VI SA/Wa 1800/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-09
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nawet jeśli zostało ono zawieszone, stanowi podstawę do obligatoryjnego skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nawet jeśli zostało ono zawieszone, stanowi podstawę do obligatoryjnego skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia ma charakter obligatoryjny i nie wymaga, aby postępowanie karne było w toku; wystarczające jest samo wszczęcie postępowania lub prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne. Skreślenie to jest konsekwencją administracyjnoprawną, niezależną od ustalenia winy w postępowaniu karnym.Stan faktyczny
Skarżący został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z powodu wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo z art. 284 § 1 k.k. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że nawet zawieszone postępowanie karne stanowi podstawę do obligatoryjnego skreślenia. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zasady niedziałania prawa wstecz oraz niezgodności przepisu z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę
Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267) oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którą skreślono Z. K. (dalej zwanego także "skarżącym") z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. skreślił skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w związku z uzyskaniem informacji o przedstawieniu mu zarzutu z art. 284 § 1 kk (k. 56). Uznał bowiem, iż okoliczność ta uzasadnia zastosowanie w odniesieniu do niego przepisu art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia.
Od decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia poprzez błędne jego zastosowanie i nieuprawnione uznanie, że postępowanie karne przeciwko niemu o przestępstwo z art. 284 § 1 kk toczy się. Jednocześnie zarzucił naruszenie art. 6 i 8 k.p.a., bowiem organ Policji działał niezgodnie z prawem i nadużył zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Odnosząc się do decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o zawieszeniu stronie praw wynikających z licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia, a także postanowienia Asesora Prokuratury Rejonowej w [...] P. K. z dnia [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...] dotyczącego zawieszenia prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego z art. 284 § 1 kk oraz regulacji art. 39 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, wstrzymania jej natychmiastowej wykonalności oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, iż Prokuratura Rejonowa w [...] wszczęła przeciwko skarżącemu postępowanie karne (sygn. akt [...]) o przestępstwo z art. 284 § 1 kk. Wyjaśnił, iż informacja ta jest dla organów Policji wiążąca i wywołuje skutek w postaci wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, zaistnienie takiej okoliczności powoduje, że osobę posiadającą licencję należy obligatoryjnie skreślić z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zdaniem organu odwoławczego, zawieszenie praw wynikających z posiadanej przez skarżącego licencji pracownika ochrony fizycznej II stopnia decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] nie pozbawiło tej licencji ważności, dlatego też dane strony zostały wpisane - zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) - na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, który znajduje w sprawie niniejszej zastosowanie ma charakter obligatoryjny, a zatem organ Policji ma obowiązek skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, skoro nie budzi wątpliwości, że przeciwko niemu zostało wszczęte postępowanie karne o przestępstwo umyślne. Przy tym nie ma znaczenia kiedy to nastąpiło. Organ podkreślił, że ustawodawca wprowadził z dniem 1 stycznia 2014 r. w ustawie o ochronie osób i mienia kategorię "kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej", w miejsce "licencjonowanych" pracowników ochrony fizycznej (licencje I i II stopnia), nakazując mocą art. 39 ust. 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. umorzyć wszelkie postępowania dotyczące licencji wszczęte i niezakończone do dnia 1 stycznia 2014 r. Jednocześnie nowymi przepisami objęte zostały istniejące już "stany faktyczne", a więc między innymi wszczęte przeciwko pracownikowi ochrony postępowania karne o przestępstwa umyślne.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu skarżącego w zakresie naruszenia zasady domniemania niewinności wyjaśnił, iż jest on bezpodstawny, bowiem w postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy czy niewinności osoby będącej pracownikiem ochrony fizycznej, a postępowanie to jest prowadzone według reguł ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem dowodu było ustalenie czy przeciwko stronie zostało wszczęte postępowanie karne o popełnienie umyślnego przestępstwa, bądź czy jest ona skazana za takie przestępstwo, bowiem są to okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Ustalenie takie poczyniono, a skarżący nie kwestionuje, iż przeciwko niemu zostało wszczęte postępowanie karne z art. 284 § 1 k.k. Skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie oznacza zatem, że organy Policji uznały winę strony co do popełnienia zarzucanego jej przestępstwa, lecz stanowi konsekwencję administracyjnoprawną wynikającą z przedstawienia stronie zarzutu o bezprawne jej zachowanie w sferze prawa karnego. Komendant Główny Policji uznał zatem w konsekwencji, że organ I instancji nie naruszył przepisów art. 6 i art. 8 k.p.a. Organ ten działał bowiem na podstawie i w granicach prawa, które przywołał w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia od organu I instancji na rzecz odwołującego się kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż koszty wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, które wynikły z obowiązków dowodowych organu poniósł wyłącznie organ, a stronie w takim postępowaniu, jak wynika z art. 56 k.p.a., przysługuje jedynie zwrot kosztów podróży z tytułu osobistego stawiennictwa. Wynagrodzenie pełnomocnika jest więc wydatkiem strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, zarzucając naruszenie:
1) art. 142 k.p.a. - poprzez wydanie przez organ II instancji odrębnego postanowienia o uchyleniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej w I instancji, podczas gdy organ I instancji, pomimo zapisów ustawy, rygoru takiego nie wydał,
2) art. 6 k.p.a. poprzez niezgodne z prawem działanie, a w szczególności naruszenie podstawowej zasady prawnej i konstytucyjnej, a mianowicie nie działania prawa wstecz,
3) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia poprzez uznanie, iż wobec skarżącego z dniem wejścia zmiany tegoż przepisu (1 stycznia 2014 r.) zostało wszczęte postępowanie karne, uzasadniające skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony,
5) niezgodność art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia z art. 2 w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. W wyniku takiej kontroli zaskarżona decyzja, postanowienie, akt lub czynność z zakresu administracji publicznej mogą być uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a.).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje w szerokim zakresie zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma nie tylko prawo ale i obowiązek uwzględnić okoliczności niepowołane w skardze, lecz mające wpływ na tą ocenę.
Skarga Z. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku kontrolowanego postępowania Sąd nie dopatrzył się, żeby zaskarżone decyzje naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że w stosunku do skarżącego Prokuratura Rejonowa w [...] wszczęła postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., wydanym w sprawie [...] Asesor Prokuratury Rejonowej w [...] przestawił Z. K. zarzuty, że w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] września 2010 r. w [...] poprzez wydawanie dyspozycji spłat rat zaciągniętych uprzednio przez siebie kredytów oraz pobieranie pieniędzy za pomocą kart uprawniających do podejmowania pieniędzy z automatu bankowego, przywłaszczył sobie pieniądze w łącznej kwocie co najmniej 87 716,76 zł na szkodę B. sp. z o.o. tj. o przestępstwo z art. 284 § 1 k.k. Śledztwo w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem ww. asesora z dnia [...] czerwca 2011 r. Okoliczność wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu była powodem zawieszenia mu praw wynikających z posiadania licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia, co nastąpiło decyzją nr [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2011 r. Zawieszenie praw z posiadanej przez skarżącego licencji nie pozbawiło tej licencji ważności, dlatego też dane strony zostały wpisane zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Z uwagi na powyższe, jak trafnie podniosły organy obu instancji, skarżący podlega obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r. regulacjom dotyczącym skreślenia pracowników ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 6 pkt 1 znowelizowanej ustawy o ochronie osób i mienia pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. W okolicznościach danej sprawy nie ulega wątpliwości, że przeciwko skarżącemu zostało wszczęte postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego (art. 284 § 1 k.k.). Śledztwo w tej sprawie nie toczy się, albowiem zostało zawieszone postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że ustawodawca w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie posłużył się określeniem "toczy się przeciwko niemu postępowanie karne" a zatem przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej spełnia także zawieszone postępowanie karne, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Istotne jest w świetle art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, aby kwalifikowany pracownik ochrony był skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto przeciwko niemu postępowanie o popełnienie takiego przestępstwa. Skarżącemu został postawiony zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego z art. 284 § 1 k.k. i okoliczność ta była wystarczająca do skreślenia go z listy na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się, aby w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, wskazujących na niezgodność art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia z art. 2 i z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.
Wyrażona bowiem w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP zasada domniemania niewinności znajduje zastosowanie w toku postępowania karnego a nie administracyjnego. Skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w świetle art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób lub mienia jest niezależna od winy danej osoby i jest uzależniona od zaistnienia obiektywnych faktów takich jak skazanie bądź wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne przeciwko pracownikowi ochrony. Należy podkreślić, że w świetle z powyższego przepisu skreślenie nie jest poddane ocenie organu, tylko jest obligatoryjne w razie skazania bądź wszczęcia postępowania przeciwko pracownikowi ochrony o przestępstwo umyślne. Pozostaje również w błędzie skarżący podnosząc, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem zasady retro non agit. Postępowanie karne o przestępstwo umyślne zostało wszczęte przed nowelizacją przepisów, ale skutki takiego stanu rzeczy nadal istnieją po zmianie przepisów. Dlatego też w danym przypadku należy stosować przepisy nowego prawa.
Z tych względów bezzasadny jest zarzut skarżącego naruszenia art. 6 i 8 k.p.a.
Odnośnie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 142 k.p.a. należy wskazać co następuje.
Zgodnie z art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie osób i mienia decyzja w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony podlega natychmiastowemu wykonaniu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zawarła wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 135 k.p.a. organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji, poprzez wydanie stosownego postanowienia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. odmówił uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji zamiast odmówić wstrzymania natychmiastowego wykonania tej decyzji. Uchybienie to nie miało jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uznając zarzuty skarżącego za niezasadne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło