VI SA/Wa 1825/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia tłumaczem przysięgłym języka niemieckiego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Z akt administracyjnych wynika, iż Prezes Sądu Okręgowego w G. decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ustanowienia G. Z. tłumaczem przysięgłym języka niemieckiego i wpisania na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Prezesa Sądu Okręgowego w G.. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 105 § 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr. 98, poz. 1071 z późn. zm.). Przyczyną wydania wskazanego rozstrzygnięcia był fakt, iż przed rozpatrzeniem przez Prezesa Sądu Okręgowego w G. powyższego wniosku weszły w życie nowe przepisy ustawy z dnia 25 listopada 2004r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz.U. Nr 273, poz. 2702) zgodnie z którymi Prezesi Sądów Okręgowych zostali pozbawieni kompetencji ustanawiania tłumaczem przysięgłym, ustalając w tym zakresie właściwość Ministra Sprawiedliwości. Z uwagi na to, iż nowa ustawa nie zawierała przepisów przejściowych, które określałyby sposób postępowania z wnioskami o ustanowienie tłumaczem przysięgłym wniesionymi do Prezesa Sądu Okręgowego przed wejściem w życie nowej ustawy - w ocenie organu I instancji postępowanie stało się bezprzedmiotowe właśnie z powodu zmiany stanu prawnego. Decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. doręczono G. Z. w dniu [...] czerwca 2005r. Pismem z dnia [...] czerwca 2005r. (nadanym w dniu [...] czerwca 2005r.) G. Z. wniósł odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu swojego odwołania wskazał na uchybienia jakich zdaniem odwołującego dopuścił się Prezes Sądu Okręgowego w G. Zwrócił uwagę, iż wniosek o ustanowienie tłumaczem przysięgłym złożył na przeszło pół roku przed zmianą przepisów i był to wystarczająco długi okres czasu na podjęcie decyzji w tym przedmiocie. Ponadto G. Z. w swoim odwołaniu zwrócił uwagę na posiadane wykształcenie i bogatą praktykę zawodową. Po rozpoznaniu odwołania G. Z., Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podzielił argumentację Prezesa Sądu Okręgowego w G. w zakresie oceny zaistniałej zmiany stanu prawnego, jaki nastąpił po złożeniu przez G. Z. wniosku o ustanowienie tłumaczem przysięgłym i uznał za prawidłowe zaskarżone rozstrzygnięcie. Podniósł ponadto, iż zgodnie z art. 2 ust 1 wskazanej ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego - odwołujący się G. Z. może ubiegać się o wpisanie ma listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości po zdaniu egzaminu na tłumacza przysięgłego przeprowadzanego przez Państwową Komisję Egzaminacyjną. W dniu [...] sierpnia 2005r. G. Z. złożył za pośrednictwem organu skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu, jeszcze raz podkreślając, iż decyzję o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy wniosek o wpisanie na listę tłumaczy przysięgłych złożył przeszło pół roku przed wejściem w życie nowych przepisów, jest nieuzasadniona. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, albowiem z akt administracyjnych wynika, iż odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w G. wniesione zostało po upływie ustawowego terminu określonego w art.129 § 2 k.p.a., tym samym decyzja organu odwoławczego jako rażąco naruszająca prawo dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność stosownie do treści art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2005r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 129 § 2 k. p. a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. A zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z uwagi na tak ważne skutki, organ odwoławczy w pierwszej kolejności obowiązany jest w postępowaniu tym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w G. została skarżącemu doręczona w dniu [...] czerwca 2005 r., co znajduje potwierdzenie w załączonym do akt sprawy zwrotnym poświadczeniu jej odbioru. Decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Termin czternastodniowy do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] czerwca 2005r. Odwołanie natomiast skarżący G. Z. nadał w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] czerwca 2005 r., co wynika z zamieszczonej na kopercie daty stempla pocztowego, a więc po upływie ustawowego terminu do jego złożenia. Jednocześnie strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Mając na uwadze powyższe, stosownie do treści art. 134 k.p.a organ odwoławczy zobowiązany był w trybie postanowienia stwierdzić uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym weryfikacja takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym nie była możliwa, co jednak błędnie uczynił organ II instancji rozpoznając merytorycznie odwołanie skarżącego. W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji która zgodnie z art. 16 § l k.p.a. korzysta z ochrony trwałości. Obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1999.11.18 I SA 330/99LEX nr 48749; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1996.10.02 SA/Ka 1742/95 LEX nr 27296; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1998.12.30 SA IV SA 2294/96 LEX nr 45698). Zważywszy powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.