VI SA/Wa 1813/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-12
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Grzegorz Nowecki, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Fotel rozkładany" z powodu braku indywidualnego charakteru, uwzględniając przedstawione dowody i zakres swobody twórczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Fotel rozkładany", ponieważ wnioskodawca wykazał brak indywidualnego charakteru wzoru poprzez przedstawienie dowodów (wydruków z aukcji internetowych, oświadczeń) ujawniających wcześniej publicznie dostępne wzory o tożsamych cechach istotnych. Sąd podzielił ocenę organu co do zakresu swobody twórczej projektanta foteli rozkładanych oraz prawidłowe zakwalifikowanie zamka błyskawicznego jako elementu o funkcji technicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.F. na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Fotel rozkładany". Wnioskodawca J.A. domagał się unieważnienia, twierdząc, że wzór nie spełnia wymogów nowości i indywidualnego charakteru, powołując się na wcześniejsze publiczne udostępnienie podobnych foteli. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji, uznając brak indywidualnego charakteru wzoru. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację cech wzoru, niewłaściwe zakwalifikowanie zamka błyskawicznego jako elementu technicznego oraz błędną ocenę swobody twórczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi R.F. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 104 w związku z art. 102 oraz art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776, dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Fotel rozkładany" nr [...] oraz rozstrzygnął w przedmiocie kosztów postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] czerwca 2016 r. J. A. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. z siedzibą w G. (dalej "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Fotel rozkładany" nr [...] udzielonego na rzecz R. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą R. z siedzibą w G. (dalej "uprawniony", "skarżący") z pierwszeństwem od 17 stycznia 2014 r. Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z okoliczności, że strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu foteli składanych oraz z uwagi na treść postanowienie Sądu Okręgowego w G., sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2016 r. wydanego w przedmiocie zabezpieczenia roszczeń w związku z naruszaniem spornego wzoru.
Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 102 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. podnosząc, że w dacie jego zgłoszenia do rejestracji sporny wzór nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru w świetle znanych wzorów. Jako dowód braku zdolności rejestrowej spornego wzoru wnioskodawca przedłożył:
- wydruki z archiwum allegro dotyczące aukcji internetowej uprawnionego nr [...] zakończonej [...] listopada 2013 r. oraz nr [...] zakończonej [...] grudnia 2013 r.;
- wydruki z archiwum allegro dotyczące aukcji internetowych: a) nr [...] zakończonej [...] października 2013 r. oraz nr [...] rozpoczętej [...] listopada 2012 r. i zakończonej [...] grudnia 2012 r., b) nr [...] zakończonej [...] listopada 2012 r., c) nr [...] zakończonej [...] maja 2013 r., d) nr [...] zakończonej [...] czerwca 2013 r., e) nr [...] zakończonej [...] lipca 2013 r., f) nr [...] zakończonej [...] czerwca 2012 r.;
- oświadczenie K. A. w przedmiocie produkcji i sprzedaży sofy [...] w 2008 r.;
- oświadczenie L. M. w przedmiocie wykonania zdjęć sofy [...] w 2008 r. do katalogu z 2009 r.;
- szereg wydruków internetowych dotyczących różnych foteli rozkładanych dla wykazania swobody twórczej przy projektowaniu takich foteli oraz wydruki z [...].06.2016 r. z aukcji internetowych allegro nr [...] i OLX nr [...] dotyczących rozkładanych używanych foteli z okresu PRL.
Wnioskodawca podniósł, że linki i zamek błyskawiczny pełnią w spornym wzorze wyłącznie funkcje techniczne.
W odpowiedzi na wniosek, uprawniony wniósł o jego oddalenie. Zarówno w odpowiedzi na wniosek, jak kolejnych pismach procesowych nie kwestionował interesu prawnego wnioskodawcy. Jego zdaniem, żaden z przedłożonych materiałów nie szkodzi zdolności rejestrowej spornego wzoru. W szczególności, przedłożone wydruki z aukcji ujawniają rozkładane fotele różniące się od spornego wzoru proporcjami oparcia (zagłówka) oraz brakiem wyróżniających sporny wzór linek i zamka błyskawicznego. Stwierdził, że niektóre modele składają się z czterech części podczas gdy sporny wzór składa się z trzech części. Uprawniony podważał także wiarygodność przedłożonych oświadczeń dotyczących sofy [...]. Wskazał, że wnioskodawca nie wykazał publicznego udostępnienia (foteli z PRL) przed datą zgłoszenia spornego wzoru, fotele te miały charakterystyczne pikowanie, inne proporcje, brakowało im wyróżniających sporny wzór linek i zamka błyskawicznego.
Unieważniając prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Fotel rozkładany" nr [...] Urząd Patentowy powołał się na art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. Stwierdził, ze wnioskodawca wykazał interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie przedmiotowego prawa. Organ przedstawił ilustracje fotela rozkładanego według spornego wzoru oraz przypomniał cechy istotne spornego wzoru przemysłowego, odwołując się do jego opisu:
"Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż posiada on trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej od odmiany proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonego ściętego ostrosłupa, gdzie podstawa wydłużonego ściętego ostrosłupa pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem którym bryły są obite, w a postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż w postaci złożonej dwie identyczne bryły ułożone są jedna na drugiej są złączone po bokach, w miejscu stykania się obu brył widocznym zamkiem błyskawicznym sięgającym od tyłu fotela do 9/10 długości boków fotela. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż w zależności od odmiany szerokość fotela może być równa dwu i pół krotności wysokości siedziska albo trzykrotności wysokości siedziska albo czterokrotności wysokości siedziska. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż w zależności od odmiany przedmiotowego wzoru przemysłowego może posiadać inne zestawienie kolorystyczne. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż elementy siedziska mogą być wyposażone w specjalne linki umieszczone po bokach fotela ułatwiające jego rozkładanie. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest to, iż w postaci złożonej może posiadać dwie poduszki, które nie są połączone z fotelem".
Urząd Patentowy RP powołując się na treść art. 102 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 p.w.p., Dyrektywę 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 października 1998 r., doktrynę i orzecznictwo wskazał, że przedmiotem oceny mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Ponadto, w związku z treścią art. 108 ust. 3 p.w.p., przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru organ wziął pod uwagę wspólne cechy jego odmian wskazane w opisie i przedstawione na ilustracji wzoru. Cechy te dla wszystkich odmian spornego fotela rozkładanego obejmują: "trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej od odmiany proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca" oraz "to, iż w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonego ściętego ostrosłupa, gdzie podstawa wydłużonego ściętego ostrosłupa pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem którym bryły są obite, a w postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu". Organ zauważył, że zgłaszający błędnie określił ukazaną na ilustracji postać oparcia jako "ściętego ostrosłupa" zamiast "ściętego graniastosłupa trójkątnego". Pozostałe cechy odnoszące się tylko do niektórych, korzystnych odmian wzoru, które wzór przedmiotowy "może" posiadać (ale nie musi), tj. cechy określone jako: "w zależności od odmiany szerokość fotela może być równa dwu i pół krotności wysokości siedziska albo trzykrotności wysokości siedziska albo czterokrotności wysokości siedziska", "w zależności od odmiany przedmiotowego wzoru przemysłowego może posiadać inne zestawienie kolorystyczne", "to, iż elementy siedziska mogą być wyposażone w specjalne linki umieszczone po bokach fotela ułatwiające jego rozkładanie" oraz "to, iż w postaci złożonej może posiadać dwie poduszki, które nie są połączone z fotelem", nie mogły, zdaniem organu, zostać uwzględnione przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru.
Urząd Patentowy RP uznał ponadto, że cecha określona jako "w postaci złożonej dwie identyczne bryły ułożone są jedna na drugiej są złączone po bokach, w miejscu stykania się obu brył widocznym zamkiem błyskawicznym sięgającym od tyłu fotela do 9/10 długości boków fotela" stanowi cechę spornego wytworu wynikającą wyłącznie z jego funkcji technicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p., tj. której prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje, a więc niepodlegającą ocenie zdolności rejestrowej. Organ stwierdził, że zamek błyskawiczny, ze względu na jego bardzo małą powierzchnię widoczną, w stosunku do całkowitej widocznej powierzchni spornego wzoru, jest praktycznie niewidoczny na ilustracji spornego wzoru i wobec czego nie może przesądzać o ogólnym wrażeniu jakie ten wzór wywołuje.
Urząd Patentowy RP uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 104 p.w.p. przy rejestracji spornego wzoru przemysłowego. W ramach oceny jego indywidualnego charakteru stwierdził, że wydruki z archiwum allegro dotyczące aukcji internetowych nr [...] zakończonej [...] października 2013 r. oraz nr [...] rozpoczętej [...] listopada 2012 r. i zakończonej [...] grudnia 2012 r., załącznik 7 do wniosku o unieważnienie, ujawniają niezależnie od siebie rozkładany fotel posiadający trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej (od oferowanej odmiany) proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca, przy czym w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonej ściętej bryły identycznej do ukazanej na ilustracji spornego wzoru, określonej w opisie spornego wzoru jako "ostrosłup", gdzie podstawa tej bryły pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem którym bryły są obite, w a postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu.
Zdaniem organu, tożsamość wszystkich cech istotnych powoduje, że wyżej wskazany fotel rozkładany wywołuje na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie jak wzór sporny. W ocenie Urzędu Patentowego RP, wszystkie cechy istotne uwzględniane przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru zostały ujawnione w wydruku z archiwum allegro dotyczącym aukcji internetowej nr [...] zakończonej [...] listopada 2012 r. i w wydruku z archiwum allegro dotyczącym aukcji internetowej nr [...] zakończonej [...] czerwca 2012 r. - każdy z tych materiałów również dowodzi braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego.
W ocenie organu, w szczególności każdy z tych materiałów niezależnie, ujawnia również rozkładany fotel posiadający trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej (od oferowanej odmiany) proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca, przy czym w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonej ściętej bryły identycznej do ukazanej na ilustracji spornego wzoru, określonej w opisie spornego wzoru jako "ostrosłup", gdzie podstawa tej bryły pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem którym bryły są obite, w a postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu.
Zdaniem organu, brak zdolności rejestrowej spornego wzoru potwierdzają również oświadczenie K. A. w przedmiocie produkcji i sprzedaży sofy [...] w 2008 r. i oświadczenie L. M. w przedmiocie wykonania zdjęć sofy [...] w 2008 r. do katalogu z 2009 r. Załączone do tych oświadczeń zdjęcia wyrobu nazwanego "sofa [...]" ujawniają rozkładany fotel posiadający trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej (od oferowanej odmiany) proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca, przy czym w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonej ściętej bryły identycznej do ukazanej na ilustracji spornego wzoru, określonej w opisie spornego wzoru jako "ostrosłup", gdzie podstawa tej bryły pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem, którym bryły są obite, a w postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu.
Dokonując oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru Urząd Patentowy RP za zorientowanego użytkownika uznał np. osobę zajmującą się sprzedażą mebli lub projektowaniem wnętrz i wziął pod uwagę dość duży zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru dla rozkładanych foteli. Ocenił, że wynika to z szeregu wydruków internetowych dotyczących różnych foteli rozkładanych przedłożonego przez wnioskodawcę dla wykazania swobody twórczej przy projektowaniu takich foteli. Wydruki te, oprócz różnych foteli rozkładanych ze stelażami przedstawiają także różnorodne fotele rozkładane bezstelażowe (piankowe) znacznie różniące się od spornego wzoru. Organ uznał zatem na nieuzasadniony argument uprawnionego o bardzo małej swobodzie twórczej przy projektowaniu spornego wzoru wynikłej z bezstelażowej (piankowej) konstrukcji spornego fotela rozkładanego.
Wobec stwierdzenia braku indywidualnego charakteru spornego wzoru jako samodzielnej przesłanki do unieważnienia, za niecelowe przyjął rozpatrywanie zarzutu braku nowości w świetle przedłożonego materiału, jak również rozpatrywanie zarzutu braku indywidualnego charakteru w świetle materiałów nie wskazanych w uzasadnieniu orzeczenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) naruszenie art. 108 § 3 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez nieuprawnione dokonanie interpretacji zakresu ochrony wyłącznie na podstawie treści opisu i wskazanych w nim cech istotnych dokonanych błędnie i z pominięciem załączonych do świadectwa ochronnego ilustracji, poprzez uznanie, że wyłącznej ochronie wzoru przemysłowego podlegają wyłącznie trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej od odmiany proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca", oraz "to, iż trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej od odmiany proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca", oraz "to, iż w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonego ściętego ostrosłupa, gdzie podstawa wydłużonego ściętego ostrosłupa pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem którym bryły są obite, w a postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu";
b) naruszenie art 107 § 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez przypisanie bocznemu zamkowi za którego pomocą bryły "są złączone po bokach, w miejscu stykania się obu brył widocznym zamkiem błyskawicznym sięgającym od tyłu fotela do 9/10 długości boków fotela".
Rozwijając tak sformułowany zarzut skarżący stwierdził, że umieszczenie zamka błyskawicznego w widocznym miejscu i że widocznym jest, iż sięga on do 9/10 długości boków fotela nie stanowi już funkcji technicznej i posiada walor wizualny determinujący wygląd zewnętrzny fotela. Zdaniem skarżącego, zamek jest umieszczony w widocznym miejscu, dodatkowo określone zostało jego położenie i długość w stosunku do proporcji długości boku, co powoduje, że nie można mu przypisać "wyłącznie" funkcji technicznej i nie może odmówić walorów wizualnych.
c) naruszenie art. 104 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 3 i art. 107 § 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wzór przemysłowy [...] pt. "Fotel rozkładany" nie posiada indywidualnego charakteru oraz błędną definicje zakresu swobody twórczej dla piankowych foteli rozkładanych.
Zdaniem skarżącego organ błędnie uznał, że zakres swobody twórczej piankowych foteli rozkładanych jest bardzo szeroki, tj. iż można swobodnie kształtować zupełnie odmienne kształty foteli rozkładanych. Ponadto pominął szereg cech indywidualizujących/doprecyzowujących budowę fotela, jak kształt zagłówka, proporcje brył względem siebie, w tym proporcje zagłówka do siedziska oraz zamek błyskawiczny widoczny w charakterystycznym miejscu, oraz szereg elementów opcjonalnych, ale jedynie w zestawieniu z proporcją zagłówkiem i zamkiem, tj. poduszki i linki. Dla trzybryłowych piankowych foteli rozkładanych, które po rozłożeniu przybierają postać materaca, zakres swobody twórczej jest niewielki, proporcje kształt zagłówka i zamek posiadają znaczącą zdolność odróżniającą.
Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie za wiarygodne oświadczeń wnioskodawcy i jego zleceniobiorcy w sytuacji, gdy nie poparto ich żadnymi rachunkami, katalogami, mailami, czy innymi dokumentami mogącymi świadczyć o prawdziwości zawartych w oświadczeniach twierdzeń oraz wskazanie, że ciężar dowodowy w zakresie wykazania nieprawdziwości tych oświadczeń spoczywa na uprawnionym. Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 poz. 1257 ze zm. dalej "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez brak obiektywnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Skarżący zarzucił również naruszenie art. 104 w zw. z art. 102 oraz 89 ust. 1 w zw. z art. 256 ust 2 p.w.p. poprzez bezpodstawne unieważnienie prawa ochronnego na wzór przemysłowy nr [...] pt. "Fotel rozkładany".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
W załączniku z 27 marca 2018 r. do protokołu rozprawy skarżący potrzymał twierdzenia zawarte w skardze, zaś uczestnik postępowania zarówno w załączniku do protokołu z 30 marca 2018 r. oraz uzupełnieniu z 9 kwietnia 2018 r. wniósł o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa, a podniesione zarzuty i przedstawiona argumentacja skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że podane przez skarżącego jednostki redakcyjne jak: art. 108 § 3, art. 107 § 1 pkt 1, art. 104 § 1 i 2 w zw. z art. 108 § 3 i art. 107 § 1 pkt 1 w ustawie Prawo własności przemysłowej nie występują. Skarżący zamiast "ust."(ustępów) podaje "§" (paragraf), co należy potraktować jako omyłkę, pomimo profesjonalnej reprezentacji skarżącego w niniejszej sprawie przez pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym.
Przechodząc do merytorycznych podstaw rozstrzygnięcia należy wskazać, że zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych (ust. 2), za wytwór uważa się także zgodnie z ust. 3:
1) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony);
2) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy;
3) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu.
Natomiast w myśl art. 102 ust. 4 p.w.p. w przypadku wzoru stosowanego lub
zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech.
Stosownie zaś do treści art. 104 ust .1 p.w.p., wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru – art. 104 ust. 2 p.w.p.
Przypomnieć należy, że sporny wzór przemysłowy pt. "Fotel rozkładany" nr [...] został udzielony na rzecz skarżącego z pierwszeństwem od dnia 17 stycznia 2014 r. Powyższe oznacza, że badając indywidualny charakter wzoru przemysłowego należy brać pod uwagę czy występują różnice ogólnego wrażenia pomiędzy wzorami publicznie udostępnionymi przed 17 stycznia 2014 r. a spornym wzorem.
Zgodnie z art. 108 ust. 3 p.w.p. opis powinien wskazywać na końcu te cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji.
Wobec powyższego, Urząd Patentowy dokonując oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru w sposób prawidłowy wziął pod uwagę wspólne cechy odmian wzoru przemysłowego wskazane w opisie, jak i w przedstawionych ilustracjach. Te, które są istotne i decydują o ogólnym wrażeniu obejmują: "trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej od odmiany proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca", "w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonego ściętego ostrosłupa, gdzie podstawa wydłużonego ściętego ostrosłupa pełni funkcję oparcia, a ścięta część wierzchołka w jego dolnej krawędzi połączona jest z górną bryłą siedziska materiałem którym bryły są obite, w a postaci rozłożonej wyprofilowany zagłówek tworzy łagodne podwyższenie zagłówka w materacu". W konsekwencji, prawidłowo, przedmiotem oceny zostały objęte tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Oznacza to, wbrew zarzutom skargi, że przy ocenie zdolności rejestrowej ocenianego wzoru organ wziął pod uwagę wspólne cechy jego odmian wskazane w opisie i przedstawione na ilustracji wzoru. I w przeciwieństwie do twierdzeń strony, nie pominął ilustracji załączonych do świadectwa ochronnego, bowiem gdyby je pominął, nie mógłby stwierdzić, że postać oparcia została błędnie przyjęta jako "ściętego ostrosłupa" zamiast "ściętego graniastosłupa trójkątnego". Ponadto pozostałe cechy odnoszące się tylko do niektórych, korzystnych odmian wzoru, które wzór przedmiotowy "może" posiadać (ale nie musi) takie jak: różnorodna kolorystyka, umieszone po bokach linki ułatwiające rozkładanie, poduszki - przedstawiają załączone do opisu fotografie.
Natomiast w opisie cechy te zostały określone w następujący sposób: "w zależności od odmiany przedmiotowego wzoru przemysłowego może posiadać inne zestawienie kolorystyczne", "elementy siedziska mogą być wyposażone w specjalne linki umieszczone po bokach fotela ułatwiające jego rozkładanie" oraz "w postaci złożonej może posiadać dwie poduszki, które nie są połączone z fotelem". Powyższe cechy są cechami, których organ nie uwzględniał przy ocenie zdolności rejestrowej, ale – wbrew zarzutom skarżącego - zwrócił na nie uwagę, co oznacza, że ich nie pominął (w tym ilustracji) dokonując interpretacji zakresu ochrony.
Odnosząc się do drugiego zarzutu naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że jest on niesprecyzowany, skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób organ niewłaściwie zastosował art. 104 ust. 1 i 2 w zw. z art. 108 ust. 3 p.w.p. W ocenie skarżącego niewłaściwe zastosowanie polegało "na przypisaniu bocznemu zamkowi za którego pomocą bryły są złączone po bokach, w miejscu stykania się obu brył widocznym zamkiem błyskawicznym sięgającym od tyłu fotela do 9/10 długości boków fotela". Z dalszej części skargi należałoby domyślać się, że skarżący zarzuca przypisanie przez organ ww. zamkowi tylko funkcji technicznej bez zwrócenia uwagi na walory wizualne, gdyż zamek jest umieszczony w widocznym miejscu.
W ocenie Sądu, wbrew temu twierdzeniu, organ prawidłowo przypisał bocznemu zamkowi wyłącznie funkcję techniczną, bowiem za jego pomocą bryły są złączone po bokach, w miejscu stykania się obu brył, zamek sięga od tyłu fotela do 9/10 długości boków i służy wyłącznie do złączenia obu części siedziska. Skarżący w skardze nie zaprzeczał jakoby zamek ten pełnił dodatkową funkcję. Natomiast zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej. Ponadto zdaniem Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo uznał, że zamek błyskawiczny jest praktycznie niewidoczny. Trudno zakwestionować, że jego powierzchnia w stosunku do całkowitej powierzchni spornego wzoru jest bardzo mała. Tym bardziej, że potwierdzają to chociażby figury od 1 do 5.
Należy podkreślić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco wskazał na tożsamość wszystkich cech istotnych w spornym wzorze oraz w przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentach. Sąd zgadza się z dokonaną przez organ oceną, ponieważ wydruki z archiwum allegro dotyczące aukcji internetowej nr [...] zakończonej [...] października 2013 r. oraz nr [...] rozpoczętej [...] listopada 2012 r. i zakończonej [...] grudnia 2012 r. ujawniają w istocie rozkładany fotel posiadający trzy połączone ze sobą bryły o ściśle ustalonej i uzależnionej (od oferowanej odmiany) proporcji rozmiarów, który po rozłożeniu może pełnić funkcję materaca, przy czym w postaci złożonej oparcie ma postać wydłużonej ściętej bryły identycznej do ukazanej na ilustracji spornego wzoru, gdzie podstawa tej bryły pełni funkcję oparcia.
Co więcej, wszystkie cechy istotne, które należało uwzględnić przy ocenie zdolności rejestrowej spornego wzoru zostały ujawnione także w wydruku z archiwum allegro dotyczącym aukcji internetowej [...] zakończonej [...] listopada 2012 r. i w wydruku z archiwum allegro dotyczącym aukcji internetowej nr [...] zakończonej [...] czerwca 2012 r. Wbrew zarzutom skarżącego, znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenia K. A. w przedmiocie produkcji i sprzedaży sofy [...] i oświadczenie L. M. w przedmiocie wykonania zdjęć sofy [...] w 2008 r. do katalogu z 2009 r. – dodatkowo potwierdzają powyższe okoliczności co do braku zdolności rejestrowej. Co istotne, wszystkie z ww. dokumentów dotyczą okresu wcześniejszego niż data pierwszeństwa spornego wzoru 17 stycznia 2014 r.
Wbrew zarzutom skarżącego, oceniając indywidualny charakter spornego wzoru organ prawidłowo uznał dość duży zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru, a te ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, także szeregu wydruków internetowych dotyczących różnych foteli rozkładanych, w tym także bezstelażowych (piankowych). Zakres swobody twórczej odniesiony do przedmiotowego wzoru oznacza, że projektant jest ograniczony wyłącznie w zakresie siedzenia i leżenia. Swoboda twórcza jest zatem nieograniczona w zakresie kształtu całości fotela, jego siedziska, zagłówka, materiału wierzchniego, kolorystyki i to pozwala na przyjęcie, że zakres swobody twórczej jest szeroki.
Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, rygor procedury administracyjnej obowiązującej w postępowaniu spornym oznacza, że organ, orzekając w sprawie, jest związany żądaniem wnioskodawcy. To na nim spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek stanowiących, w świetle powołanych przepisów, podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Postępowanie ma charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością. Zatem spór toczy się między stronami i do nich należy zgłaszanie argumentów na poparcie swego stanowiska, a Urząd Patentowy RP jest związany zakresem żądania wnioskodawcy (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r., II GSK 838/10, ONSA WSA 2013, nr 3, poz. 44; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., II GSK 350/06, LEX nr 322819; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., II GSK 320/05, LEX nr 193382; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2006 r., VI SA/Wa 82/06, LEX nr 246149; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., VI SA/Wa 527/05, LEX nr 197319).
Wobec powyższego skoro wnioskodawca przedstawił oświadczenia K. A. oraz L. M., a skarżący podważał ich wiarygodność, dla skuteczności zarzutów w tym zakresie winien złożyć własne dowody.
Reasumując, w ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. Poprzez uzasadnienia faktyczne i prawne organ nie naruszył też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zawiera zatem wskazane prawem elementy, a zarzuty mają wyłącznie charakter polemiczny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło