którego "Sąd rejestrowy może, z ważnych powodów, na wniosek wspólnika lub innej osoby mającej interes prawny, ustanowić likwidatorami tylko niektórych spośród wspólników, jak również inne osoby. Przeciwne postanowienia umowy są nieważne", iż udzielenie prawidłowej wymaga poczynienia dodatkowego założenia, nieokreślonego w treści pytania ani w treści odpowiedzi "A", a założenie to winno wskazywać, iż chodzi nie o samą spółkę jawną jako taką, lecz o umowę spółki jawnej.
W świetle jednoznacznej w treści regulacji prawnej, wynikającej z art. 38 § 1 k.s.h. w związku z art. 37 § 2 k.s.h. organ miał prawo uznać, że skarżący na poparcie swego stanowiska odsyła do szczegółowych przypadków. Przede wszystkim zasadnie zwrócił uwagę, że odpowiedź na pytania testowe nie wymaga czynienia dodatkowych założeń; skoro obowiązuje w prawie jakaś zasada ogólna i pytanie jej dotyczy, nie ma potrzeby sięgać do wyjątków. Jeżeli pytanie postawione jest w sposób ogólny i nie odnosi się do sytuacji szczególnej regulowanej danym aktem prawnym, to odpowiedź musi być dostosowana do pytania i odnosić się do takiej sytuacji ogólnej bez czynienia dodatkowych założeń. Skarżący nie wykazał, że treść pytania nr 95 w połączeniu z treścią prawidłowej odpowiedzi "A" nie stanowiły zdania prawdziwego czy też nie znajdowały oparcia w brzmieniu obowiązujących przepisów prawa. Wszystkie pytania testowe – w tym także zakwestionowane przez skarżącego pytanie nr 95 – zostały sformułowane w sposób prawidłowy, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło