VI SA/Wa 1821/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędziowie Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 1821/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2kpa, art. 39a, art. 39k, 92 ust. 1 pkt 7 i 8 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U.. nr 125, poz. 874 ze zm.), lp. 11.1. ust. 1 lit. b, lp. 11.2. ust. 2 i ust. 4, lp. 11.4. ust. 1 oraz lp. 1.8. ust. 1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2 i ust. 3, art. 16 ust. 1 i ust. 2 oraz Załącznik 1, Rozdział III litera C pkt 4.1. i 4.2. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L307 z 31.12.1985 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 28.400 złotych, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w zakresie stwierdzonych naruszeń: nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień, z tytułu, którego łączna kara wynosi 25 900,00 zł oraz uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie rejestruje wszystkich wymaganych elementów oraz w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ podniósł, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską, umów międzynarodowych lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych- w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest załącznik do ustawy określający wysokość kary pieniężnej za dane naruszenie. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, iż naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa przeprowadzonej na podstawie stosownego upoważnienia, w dniach [...] czerwca oraz [...] lipca 2007 r. i zakończonej sporządzeniem protokołu oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń wskazanych w pkt. 3 zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż przedmiotowe naruszenia miały miejsce, w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych i stosownie do tego zastosowano obowiązujące przepisy prawne. Kontrolowany przedsiębiorca tłumaczył się, iż wykresówki zostały skradzione podczas włamania do garażu które miało miejsce w nocy [...] czerwca 2007 r., Organ zauważył, iż kradzież nastąpiła w noc po dniu, w którym przedsiębiorca odebrał upoważnienie określające zakres kontroli. W ocenie organu okoliczność ta podważa wiarygodność kontrolowanego, iż przyczyną braku wykresówek było zdarzenie losowe. Organ odwoławczy podkreślił, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Wskazał, iż za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na niej spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. Zdaniem organu, zgodnie z zasadą ryzyka pracodawcy, to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich niezaradności i braku należytego przygotowania do pracy. Podkreślił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. GITD uchylając w pkt. 1 i 2 zaskarżonej decyzji i przekazując organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie wskazanych naruszeń, uznał, iż należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w znacznej części. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. G., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia Konstytucji, przepisów prawa materialnego tj. art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie i nie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w zaskarżonym zakresie. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż dokumentacja była prawidłowo zabezpieczona a powodem nie okazania wykresówek był fakt kradzieży, a więc okoliczność której nie mógł przewidzieć. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Bezsporny jest fakt, iż podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano wykresówek kierowców H. W. z dni: [...] kwietnia, [...] maja i [...] czerwca 2007 r., J. P. z dni: [...] kwietnia - [...] maja 2007 r., [...] maja 2007 r. oraz [...] czerwca 2007 r., M. M. z dni: [...] kwietnia - [...] maja 2007 r. Odnośnie niniejszych naruszeń skarżący wyjaśnił, iż w wyniku włamania do pomieszczenia gdzie gromadził wykresówki wraz z zaświadczeniami o nie prowadzeniu pojazdu nie był w stanie okazać wymaganych dokumentów do kontroli. A zatem w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie mają zarzuty o charakterze prawno-materialnym, związane z zastosowaniem do oceny stwierdzonego naruszenia powołanych wyżej przepisów – mimo zdarzenia losowego, które, zdaniem skarżącego, powinno wyłączyć ich stosowanie. W związku z powyższym trzeba wskazać, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego (nie tylko krajowe, lecz również unijne) mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz powołanych wyżej przepisach rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., jest co do zasady oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło wykroczenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia wykroczenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Te same zasady obowiązują przy kontroli przedsiębiorstwa. Organ nie ma tu żadnych luzów decyzyjnych, żadnej granicy swobodnego uznania. W ocenie Sądu na podstawie obowiązujących przepisów zarówno samo zgłoszone przez skarżącego zdarzenie losowe (włamanie), jak i jego następstwa, nie miały w istocie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanych przepisów ,stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, wynika bowiem, że przedsiębiorca ma bezwzględny obowiązek starannego przechowywania wykresówek. Dla organów inspekcji drogowej istotne było stwierdzenie, że niezależnie od przyczyny kontrolowany przedsiębiorca nie był w stanie przedstawić do kontroli wymaganych wykresówek (bądź zaświadczeń) dokumentujących czas pracy zatrudnianych przez niego kierowców. W takiej sytuacji organ miał obowiązek stwierdzić określone naruszenie i nałożyć karę w wysokości przewidzianej w odpowiednich przepisach. Wbrew przekonaniu skarżącego, przypadki losowe, takie jak np. kradzież, nie stanowią dla organów inspekcji transportu drogowego podstaw do umorzenia postępowania. Dla organów tych istotny jest bowiem fakt wystąpienia określonego naruszenia, bez – jak to już wyżej wskazano – wnikania w jego przyczyny oraz kwestie odpowiedzialności i winy. Organy te nie mają natomiast obowiązku dokładnej oceny materiału dowodowego nie związanego bezpośrednio ze stwierdzonym naruszeniem. Zasady odpowiedzialności związane z wykonywaniem transportu drogowego powinny być znane osobom wykonującym profesjonalnie działalność w tym zakresie. Sąd podziela stanowisko organu, iż strona mając świadomość czekającej ją kontroli powinna dołożyć szczególnej staranności, aby wymagane dokumenty były właściwie przechowywane i w konsekwencji mogły być okazane. Przechowywanie dokumentów w garażu jest zachowaniem co najmniej ryzykownym. Zdarzeń losowych typu powódź, pożar, włamanie nie można z oczywistych względów przewidzieć, ale można poczynić odpowiednie kroki, aby zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia, przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu brak dokumentów spowodowany był niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa oraz zaniedbaniem skarżącego. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorstwa naruszenia. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o transporcie drogowym, obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.