VI SA/Wa 1824/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Asesor WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzecz P. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm. ) – dalej UoBiA, cofnął Panu P. K. pozwolenie na broń palną myśliwską, ponieważ jak stwierdził w uzasadnieniu, nie daje on wystarczającej rękojmi, że swoim zachowaniem, jako posiadacz broni, nie zagrozi takim dobrom jak porządek publiczny i bezpieczeństwo. Podstawą powyższego stwierdzenia był fakt uznania P. K. przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] winnym popełnienia przestępstwa z art. 263 § 2 K.k., tj. posiadania bez wymaganego zezwolenia broni palnej lub amunicji i skazania go w wyroku z dnia [...] października 2007 r. na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności. Orzeczenie karne jest, zdaniem organu, wystarczającym dowodem na to, że P. K. jako posiadacz broni nie przejawia nieskazitelnej postawy i utracił w tym zakresie wiarygodność, co nakazuje organowi cofnąć tak szczególne pozwolenie, jakim jest pozwolenie na broń. W odwołaniu od decyzji skarżący P. K. wniósł o jej uchylenie, argumentując, iż Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej nie uprawdopodobnił nawet postawionej rozstrzygnięciem tezy co do uzasadnionej obawy, że skarżący może użyć broni w sposób niezgodny z celami bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślił, że używając broni, na którą nie posiadał pozwolenia, zachowywał wszelkie środki ostrożności, pozwalające chronić wszelkie dobro, życie, zdrowie i mienie. Jak wskazał, przestrzeliwując broń, dokonywał tego w odpowiednio zabezpieczonym i specjalnie przygotowanym miejscu, dlatego też obawa niezgodnego z celami bezpieczeństwa użycia broni, jest w jego ocenie nieuzasadniona. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, iż art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA ma charakter kategoryczny i jest dla organu wiążący, obliguje bowiem organ do cofnięcia pozwolenia na broń w sytuacji, gdy wobec jej posiadacza istnieje obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności gdy został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ wyjaśnił, że wymieniony w art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA katalog przestępstw uzasadniających co do posiadacza broni obawę, że może użyć broni niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie jest zamknięty, a więc każde naruszenie przez posiadacza broni prawa, zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie organu. Zgodnie z przyjętą przez te organy zasadą, od posiadaczy broni należy wymagać nieposzlakowanej opinii oraz bezwzględnego przestrzegania prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą porządku publicznego. Zdaniem organu, do przesłanek nie pozwalających na posiadanie broni należy zaliczyć przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu, skutkujące prawomocnym orzeczeniem sądu karnego, wyłączające możliwość posiadania broni palnej myśliwskiej. Powyższe pozwala stwierdzić, iż skarżący nie daje wystarczającej rękojmi, aby zachować pozwolenie na broń. Negatywnej oceny nie mogą zmienić korzystne dla skarżącego opinie przełożonych oraz macierzystego koła łowieckiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji I i II instancji, ewentualnie uchylenia obu decyzji. Skarżący nie zgodził się z uznaniem go za osobę stwarzającą obawę, że użyje broni niezgodnie z celami określonymi w ustawie o broni i amunicji. Zarzucił, iż skoro przestępstwo, za które został skazany nie dotyczyło broni myśliwskiej ani żadnych operacji i manipulacji tą bronią, to na jakiej podstawie organy przyjęły w decyzjach, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Poddał w wątpliwość zasadność stanowiska organu wyrażonego w przyjętych normach ustawy o broni i amunicji oraz ich trafności w kontekście stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Odnośnie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, skarżący uzasadnił je faktem naruszenia przepisów o właściwości. Wskazał na powoływany w decyzjach przepis art. 18 ust. 1 UoBiA, na podstawie którego właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń w przypadkach dalej w tym przepisie określonych. Z treści tego przepisu nie wynika, by organ Żandarmerii Wojskowej był kompetentny, zdaniem skarżącego, do cofania pozwolenia na broń. Również rozporządzenie Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 czerwca 2001 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania pozwoleń na broń żołnierzom zawodowym, nie zezwala komendantom jednostek organizacyjnych ŻW na wydawanie decyzji administracyjnych w sprawie cofania pozwoleń na broń, nie tylko podwładnym, ale i wszystkim żołnierzom Sił Zbrojnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cytowanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga P. K. zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do treści wskazanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 cytowanej ustawy. W przedmiotowej sprawie organ, stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA stwierdził, iż skarżący jako osoba skazana za popełnienie przestępstwa z art. 263 a § 1 K.k. stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesami bezpieczeństwa i porządku publicznego, o której stanowi cyt. przepis. Zdaniem organu, do przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA, należy zaliczyć popełnienie przez osobę posiadającą broń przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu. Decyzja wydana w oparciu o art.18 ust. 1 pkt 2 UoBiA jest decyzją mającą charakter związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą (w przedmiotowej sprawie jest to stan opisany w art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA) ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Należy jednak dodać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie określa w sposób jednoznaczny stanu, którego stwierdzenie będzie podstawą wydania decyzji związanej, lecz poprzez pojęcia niedookreślone - "interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego" i "uzasadnionej obawy naruszenia tych dóbr", stwarza właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy w konkretnym przypadku spełniony został warunek zastosowania normy art. 18 ust. 1 pkt 2 UoBiA. Ocena czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie broni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wydana zostać musi w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do jednych z takich dowodów należą orzeczenia sądowe lub informacje o toczących się postępowaniach karnych. Należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA, eksponując fakt skazania za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub toczącego się postępowania w takich sprawach), a więc precyzując stan faktyczny skutkujący zastosowaniem normy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, przesądził, iż osoby skazane za powyższe przestępstwa lub co do których toczy się postępowanie o ich popełnienie, stwarzają obawę niedozwolonego, bo sprzecznego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego użycia broni, co z kolei skutkować musi cofnięciem im pozwolenia na broń. Inaczej jednak ma się rzecz w przypadku, gdy osoba posiadająca broń zostaje skazana za przestępstwo inne, niż wyszczególnione w przepisie art. 15 ust.1 pkt 6 cyt. ustawy, w tym również za przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu. W takim przypadku organ ma obowiązek dokonać oceny istnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa we wskazanym przepisie. W rozpatrywanej sprawie organ, cofając skarżącemu posiadane zezwolenie na broń palną myśliwską, kierował się przyjętą przez siebie zasadą, zgodnie z którą przesłanką nakazującą cofnąć posiadaczowi broni zezwolenie jest, bez względu na inne okoliczności i zgromadzone w danej sprawie dowody, popełnienie przez posiadacza broni przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu, zwłaszcza czynu z art. 263 § 2 K.k. Niezależnie od jednoznacznie nagannej oceny czynu, którego dopuścił się skarżący i za który został prawomocnie ukarany, stwierdzić należy, iż ocena skarżącego pod względem możliwości dalszego dysponowania przez niego bronią powinna być, w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA dokonana z uwzględnieniem wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie. Z zebranego przez organ obszernego materiału dowodowego wynika, iż skarżący dopuścił się ww. przestępstwa po raz pierwszy, poza tym nigdy nie był karany dyscyplinarnie, cieszy się uznaniem w swojej jednostce wojskowej, jak i wśród członków Wojskowego Koła Łowieckiego nr [...] w W. W przedmiotowej sprawie organ, mimo zgromadzenia obszernego materiału dowodowego, dokonał jednostronnej oceny skarżącego jako posiadacza broni na podstawie tylko jednego z dowodów, tj. wyroku skazującego za posiadanie bez wymaganego zezwolenia broni palnej w postaci karabinka sportowego oraz 10 sztuk naboi sportowych bocznego zapłonu. Uznanie, że każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, nie jest uprawnione w świetle treści przepisów ustawy o broni i amunicji dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń i prowadzi do znacznego ich zaostrzenia. Gdyby ustawodawca chciał cofnąć pozwolenie na broń wszystkim skazanym, to przyjąłby wprost takie uregulowanie w ustawie o broni amunicji. Tymczasem z art. 15 ust. 1 pkt 6 UoBiA wynika wyraźnie, że kwestią najistotniejszą przy cofnięciu pozwolenia na broń jest stwarzanie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią. Nie chodziło więc ustawodawcy o jakiekolwiek skazanie, jakiekolwiek naruszenie porządku prawnego ani jakiekolwiek zagrożenie dla tego porządku ze strony uprawnionego, a tylko o zagrożenie, że użyje broni sprzecznie z porządkiem publicznym. Wyciągnięcie wniosku o istnieniu zagrożenia sprzecznego z prawem użycia broni z samego tylko faktu skazania, jest za daleko idące. Konieczne jest bowiem wykazanie, że zachowanie uprawnionego będące powodem jego skazania, pozwala żywić obawę co do dalszego zgodnego z prawem używania broni. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że tylko istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, a nie samo skazanie, może być przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń. Organ musi więc wykazać dowodami, a nie tylko bardzo swobodnymi zabiegami logicznymi, że co do konkretnej osoby, z konkretnej przyczyny istnieje obawa niezgodnego z prawem użycia broni. W ocenie Sądu organ z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. nie rozważył całokształtu materiału dowodowego i nie wziął pod uwagę pozytywnej opinii o uprawnionym ze Związku Łowieckiego, pominął dotychczasowy nienaganny tryb życia uprawnionego. Organ pominął też zupełnie okoliczność, że czyn za który skazano uprawnionego, jakkolwiek oczywiście naganny, nie wiązał się z żadną agresją, brutalnością ani atakiem na kogokolwiek. Stąd, w ocenie Sądu, zbyt pochopne i sprzeczne z art. 80 Kpa. jest ustalenie, że samo skazanie podważa wszelką wiarygodność uprawnionego i powoduje, że jako niewiarygodny stwarza on zagrożenie użycia broni sprzecznie z porządkiem prawnym. Pominięcie, w uzasadnieniu decyzji opartej na ustaleniu, że co do skarżącego istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni, okoliczności dla niego korzystnych narusza art. 107 § 3 Kpa. Organ nie rozważył należycie wszystkich okoliczności sprawy, nie zbadał wszechstronnie sylwetki uprawnionego biorąc pod uwagę z jednej strony, pozytywną opinię związku łowieckiego, nienaganny dotychczasowy sposób życia i zachowania, a z drugiej strony rodzaj naruszenia prawa potwierdzonego prawomocnym wyrokiem skazującym. Przy braku takich rozważań nie wiadomo dlaczego organ uznał, że żołnierz zawodowy, który nienagannie korzystał z broni przez okres służby wojskowej, po skazaniu za przestępstwo polegające na posiadaniu bez wymaganego zezwolenia broni palnej w postaci karabinka sportowego, zaczął stwarzać obawę niezgodnego z prawem użycia broni. Zważywszy powyższe Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć wpływa na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśnił sprawy dokładnie, nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami przepisu art. 7 i 77 § 1 Kpa. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia zgodnie z przepisem art. 80 Kpa., a swego rozstrzygnięcia nie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa. W przedmiotowej sprawie warto podkreślić i uznać za bezpodstawny zarzut sformułowany w skardze o braku właściwości podmiotowej organów Żandarmerii Wojskowej do wydawania decyzji administracyjnych w I i II instancji w przedmiocie cofania pozwolenia na broń żołnierzom zawodowym. Przepis art. 9 ust. 1 – 4 UoBiA stanowi bowiem, że broń palną i amunicję do tej broni można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych pozwolenia wydawanego przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Ustawodawca w ust. 5 tego przepisu określił, że ilekroć w dalszych przepisach ustawy jest mowa o właściwych organach Policji, należy przez to rozumieć organy właściwe do wydawania pozwoleń na broń lub karty rejestracyjne broni, o których mowa w ww. ustępach, tj. w niniejszej sprawie Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji, jako wydane z naruszeniem prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę powyższe wskazania rozważy wszechstronnie wszystkie okoliczności i na ich podstawie podejmie rozstrzygnięcie zgodne z wymogami art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1a) i 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.