VI SA/Wa 1806/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-07

Skład orzekający: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego na podstawie umowy o współpracy, która obejmuje zabezpieczenie komunikacji zastępczej w przypadku awarii oraz dodatkowych kursów, może być uznane za przewóz regularny, jeśli nie pobierano opłat za przejazd?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, iż skarżący wykonywał przewóz regularny. Kluczowym elementem definicji przewozu regularnego, zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, jest nie tylko podanie cennika opłat do publicznej wiadomości, ale również faktyczne pobieranie należności za przejazd. Ponieważ ten warunek nie został spełniony, a ustalenia faktyczne organów były niewystarczające, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał ją w mocy, uznając, że skarżący wykonywał przewozy regularne osób na podstawie umowy o współpracy. Skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że przewóz miał charakter okazjonalny z powodu awarii, a nie regularny, i był świadczony bezpłatnie. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005r. sprawy ze skargi A. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nałożył na A. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w wysokości 6.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.2.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowił brak zezwolenia na wykonywanie krajowych przewozów regularnych w transporcie drogowym osób. W toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2004 r. i w toku postępowania ustalono, iż przedsiębiorca wykonuje regularne przewozy osób na linii [...] – linia [...]. Przewoźnik okazał umowę o współpracy zawartą w dniu [...] września 2003 r. z firmą "[...]" K. J. Przedmiotem umowy jest świadczenie przez podwykonawcę usług przewozowych komunikacji pasażerskiej na liniach autobusowych linii [...] i [...]. Za wykonaną usługę wykonywaną wg rozkładu jazdy pobierana jest zapłata. Zgodnie § 3 umowy przewoźnik zobowiązał się do zabezpieczenia komunikacji zastępczej w momencie awarii autobusów, ponadto zobowiązał się do zabezpieczenia dodatkowych kursów w określonych okresach roku. Twierdzenia strony o wykonywaniu przewozu w sytuacjach awaryjnych, w ocenie organu, nie zasługują na uwzględnienie i nie są wiarygodne. Z umowy wynika, iż przedsiębiorca zobowiązał się do wykonywania przewozów dodatkowych w okresie obejmującym datę zdarzenia. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu o braku pobierania opłaty od osób przewożonych, organ wskazał, iż nie jest to warunek bezwzględny przy wykonywaniu przewozu regularnego. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosił o jej uchylenie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący wykonywał przewozy regularne podczas, gdy przewóz miał charakter okazjonalny z powodu awarii autobusu. Ponadto zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący wykonywał przewóz regularny osób według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika do publicznej wiadomości i pobierał za niego opłaty podczas, gdy przewóz miał charakter przewóz nie miał charakteru przewozu regularnego i był świadczony bezpłatnie. Na rozprawie podkreślał, iż transport wykonywał w wyniku awarii pojazdu firmy "[...]", która posiada umowę na przewozy osób do firmy [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie. Organy Inspekcji Transportu Drogowego przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) związane są rygorami procedury administracyjnej. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wykonywał skontrolowany przewóz w ramach "umowy o współpracy" zawartej w dniu [...] września 2003 r. z K. J. prowadzącym działalność pod nazwą "[...]". Z umowy tej - z punktu prawa cywilnego będącej umową nienazwaną - wynika, iż zobowiązał się on do zabezpieczenia komunikacji zastępczej w momencie awarii autobusów przewoźnika (wykonawcy z umowy) firmy "[...]" oraz do zabezpieczenia dodatkowych kursów autobusów. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nie ustalił, kto ponosi odpowiedzialność za wykonywanie skontrolowanego przewozu, wykonawca czy też podwykonawca. Organ - wbrew przepisowi art. 80 k.p.a. wskazującemu, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - uznał, że wykonywany transport osób był przewozem regularnym, pomimo twierdzeń strony o wykonaniu transportu zgodnie z umową, tj. w przypadku awarii pojazdu wykonawcy. Uznanie twierdzenia strony za niewiarygodne ze względu na zapis w umowie o zobowiązaniu do wykonywania przewozów dodatkowych oraz dokumentu o "dodatkowych połączeniach autobusów", w ocenie Sądu, są niewystarczające dla udowodnienia, iż skarżący wykonywał transport regularny. Dokument pt. "[...]" wymienia tylko cztery kursy o wskazanych godzinach z [...] i trzy z [...], zatem nie każdy kurs w danych dniach był dodatkowym połączeniem. Organ uznał za udowodniony fakt wykonywania transportu regularnego osób pomimo, jak zasadnie podnosił skarżący nie spełniał jednego z warunków: pobierania opłaty. Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), przewozem regularnym jest publiczny przewóz osób i ich bagażu: a) wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy, c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości, d) wykonywany zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Jak wynika z powyższej definicji transportu regularnego pobieranie należności za przejazd jest jednym z niezbędnych składników uznania danego przewozu za przewóz regularny wbrew twierdzeniu organu, iż odpłatność za przewóz może być ewentualna a konieczne jest tylko podanie jej (cennika opłat) do publicznej wiadomości. Zdaniem Sądu muszą być spełnione oba warunki: odpłatność oraz podanie cennika opłat do publicznej wiadomości. W tym stanie, podjęcie decyzji przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem wskazanych przepisów a organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie naprawił wskazanych uchybień co stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest podstawą do uchylenia obydwu decyzji w całości. Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło