VI SA/Wa 1810/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-11

Skład orzekający: Maria Jagielska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, naruszył zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku sądu. Organ nie zastosował się do wytycznych sądu dotyczących oceny stanu faktycznego w świetle przepisów obowiązujących w dacie kontroli, w szczególności w zakresie obowiązku używania tachografu. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona jako wadliwa.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. O. karę pieniężną za brak wykresówek w tachografie podczas kontroli drogowej autobusu wykonującego regularny przewóz osób. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy w świetle obowiązujących przepisów. Główny Inspektor ponownie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jednakże WSA uznał, że organ ten nie zastosował się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 177 (sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm. dalej jako u.t.d.) oraz lp. 1.7. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2007 r., nakładającą na S. O. (dalej jako skarżący) karę pieniężną w wysokości 500 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] lutego 2007 r. przeprowadził kontrolę drogową autobusu należącego do S. O., prowadzącego przedsiębiorstwo transportowe C. W protokole kontroli stwierdzono, że kierowca S. M. przewożący osoby na linii regularnej zatrzymał autobus w niedozwolonym miejscu. W pojeździe zainstalowane było urządzenie rejestrujące samoczynnie czas jazdy, prędkość i odpoczynki kierowcy, było ono legalizowane. Kierowca okazał prawo jazdy, zaświadczenie od pracodawcy o kwalifikacjach zawodowych, dowód osobisty, dowód rejestracyjny, dowód ubezpieczenia, wypis z licencji, wypis z zezwolenia na linię regularną L. – W. wraz z rozkładem jazdy, plan pracy oraz roczną kartę opłaty drogowej. Kierowca nie miał i nie okazał do kontroli wykresówek, gdyż ich nie stosował. Brak wykresówek inspektorzy zakwalifikowali jako samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego. Kierowca odmówił podpisana protokołu kontroli, a przesłuchany jako świadek wyjaśnił, że w urządzenie rejestrujące zainstalowane w pojeździe nie była włożona wykresówka. Pracując na linii W. – L. nie stosuje wykresówek, a posługuje się planem pracy. Od miesiąca nie stosuje wykresówek, ponieważ otrzymał harmonogram pracy i ma polecenie nie stosowania wykresówek. Przestrzega przepisów o czasie pracy kierowców. Okazane dokumenty skopiowano. Dzień po kontroli Inspektor R. K. sporządziła notatkę służbową opisującą zdarzenie. W notatce stwierdziła, że okazany plan pracy nie spełniał wymagań ustawowych, gdyż nie zaznaczono w nim przerw w jeździe, dziennych odpoczynków kierowcy oraz czasu, w którym kierowca wykonywał inne prace lub pozostawał w dyspozycji firmy. Organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania, a następnie o zmianie kwalifikacji prawnej naruszenia z lp.11.1 ust. 2 lit. c przyjętej w protokole kontroli na kwalifikację z lp. 1.7 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Decyzją z [...] maja 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na S. O. karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał także art. 13 i art. 14 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, jednak bez wyjaśnienia celu przywołania tych przepisów. Od tej decyzji w całości odwołał się S. O. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wskazał, że nie miał obowiązku używania tachografu ze względu na fakt, że był on zainstalowany w pojeździe. Powołał się na art. 3 ust. 1 Rozporządzenia 3821/85 w związku z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia 3820/85, który wyłączał obowiązek instalacji i używania tachografów w pojazdach wykorzystywanych do regularnych krajowych przewozów osób. Podniósł, że obowiązek okazania wykresówek obejmuje tylko ten rodzaj przewozów, przy których kierowcy obowiązani są używać tachografów. W dacie kontroli skarżący nie miał obowiązku używania tachografu wykonując krajowy regularny przewóz osób. Mógł więc przedłożyć kopię rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków kierowców zgodnie z art. 14 ust. 2-6 Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85. Wskazał także, że nowe Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 reguluje te kwestie inaczej, a pojazdy, które zgodnie z nowymi przepisami zostały objęte obowiązkiem instalacji tachografów muszą spełnić ten wymóg do 31 grudnia 2007 r. Obowiązek używania zainstalowanych już w pojeździe urządzeń rejestrujących obowiązywał dopiero od 11 kwietnia 2007 r. tj. od wejścia w życie Rozporządzenia nr 561/2006. W dacie kontroli nie był zobowiązany ani do zainstalowania tachografów, ani do używania już zainstalowanych. Podniósł, że jest szykanowany w związku z przegarną przez organ sprawą, która toczyła się przed WSA w Warszawie i w ciągu 2 tygodni przeprowadzono [...] kontroli należących do niego pojazdów. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję w kwestionowanym zakresie (?) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 p. 1 k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 p. 2 i 8 u.t.d. oraz Ip. 1.7 załącznika do u.t.d., a także art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L102/1), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 z 2004 r. poz. 92 z późn. zmianami), art. 13, 14, 17 ust. 7 Rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.). W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał powołane przepisy u.t.d. i ustawy o czasie pracy kierowców oraz Rozporządzenia nr 3821/85, a także art. 10 ust. 2 Rozporządzenia nr 561/2006 oraz przypomniał, że uzasadnienie prawne decyzji powinno wyjaśniać jej podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa i wskazał, że wydanie decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Stanął na stanowisku, że organ I instancji wydał decyzję w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawne oraz nie pominął (?) art. 15 ust. 7a lit. i Rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 przez co naruszył zasadę praworządności. Tę decyzję zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. O. W skardze wniósł o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że w świetle treści art. 138 § 2 k.p.a. nie zaistniała podstawa do uchylenia decyzji, bowiem rozstrzygnięcie nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, zatem organ był zobowiązany rozpoznać sprawę merytorycznie. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podniósł, że w uzasadnieniu decyzji I instancji nie zostały powołane przepisy, których skarżący powinien przestrzegać. Decyzja jest dotknięta wadą braku prawidłowego uzasadnienia prawnego tj. przywołania przepisów obowiązujących w dacie kontroli, które skarżący naruszył, w związku z tym organ uchylił decyzję. Wyrokiem z 14 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W ocenie Sądu Główny Inspektor Transportu Drogowego, stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że uchyla ją, gdyż zachodzi konieczność zweryfikowania jej podstawy prawnej, bez wskazania potrzeby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, dopuścił się istotnego naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie w sposób prawidłowy zastosować art. 138 k.p.a., rozstrzygając w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny i prawny. Zgodnie ze wskazaniami Sądu rozpoznając sprawę ponownie organ winien ocenić wynik kontroli drogowej w świetle tych przepisów prawa, które obowiązywały w dacie kontroli tj. ocenić czy pojazd skarżącego wykonujący regularny transport osób na trasach powyżej 50 km i mający zainstalowany tachograf był obowiązany używać to urządzenie i posiadać wykresówki z bieżącego tygodnia oraz z poprzednich 15 dni zgodnie z wymogami art. 15 ust. 7 lit. a, p.p. i Rozporządzenia 3821/85, zważywszy na treść art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który to przepis, zgodnie z art. 29 Rozporządzenia 561/2006, wszedł w życie 1 maja 2006 r. W tej sytuacji – w ocenie Sądu – zachodzi konieczność ustalenia, czy w świetle zgromadzonej dokumentacji tachograf zainstalowany w pojeździe skarżącego w dacie kontroli był zgodny z załącznikiem IB do Rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 i czy był obowiązek jego używania. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania z [...] lutego 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] maja 2007 r. w całości. Wskazał w niej, że kontrolowany pojazd, należący do skarżącego, był wyposażony w tachograf, lecz kierowca nie stosował wykresówek podczas prowadzenia pojazdu ani podczas innych prac związanych z obsługą pojazdu. Bezspornym jest zatem – w ocenie organu – naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty tj. wykresówki lub dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu w bieżącym tygodniu oraz w ciągu [...] poprzednich dni. Organ wyjaśnił, że decyzja została wydana [...] maja 2007 r. i dlatego też był zobowiązany do stosowania przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006, które weszło w życie 11 kwietnia 2007 r. Jednocześnie wskazał, iż przedmiotowe naruszenie było penalizowane również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2001, albowiem stosownie do przepisu art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 skarżący nie był zwolniony z obowiązku używania tachografu. Nie miał do niego zastosowania art. 4 pkt 3 rozporządzenia nr Rady (EWG) nr 3820/85. Organ zauważając, że powyższy przepis został błędnie przetłumaczony, przyjął, odwołując się do orzecznictwa NSA i SN, że przepisy prawa wspólnotowego muszą być interpretowane z uwzględnieniem wszystkich wersji językowych, a nie tylko w brzmieniu podanym w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W konsekwencji, w ocenie organu, nie można stwierdzić, że skarżący z mocy art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3829/85 w związku z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 był zwolniony z obowiązku instalowania i używania tachografu. Niezależnie od powyższego, organ wskazał, że w art. 14 ust. 1 - 6 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 ustanowiono wyjątek od reguły ewidencjonowania czasu pracy kierowców za pomocą wykresówek (tachografu), jednak tylko w sytuacjach, gdy adresaci norm nie posiadają tachografów i według ogólnych zasad ewidencji czasu pracy kierowców prowadzić jej nie mogą. Zdaniem organu cel art. 14 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 jest jasny – jeśli w pojeździe został zainstalowany tachograf, powstaje obowiązek jego używania. W takim przypadku nie mogą być stosowane uproszczone zasady ewidencji czasu pracy kierowców. Organ zaznaczył przy tym, iż wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia dokonana przez organ nie pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i wprowadza nowy obowiązek, którego niewykonanie zagrożone jest sankcją. Wykładnia art. 14 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 dokonana przez organ jest – w jego ocenie – zgodna z jego literalnym brzmieniem. W razie bowiem zajścia sytuacji, o których mowa w art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, przedsiębiorca jest zwolniony z instalowania i używania tachografu, jednakże art. 14 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 stanowi, że jeśli mimo braku takiego obowiązku "zainstalowałeś tachograf, to nie możesz stosować przepisów art. 14 ust. 1-6 tegoż Rozporządzenia". Zatem, w takim wypadku należy używać tachografu i wyposażać kierowców w odpowiednie dokumenty, tj. wykresówki. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o: 1) uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., utrzymującej w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z [...] maja 2007 r. o nałożeniu na skarżącego przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 500,00 zł; 2) uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z [...] maja 2007 r.; 3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 87 ust. 1, w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 2), pkt 7) i pkt 8) u.t.d. w zw. z treścią lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz w zw. z treścią art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, poprzez błędne ich zastosowanie, gdy kierowca pojazdu marki M. o nr rej. [...], należącego do przedsiębiorstwa skarżącego posiadał odpowiednią dokumentację przebiegu jazdy i okazał ją podczas kontroli, zaś naruszenie powołanych przepisów miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zw. z art. 14 ust. 1-7 oraz art. 4 pkt 3) Rozporządzenia Rady nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego poprzez błędną ich wykładnię, tj. wyprowadzenie nieistniejącej normy nakładającej na przedsiębiorstwo skarżącego obowiązek używania tachografu ze względu jedynie na fakt, iż jest on w pojeździe zamontowany, oraz poprzez bezpodstawne żądanie okazania wykresówek zamiast wykazu obowiązków (planu pracy) i rozkładu jazdy, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy; 3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, gdy organ odwoławczy winien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszoinstancyjne, wobec braku podstaw do nałożenia na skarżącego kary administracyjnej. Uzasadniając postawione zarzuty, skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 Rozporządzenia nr 3820/85 (obowiązującego w dniu kontroli, tj. [...] lutego 2007 r.), na przedsiębiorstwa zajmujące się "regularnymi krajowymi usługami przewozu osób" i "regularnymi międzynarodowymi usługami przewozu osób (...)", nałożono obowiązek sporządzania rozkładów jazdy i wykazów obowiązków kierowców. Wykaz obowiązków powinien wskazywać w odniesieniu do każdego kierowcy, nazwisko, miejsce bazy oraz harmonogram opracowany z wyprzedzeniem dla różnych okresów prowadzenia pojazdu, innych prac oraz dyspozycyjności, oraz winien być przechowywany przez przedsiębiorstwo przez okres jednego roku po upływie okresu, jaki obejmował (art. 14 ust. 6 Rozporządzenia nr 3820/85). Wobec powyższego błędne jest stanowisko, wyrażone przez organ odwoławczy, iż do oceny stanu faktycznego, zaistniałego w dniu [...] lutego 2007 r. należy stosować przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006, które weszło w życie (z określonymi nie mającymi znaczenia dla przedmiotowej sprawy wyjątkami) w dniu 11 kwietnia 2007 r. Dokonując wykładni art. 14 ust. 7 Rozporządzenia nr 3820/85 skarżący zwrócił uwagę, że należy odczytywać go stosując nie tylko wykładnię językową, lecz również wykładnię systemową, tj. w powiązaniu z regulacją dotyczącą obowiązku sporządzania wykazów obowiązków kierowców oraz jako formę uproszczonego dokumentowania, przestrzegania w przedsiębiorstwie przepisów o czasie pracy kierowców. Zdaniem skarżącego, przedsiębiorcy, którzy mieli zainstalowane fabrycznie tachografy, w dacie kontroli byli zwolnieni z obowiązku ich używania. Nadto skarżący podkreślił, że miał wobec niego zastosowanie przepis art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, zgodnie z treścią którego powołane Rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób, wykonywanych w ramach usług regularnych, których droga przebiegu przekracza 50 km. Instytucje publiczne są bowiem zobligowane do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami na język polski obcojęzycznych dokumentów, w szczególności publikowanych tekstów przepisów prawa wspólnotowego. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez S. O. skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2008 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z powodów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania określonej decyzji (por. wyrok NSA z 16 października 1997 r., sygn. akt I SA/Po 263/97). Związanie oceną prawną obejmuje również wskazania co do dalszego postępowania. W wyroku z 29 lipca 1999 r. (sygn. akt IV SA 1177/97, Lex nr 47301), NSA wskazał, że "ocena prawna dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego". Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły, immanentny związek. Wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mają one wytyczać kierunek działalności organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ administracji jest obowiązany rozpatrzeć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Także sąd administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę, nie może formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organem administracji publicznej. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem NSA niezastosowanie się przez organ przy ponownym wydawaniu decyzji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania i oznacza, że podjęty akt jest wadliwy. W konsekwencji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Wynika także ze związania wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 168/97). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 153 p.p.s.a. W wyroku z 14 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2007 r. zaznaczył, że organ odwoławczy zobligowany jest rozstrzygać w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny i prawny. Wyraźnie wskazał w świetle jakich przepisów prawa organ powinien dokonać oceny wyników kontroli drogowej, zwracając uwagę zwłaszcza na treść art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. W ocenie Sądu, wobec treści tego przepisu, zachodziła konieczność ustalenia, czy w świetle zgromadzonej dokumentacji tachograf zainstalowany w pojeździe skarżącego w dacie kontroli był zgodny z załącznikiem IB do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i czy był obowiązek jego używania. Sąd uznając, że organ powyższych rozważań nie przeprowadził, wyeliminował rozstrzygnięcie organu odwoławczego z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego pominął powyższe wskazania. Podał, że z uwagi na fakt, że decyzja została wydana [...] maja 2007 r. należało zastosować przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 r., które weszło w życie 11 kwietnia 2007 r. Zauważył przy tym, że przedmiotowe naruszenie było penalizowane również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia. Następnie dokonał subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Nie poczynił natomiast żadnych ustaleń odnoszących się do tachografu zainstalowanego w pojeździe skarżącego, a w konsekwencji nie dokonał oceny, czy był obowiązek jego używania w świetle art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który to przepis wszedł w życie 1 maja 2006 r., a zatem obowiązywał w dacie przeprowadzenia kontroli. W tej sytuacji uznać należy, że organ nie dokonał oceny prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w świetle obowiązujących w dacie kontroli przepisów prawa, naruszając tym samym wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Konsekwencją powyższego uchybienia jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jako aktu wadliwego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest bowiem także, na co zwrócono uwagę powyżej, związany w tym samym zakresie co organ oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku z 14 lutego 2008 r. Dopóki ta ocena i wskazania nie zostaną zrealizowane nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 60 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło