VI SA/Wa 181/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska (spr.) Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi E. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego na rzecz skarżącej E. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną uchwałą z [...] listopada 2024 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej: "organ"), na podstawie art. 78h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1184, z późn. zm., dalej: "ustawa") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania E. G. (dalej: "skarżąca"), utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego (dalej: "organ pierwszej instancji") z [...] maja 2024 r. nr [...]. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że organ pierwszej instancji uchwałą z [...] maja 2024 r. stwierdził, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego, który odbył się w dniach 23-26 kwietnia 2024 r. Zdająca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dobrą, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę bardzo dobrą. W odwołaniu od powyższej uchwały, skarżąca zakwestionowała ocenę niedostateczną z zakresu prawa gospodarczego i zarzuciła uchwale naruszenie art. 78e ust. 2 oraz art. 78d ust. 1 i ust. 10 ustawy. W uzasadnieniu odwołania skarżąca zakwestionowała większość uwag obu egzaminatorów, którzy wystawili jej oceny niedostateczne z tej części egzaminu. W wyniku rozpoznania odwołania, uchwałą z 4 listopada 2024 r. organ utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Organ wskazał, że prawidłowe wykonanie zadania z prawa gospodarczego polegało na sporządzeniu, przy uwzględnieniu wskazanych założeń, jako należycie umocowany pełnomocnik adwokat R. B., świadczący pomoc prawną na rzecz spółki [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...], umowę dzierżawy przedsiębiorstwa pomiędzy tą spółką, jako wydzierżawiającym, a [...] spółką akcyjną z siedzibą w [...], jako dzierżawcą, zgodnie ze wskazanymi w tym zadaniu założeniami. Umowa dzierżawy miała być sporządzona na zlecenie wydzierżawiającego i przy uwzględnieniu jego interesu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ uwzględnił trzy z nich w całości, dwa zarzuty w części, zaś pięciu zarzutów nie uwzględnił. W ocenie organu, zasadne są zarzuty skarżącej co do niezachowania wymogów formalnych pracy, bowiem skarżąca, wbrew stanowisku egzaminatora, umieściła bezpośrednio pod tytułem swojej pracy prawidłową adnotację, że umowa została zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi zgodnie z art. 75¹ k.c., a ponadto, przed wymienieniem podpisów stron umowy, skarżąca wskazała "podpisy notarialnie poświadczone". Organ wskazał, że bezzasadna jest także uwaga egzaminatora, że wskazane w opinii wymagania, o których mowa w punktach 6, 8 i 12 założeń do umowy nie są jej wymogami (którymi mogą być nazwa umowy, wskazanie stron, przedmiot, data, podpis), a założeniami o charakterze merytorycznym, które w istocie są zawarte w umowie i podlegają ocenie w ramach prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich umiejętności. Organ nie zgodził się także z oceną egzaminatora, że praca zdającej jest nieczytelna, albowiem uchybienia językowe mogą jedynie nieznacznie obniżać jakość językową i stylistyczną pracy. Organ uwzględnił w części zarzuty skarżącej, że istotnie powołanie się przy będącej komplementariuszem spółce z o.o. na z art. 205 § 1 k.s.h. może się odnosić do reprezentacji tejże spółki, natomiast zbędne było powołanie w umowie zgody komandytariuszy spółki komandytowej z art. 121 § 2 k.s.h. na zawarcie umowy dzierżawy przedsiębiorstwa. Organ uznał także inną uwagę egzaminatora za uzasadnioną jedynie w części, wskazując, że w § 2 pkt 9 dzierżawca zobowiązał się nie tylko do ponoszenia kosztów ubezpieczenia przedmiotu dzierżawy, ale również do kontynuowania aktualnie obowiązującej umowy ubezpieczenia. Z treści umowy sporządzonej przez skarżącą nie wynika, na jaki okres ubezpieczenie zostało zawarte, zatem powinno być jasne zobowiązanie do kontynuowania ubezpieczenia przez cały okres obowiązywania umowy. Jednocześnie organ nie uwzględnił pozostałych pięciu zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazał, że wbrew argumentacji skarżącej, art. 300⁸¹ k.s.h. jest jednoznaczny i nie wymaga w zakresie jego interpretacji komentarza. Zgodnie z jego treścią, uchwały akcjonariuszy, wymaga między innymi zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego. W tym zakresie nie było też potrzeby sięgania do słownika języka polskiego w celu wyjaśnienia słowa wydzierżawienie. Do tego wystarczające jest zrozumienie instytucji dzierżawy i ról, jaką pełni każda ze stron umowy dzierżawy. Organ uznał także uwagę egzaminatora za uzasadnioną, że sposób waloryzacji czynszu wskazany przez skarżącą nie wskazuje jednoznacznie, że będzie to następować automatycznie o wskaźnik waloryzacyjny wskazany w umowie. Zdaniem organu, dla jego precyzyjności przy waloryzacji powinno się określić, iż będzie ona następowała bez konieczności zawarcia nowej umowy lub aneksu. Organ uznał także zarzuty skarżącej za niezasadne, wskazując, że wprawdzie w umowie przewidziano możliwość pokrycia zaległości czynszowych dzierżawcy z kaucji, brak jest natomiast określenia szczegółowych rozliczeń kaucji po zwrocie przedmiotu umowy. W ocenie organu, słuszne są także uwagi egzaminatora co do charakteru dodatkowej opłaty w razie opóźnienia czynszu. Organ uznał w tym zakresie, że wprawdzie skarżąca wprost nie nazywa tego karą umowną, jednakże tę dodatkową opłatę istotnie można rozumieć jako rodzaj wygórowanych odsetek za opóźnienie lub też inny rodzaj odszkodowania. W tym wypadku skarżąca, stosując sankcje za opóźnienie w płatnościach czynszu powinna wprost skorzystać z przewidzianych do tego instytucji kodeksowych, co stanowi błąd o dużym znaczeniu. Organ zgodził się z także uwagami egzaminatorów, iż umowa, w szczególności na potrzeby egzaminu zawodowego, powinna zawierać w swojej treści wszystkie postanowienia regulujące prawa i obowiązki stron. Odesłanie do regulaminów, protokołów powinno dotyczyć jedynie kwestii technicznych, uszczegółowienia zagadnień szczegółowych związanych z wykonaniem umowy. Reasumując, organ stwierdził, że część niektórych pojedynczych błędów bądź niedokładności zdającego ma mniejsze znaczenie dla oceny pracy, ale już ich suma świadczy o braku przygotowania do wykonywania zawodu "notariusza" (powinno być adwokata). Niektóre zaś uchybienia, takie jak brak zabezpieczenia interesu reprezentowanej strony w zakresie istotnych postanowień umowy dotyczących kaucji, waloryzacji czynszu, sankcji za opóźnienia w płatności czynszu, kary umownej, zbędnych zgód organów spółek na zawarcie umowy, mają charakter uchybień istotnych. Brak stosownych zapisów dotyczących obowiązków stron, brak precyzji w tym zakresie, brak zabezpieczenia wykonania określonych zobowiązań, może stwarzać problemy w jej realizacji, a nawet może doprowadzić na tym tle do sporu sądowego między jej stronami. Zdaniem organu, zadanie egzaminacyjne zostało zrealizowane przez skarżącą prawidłowo jedynie w części. Sporządzona umowa jest ważna, zawiera postanowienia przedmiotowo istotne dla umowy dzierżawy ale realizuje prawidłowo niewielką część poleceń zawartych w zadaniu egzaminacyjnym. Biorąc jednak pod uwagę liczbę, a przede wszystkim wagę błędów popełnionych przez skarżącą, w relacji do prawidłowo wykonanych elementów zadania, organ wskazał, iż praca nie zasługuje na ocenę pozytywną. Pozytywnie oceniana i prawidłowo rozwiązana część elementów zadania, wobec wagi i liczby popełnionych uchybień, nie jest w stanie przeważyć oceny na pozytywną ze względu na skutki jakie wywołują te uchybienia. Popełnione błędy, w szczególności te o większej wadze, powodują nie tylko nieprawidłowe wykonanie zadania, lecz spowodują negatywne skutki dla stron umowy, jak też dla odpowiedzialności samego adwokata. W świetle powyższych uwag, uznając zarzuty skarżącej w najistotniejszym zakresie za chybione, organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia odwołania. Skarżąca wniosła na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia i ustalenia pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego w 2024 r. w związku z uzyskaniem pozytywnych ocen cząstkowych z egzaminu. W skardze wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 78h ust. 12 ustawy w zw. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 i art. 140 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak porównania oceny dokonanej przez organ pierwszej instancji ze wskazanymi w odwołaniu poglądami przedstawicieli doktryny oraz orzecznictwem oraz nieodniesienie się w uzasadnieniu uchwały do wszystkich zarzutów skierowanych w stosunku do uchwały Komisji Egzaminacyjnej zawartych w odwołaniu; - art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. polegające na: a) dokonaniu oceny pracy egzaminacyjnej z trzeciego dnia egzaminu adwokackiego - prawo gospodarcze, bez wszechstronnej analizy treści rozwiązania zadania egzaminacyjnego i w konsekwencji zarzucenie skarżącej nieprawidłowego rozstrzygnięcia zagadnień merytorycznych będących przedmiotem zadania, mimo że w pracy egzaminacyjnej podniesione zostały wymagane przepisami prawa kwestie oraz zachowano wymogi formalne, prawidłową formę, a sporządzona umowa była ważna i skuteczna; b) naruszeniu słusznego interesu skarżącej przez nienależyte wyjaśnienie okoliczności sprawy wskutek niedostatecznego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego bez uwzględnienia całokształtu materiału, w tym poprawnych rozwiązań i szeregu pozytywnych elementów sporządzonej umowy, zaproponowanych przez skarżącą; 2) przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 483 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do bezzasadnego przyjęcia, iż wynika z niego bezwzględnie obowiązująca norma powodująca nieważność postanowienia umownego zastrzegającego obowiązek zapłaty sumy stanowiącej określony ułamek czynszu za każdy tydzień zwłoki, podczas gdy zgodnie z istniejącymi poglądami doktryny i orzecznictwa przepis ten nie zakazuje zastrzegania obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej na wypadek naruszenia zobowiązania pieniężnego, ponadto istnieją również poglądy dopuszczające konwersję takiego postanowienia w postanowienie przewidujące odsetki za opóźnienie; - art. 78e ust. 4 pkt 1-2 w zw. z art. 78d ust. 10 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez egzaminatorów niewłaściwych i dowolnych kryteriów oceny oraz nadanie im przeważającego znaczenia dla oceny pracy skarżącej, bez racjonalnej oceny całości pracy pod kątem zawartych w niej pozytywnych rozwiązań, prawidłowego zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, co stanowi przekroczenie granic uznania administracyjnego w kontekście wymogów ustawowych dotyczących kompetencji adwokata, tj. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 65 ustawy, co skutkowało pominięciem w ocenach cząstkowych trafnych elementów pracy egzaminacyjnej, które prowadziłyby do wniosku, że skarżąca wykazała się dobrą znajomością przepisów, a zaproponowana przez nią umowa była poprawna i zabezpieczała w pełni interes mandanta; - art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 ustawy poprzez brak wykorzystania pełnej gradacji ocen cząstkowych pozwalającej na odzwierciedlenie stopnia wypełnienia wymogów formalnych i poprawności zaproponowanego rozwiązania (czyli m.in. zachowania wymogów formalnych, właściwej formy, sposobu zabezpieczenia interesów mandanta, zastosowania właściwych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawności zaproponowanego przez skarżącą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony), bądź wagi i znaczenia popełnionych błędów, co skutkowało niezasadnym ustaleniem negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego. Zdaniem skarżącej, uwzględniając podniesione przesłanki, zachodziły podstawy prawne i faktyczne do podwyższenia oceny otrzymanej przez skarżącą z trzeciej części egzaminu adwokackiego przynajmniej do oceny dostatecznej. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że skarżąca w treści swojego odwołania dokonała konfrontacji oceny egzaminatorów z poglądami przedstawicieli doktryny wyrażonymi w szczególności w publikacjach przeznaczonych dla aplikantów przygotowujących się do egzaminu adwokackiego, tymczasem organ nie odniósł się do treści zaprezentowanych poglądów przedstawicieli doktryny, w szczególności nie wskazał żadnych poglądów przedstawicieli doktryny, ani orzecznictwa, które wskazywałyby na brak ich trafności. Zdaniem skarżącej, wprawdzie organ dokonał ponownej oceny jej pracy, jednakże poza wyliczeniem zarzutów skarżącej nie odniósł się do nich merytorycznie, w szczególności nie skonfrontował przytoczonych poglądów przedstawicieli doktryny i orzecznictwa, wskazując, że nie są one powszechnie przyjęte. W ocenie skarżącej, zachodziły podstawy prawne i faktyczne do podwyższenia jej oceny otrzymanej z trzeciej części egzaminu adwokackiego przynajmniej do oceny dostatecznej. Oceniana umowa spełniała wymogi formalne, co do formy i treści określone w zadaniu egzaminacyjnym oraz przepisach k.c. i k.s.h. Zgodnie z poleceniem, przybrała postać umowy dzierżawy, a skarżąca w sposób prawidłowy zawarła wszystkie elementy podmiotowe i przedmiotowe umowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78d ust. 1 ustawy, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Trzecia część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego, polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu (art. 78d ust. 7 ustawy). Stosownie do art. 78d ust. 10 ustawy, egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen: 1) oceny pozytywne: a) celująca (6), b) bardzo dobra (5), c) dobra (4), d) dostateczna (3); 2) ocena negatywna - niedostateczna (2). Oceny rozwiązania każdego z zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje (art. 78e ust. 2 ustawy). Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową, sporządza jej pisemne uzasadnienie i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów przy czym: oceny pozytywne to: celująca; bardzo dobra; dobra; dostateczna; ocena negatywna - niedostateczna (art. 78e ust. 3 i ust. 4 ustawy). Mając na uwadze art. 78e ust. 4 ustawy i ustaloną w tym przepisie skalę ocen (od oceny niedostatecznej do oceny celującej) przewidzianych dla rozstrzygania przy analizie egzaminu, należy uznać, że rozpiętość ta sprawia, iż przy ocenie należy uwzględnić wpływ poszczególnych aspektów sporządzonej przez zdającego pracy nie tylko pod kątem zastosowania oceny niedostatecznej, ale również oceny pozytywnej. Dla dokonania ostatecznej oceny poprawności danej pracy, będącej rozwiązaniem zadania na egzaminie adwokackim, koniecznym jest zatem dokonanie porównania i wyważenia pozytywnych i negatywnych elementów ocenianej pracy danej osoby zdającej. Przy czym zróżnicowanie ocen pozytywnych wskazuje na wyraźną wolę ustawodawcy do odejścia od ocen dwuwartościowych (ocena pozytywna i ocena negatywna; 0/1), a ustawodawca dopuszcza myśl, że mogą powstawać prace w różnym stopniu odbiegające, z jednej strony, od prac zasługujących na ocenę pozytywną, z drugiej zaś, nie zasługujące wyłącznie na ocenę negatywną (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 713/11). Poszczególne uchybienia powinny być oceniane przy zastosowaniu kryteriów przypisanych dla każdej z poszczególnych ocen, a zatem dla dokonania ostatecznej oceny poprawności zadania konieczne powinno być dokonanie porównania i wyważenia pozytywnych i negatywnych elementów ocenianej pracy przy zastosowaniu skali ocen wskazanych przez ustawodawcę tj. od 6 do 2. Przy czym podkreślić należy, że postępowanie przed komisją odwoławczą nie jest procedurą odwoławczą w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w ramach której sprawa administracyjna zostaje rozpoznana ponownie w jej całokształcie. Odwołanie służy od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego. Zakres procedury odwoławczej uregulowany jest na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 78h § 14 ustawy w rozporządzeniu z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz.U. z 2016 r. poz. 101) i jest on ograniczony do oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu (por. § 5 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia). W postępowaniu przed komisją odwoławczą nie chodzi zatem o ponowne przeprowadzenie procedury egzaminacyjnej, ani o ponowne sprawdzenie całej pracy egzaminacyjnej, której ocenę zdający zakwestionował, tylko o skontrolowanie zasadności postawionych zarzutów w stosunku do oceny pracy. Dokonując oceny sporządzonej przez skarżącą umowy dzierżawy, w kontekście zarzutów zawartych w odwołaniu od uchwały organu pierwszej instancji, organ wskazał, że sporządzona umowa jest ważna, a więc zawiera postanowienia przedmiotowo istotne dla umowy dzierżawy (tzw. essentialia negotii), ale realizuje prawidłowo niewielką część poleceń zawartych w zadaniu egzaminacyjnym. W tym aspekcie organ wskazał, że uchybienia takie, jak brak zabezpieczenia interesu reprezentowanej strony w zakresie istotnych postanowień umowy dotyczących: 1) kaucji, 2) waloryzacji czynszu, 3) sankcji za opóźnienia w płatności czynszu, 4) kary umownej 5) zbędnych zgód organów spółek na zawarcie umowy - mają charakter uchybień istotnych. Podkreślić jednak należy, że skarżąca, co do zarzuconych jej uchybień pracy dotyczących sankcji za opóźnienia w płatności czynszu, jak również kary umownej, słusznie zarzuca, że organ w zaskarżonej uchwale w ogóle nie odniósł się do podniesionych przez nią w odwołaniu poglądów przedstawicieli doktryny w kontekście zastosowania przez skarżącą dodatkowej opłaty w razie opóźnienia w zapłacie czynszu. Skarżąca słusznie zarzuca w skardze, że z uzasadnienia uchwały nie wynika wprost, czy zastosowany przez nią zapis w umowie dzierżawy co do dodatkowej opłaty w razie opóźnienia w zapłacie czynszu stanowi w istocie karę umowną (tak jak uważa jeden z egzaminatorów), czy też wygórowane odsetki za opóźnienie lub też inny rodzaj odszkodowania (jak uważa organ), co miałoby istotny wpływ na zarzucane jej naruszenie. Zdaniem Sądu, skoro w ocenie organu, uchybienia w zakresie sankcji za opóźnienia w płatności czynszu, czy też kary umownej mają charakter uchybień istotnych, to polemika skarżącej z zaprezentowanym przez egzaminatora stanowiskiem, poparta poglądami przedstawicieli doktryny, powinna zostać przez organ należycie oceniona. Na marginesie należy jedynie wskazać, że chociażby odnośnie co do zastosowania instytucji kary umownej, którą zgodnie z art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w sytuacji naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, to zgodnie pkt 12 założeń umowy, korespondującym z pkt 7 opisu istotnych zagadnień - zdający powinien zabezpieczyć interes reprezentowanej strony na wypadek niewykonania przez dzierżawcę obowiązków także o charakterze niepieniężnym, np. karami umownymi. Skarżąca w § 2 ust. 4 umowy dzierżawy wskazała, że w przypadku zaniechania obowiązków dotyczących utrzymania rzeczy opisanych w regulaminie, stanowiącym załącznik nr 6, wydzierżawiający jest uprawniony do dokonania ich na koszt dzierżawcy oraz nałożenia kary umownej przewidzianej w regulaminie. Tym samym skarżąca odniosła się do tej instytucji, zgodnie z założeniami umowy, jednak żaden z egzaminatorów, ani organ nie ocenili tego aspektu pracy. Postawiony natomiast przez egzaminatora zarzut dotyczył zastosowanej przez skarżącą dodatkowej opłaty w razie opóźnienia czynszu (a więc w razie zaniechania przez dzierżawcę obowiązków o charakterze pieniężnym), przy czym dokonując jego oceny, organ w sposób mało czytelny i zrozumiały wskazał, że słuszne są uwagi egzaminatora co do charakteru tej dodatkowej opłaty i że wprawdzie zdająca wprost nie nazywa tego karą umowną, jednakże tę dodatkową opłatę istotnie można rozumieć jako rodzaj wygórowanych odsetek za opóźnienie lub też inny rodzaj odszkodowania. Zdaniem organu, w tym wypadku skarżąca, stosując sankcje za opóźnienie w płatnościach czynszu powinna wprost skorzystać z przewidzianych do tego instytucji kodeksowych. Jednakże organ nie wskazał, o jakie instytucje kodeksowe chodzi, jak również nie odniósł się – co słusznie zarzucono w skardze - do treści zaprezentowanych poglądów przedstawicieli doktryny w tym aspekcie, tym samym nie skontrolował w pełnym zakresie zasadności postawionych zarzutów w stosunku do oceny pracy w tym zakresie. W ocenie Sądu, mając na uwadze powołany art. 78e ust. 4 ustawy, organ nie wyjaśnił jednoznacznie, dlaczego sposób stosowania przez skarżącą przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji i poprawności zaproponowanego przez nią sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentowała, nie dał wystarczających podstaw do przyjęcia pozytywnej oceny z zadania z zakresu prawa gospodarczego. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika jakimi motywami organ kierował się przy przyjęciu, że elementy negatywne pracy skarżącej przeważyły nad jej elementami pozytywnymi w sposób, który uniemożliwił podwyższenie oceny z kwestionowanej części egzaminu. Tak naprawdę organ w ogóle nie odniósł się do pozytywnych aspektów pracy, poza wskazaniem, że umowa jest ważna i zawiera postanowienia przedmiotowo istotne dla umowy dzierżawy. Jest to o tyle istotne, że spośród dziesięciu zarzutów, które skarżąca sformułowała w odwołaniu, pięć spośród nich organ uznał za zasadne (w tym dwa w części). Mimo to organ uchylił się całkowicie od dokonania powtórnej oceny pracy właśnie w aspekcie jej pozytywnych elementów (w tym tych, które niesłusznie zostały przez egzaminatorów potraktowane jako uchybienia) i nie dokonał w tym zakresie właściwej gradacji ocen, o której mowa w art. 78d ust. 10 ustawy. Należy podkreślić, że w świetle art. 78e ust. 2 ustawy, ocenę pozytywną może uzyskać osoba, która przedstawiła takie rozwiązanie zadania, które jest poprawne pod względem formalnym, materialnoprawnym i uwzględnia interes strony reprezentowanej przez zdającego. Nie oznacza to jednak, że jakiekolwiek uchybienia w tym zakresie uzasadniają ustalenie negatywnej oceny z egzaminu, gdyż niezbędne jest rozważenie wszystkich przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie i wskazanie ich wpływu na końcową ocenę z danej części egzaminu. Zdaniem Sądu, organ nie mógł ograniczyć się w ocenie pracy skarżącej do wyliczenia i omówienia jej błędów, o ile nie miały one jednoznacznie dyskwalifikującego charakteru, przy braku zestawienia ich z elementami prawidłowo ujętymi w sporządzonej przez nią umowy dzierżawy. Ocena zarówno merytorycznego poziomu rozstrzygnięcia problemu zadania egzaminacyjnego, jak i poziomu uwzględnienia interesu reprezentowanej strony, dokonywana bowiem jest w ramach skali ocen, skąd musi wynikać uzasadnienie podjętej uchwały podtrzymującej negatywną ocenę. Powyższe oznacza, że ustalenia organu mają wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wymagające ponownej oceny pracy egzaminacyjnej, gdyż stwierdzone uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle przedstawionych uwag, materiał dowodowy sprawy nie został w pełni prawidłowo rozpatrzony przez organ, przez co doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w świetle wymagań statuowanych zawartych w art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 i ust. 4 ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie uchwały, spełniającej wymagania statuowane w przepisach ustawy Prawo o adwokaturze z uwzględnieniem potrzeby rozważenia skali ocen, o jakiej mowa w art. 78d ust. 10 ustawy, biorąc pod rozwagę wszystkie przesłanki pozwalające na dokonanie takiej oceny, o jakich mowa w art. 78e ust. 2 tej ustawy, kierując się przy tym stosownymi wytycznymi Sądu, wskazanymi w uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną uchwałę. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, tj. uiszczonego wpisu od skargi.