VI SA/Wa 1804/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-14

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz, Olga Żurawska - Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który pobiera świadczenia emerytalne, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który pobiera świadczenia emerytalne, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustaw regulujących zasady ubezpieczenia zdrowotnego, wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. jest traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, a nabycie uprawnień emerytalnych nie wyłącza tego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o ustaleniu, że R. K., wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od 2003 roku. Skarżący podniósł, że nie pobiera wynagrodzenia, nie ma przychodu, a także otrzymuje emeryturę, co jego zdaniem powinno zwalniać go z obowiązku opłacania składek. Kwestionował również dyskryminację jednoosobowych spółek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję nr [...], wydaną w dniu [...] czerwca 2009 roku przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia, iż [...] R. K. od dnia 1 stycznia 2003 roku do chwili obecnej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. Sp. z o. o. w siedzibą w M. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 30 marca 2009 roku, znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w M., załączając stosowne dokumenty zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego R. K. - wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał w swoim wniosku, że R. K. ma ustalone prawo do emerytury wypłacanej przez Z. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku ustalił że [...] R. K. (PESEL [...]) od dnia 1 stycznia 2003 roku do chwili obecnej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. Sp. z o. o. z siedzibą w M. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 107 ust. 5 pkt 16, art. 109 ust. 1, ust. 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (tekst jednolity – Dz. U. z 2008 roku, Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) art. 8 pkt 1 lit. c) i pkt 10, art. 11 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 5 pkt 18, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 15, art. 12 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z póżn. zm.) oraz art. 13 pkt 4, art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 roku, Nr 11, poz. 77 z póżn. zm.) Od powyższej decyzji [...] R. K. wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Podniósł, iż organ nie odniósł się do podanej przez niego w czasie kontroli okoliczności, że nie pobiera wynagrodzenia jako jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skoro nie ma przychodu nie powinien opłacać składek. Brak jest również podstaw, aby dwukrotnie opłacać składkę z tego samego źródła przychodu tj. świadczenia emerytalnego, otrzymywanego z Z. W przypadku, gdy składki ZUS zostały pobrane z konta firmy D. to nie będą one mogły być wliczone w koszty działalności, albowiem nie jest on pracownikiem, a więc zmniejszeniu ulegnie jego dywidenda. Poza tym w przypadku choroby nie otrzyma świadczenia chorobowego, albowiem nie jest pracownikiem tylko wspólnikiem firmy. Ze zrozumiałych względów tylko wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, natomiast gdy jest dwóch wspólników to żaden z nich nie podlega ani ubezpieczeniu zdrowotnemu ani społecznemu. Jest to niczym nieuzasadniona dyskryminacja spółek jednoosobowych. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, ze w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj. art. 8 pkt 1 lit. c, art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniami społecznymi rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Z kolei definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność zawiera art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 z późn. zm.). Zgodnie z jej treścią, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 roku za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Powyższa definicja z uwagi na treść art. 7 pkt 18 ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) oraz art. 5 pkt 18 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) a także art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach znajduje zastosowanie do określenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność również na gruncie w/w ustaw regulujących zasady ubezpieczenia zdrowotnego. Również z art. 82 ust. 5 obowiązującej ustawy o świadczeniach wynika, że za pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu tej ustawy uważa się działalność gospodarczą prowadzoną w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Odwołujący się od dnia 14 września 1989 roku jest jedynym wspólnikiem A. Sp. o. o., poza tym pobiera świadczenia emerytalne, z którego podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z tego względu, zdaniem organu, od dnia 1 stycznia 2003 roku tj. od wejścia w życie przepisów uznających wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, odwołujący się podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca taką działalność. Nabycie uprawnień emerytalnych nie wyłącza podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach jak i w poprzednich cytowanych ustawach). Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 roku [...] R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia w całości. W skardze powtórzył argumenty podane w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, ze sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a ocenia ten akt pod względem legalności, nie kierując się przy tym względami słusznościowymi czy celowości rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z [...] czerwca 2009 r. nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w P., Inspektorat w M., który w myśl art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) jest uprawniony do złożenia wniosku w sprawie dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Natomiast organem I instancji orzekającym w w/w sprawach jest zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu. Od decyzji wydanych w I instancji przysługuje odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (art. 109 ust. 5). Do kognicji dyrektorów wojewódzkich nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (art. 109 ust. 2 ustawy). W tym stanie rzeczy przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez organy administracji była jedynie kwestia podlegania skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. Sp. z o. o. z siedzibą w M. Natomiast wymierzanie i pobieranie składek dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego przekracza ramy niniejszej sprawy. Sąd stwierdza, że organy obu instancji, działając w zakresie swojej właściwości nie naruszyły prawa. Decyzje zostały wydane po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy oraz uzasadnienia rozstrzygnięć zawierają obszerny wywód prawny, którego końcowy wniosek Sąd w całości akceptuje. Zarzuty skargi nie wykazują wadliwości w zastosowaniu przez organy prawa formalnego i materialnego, natomiast zasadzają się na krytyce przepisów prawnych, stanowiących podstawę wydania decyzji. Podane przez skarżącego uwagi nie mogły być uwzględnione, albowiem nie podważyły legalności zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło